Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 3 listopada 2015 r., sygnatura akt VII SA/Wa 2533/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania, na wniosek skarżącej A. C., wykonania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2014 r., nr [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego o konstrukcji stalowej i wymiarach rzutu 2,95 m×3,04 m.
Sąd pierwszej instancji, odmawiając skarżącej zastosowania ochrony tymczasowej, wyjaśnił, że postanowienie to jest drugim orzeczeniem wydanym w tej sprawie. Poprzednie, uwzględniające wniosek skarżącej, zostało na skutek zażalenia uczestnika postępowania G. D. uchylone postanowieniem NSA z 23 lipca 2015 r., sygnatura akt II OZ 704/15, który za przedwczesne uznał stanowisko prezentowane przez Sąd pierwszej instancji w postanowieniu z 20 kwietnia 2015 r., że za wstrzymaniem wykonania decyzji przemawia okoliczność utraty miejsca składowania opału, czy też przechowywania śmieci.
W ocenie NSA, skarżąca nie wykazała, że nie ma innej możliwości składowania tych przedmiotów. Ponadto, zdaniem NSA, w sprawie zachodzą wątpliwości, jaką faktycznie funkcję pełni przedmiotowy budynek i co jest w nim ewentualnie składowane lub przechowywane. Nadto sam wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie został poparty żadnymi dokumentami mającymi uprawdopodabniać twierdzenia w nim zawarte. Uchylając postanowienie z 20 kwietnia 2015 r., NSA zobowiązał Sąd pierwszej instancji w pierwszej kolejności do dokonania oceny samego wniosku co do podniesionych w nim okoliczności oraz ich uprawdopodobnia, a następnie do dokonania oceny wystąpienia przesłanek wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z uwagi na konstrukcję i wymiary przedmiotowego budynku.
W oparciu o te wytyczne Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, że wniosek skarżącej nie został uzasadniony w sposób pozwalający na jego uwzględnienie. Skarżąca nie wykazała, że wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę spornego budynku gospodarczego spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Wyjaśnił, że w jego ocenie, okoliczność utraty miejsca składowania opału, czy też przechowywania śmieci, nie stanowi podstawy zastosowania ochrony tymczasowej. Skarżąca nie wykazała bowiem, że nie ma innej możliwości składowania tych przedmiotów. Nie poparła też wniosku żadną dokumentacją, np. fotograficzną, uprawdopodabniającą twierdzenia w nim zawarte.
Ponadto, w ocenie Sądu pierwszej instancji, rozbiórka budynku gospodarczego o konstrukcji stalowej i niewielkich rozmiarach, ustawionego na bloczkach betonowych, niezwiązanego trwale z gruntem, nie wiąże się ani z trudnymi do odwrócenia skutkami (budynek można bowiem rozebrać i przenieść w inne miejsce), ani ze znaczną szkodą, gdyż jego budowa nie wymagała zainwestowania znacznych środków finansowych, a ponadto istnieje możliwość ponownego wykorzystania materiałów zastosowanych przy jego budowie.
Skarżąca w zażaleniu na to postanowienie podniosła, że we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wykazała, że rozbiórka budynku gospodarczego spowoduje niebezpieczeństwo powstania szkody i trudnych do odwrócenia skutków. Stwierdziła, że we wniosku przedstawiła argumenty świadczące o tym, że nie ma innego miejsca na składowanie i przechowywanie opału. Zaznaczyła, że nawet wnoszący uprzednio zażalenie G. D. faktu tego nie podważył. W jej ocenie, konieczność rozebrania jedynego w chwili obecnej miejsca składowania opału oznacza, że nie będzie miała czym ogrzać w zimie mieszkania. Dodała również, że jako osoba samotna, nie jest w stanie samodzielnie, nie narażając się na koszty, rozebrać budynku gospodarczego. Blacha, z której jest wykonany, jest bardzo cienka (ok. 1 mm grubości), zaś każdy bok budynku to jeden arkusz blachy o wymiarach 2,95 m×3,04 m. Oznacza to, że do rozbiórki potrzeba kilku osób by nie doszło do uszkodzenia (połamania, pogięcia) blachy, by ta nadawała się do ponownego użytku.
Wszystko to wiąże się z kosztami, których skarżąca nie jest w stanie ponieść. W zażaleniu skarżąca zaznaczyła również, że analogiczna argumentacja podnoszona przez drugą współwłaścicielkę działki – A. L., zawarta we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę drugiego budynku gospodarczego o konstrukcji stalowej, znajdującego się na tej samej działce, została przez sądy obu instancji uwzględniona i skutkowała wstrzymaniem wykonania decyzji.
Wskazując na powyższe wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia.
Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
W realiach przedmiotowej sprawy, trudno skarżącej – mimo częściowo trafnego stanowiska Sądu pierwszej instancji – nie przyznać racji, że spełnione zostały przesłanki z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Sąd administracyjny wydając bowiem orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. W tej sprawie zaś po pierwsze, słusznie wskazała skarżąca, że rozbiórka spornego budynku gospodarczego może pociągnąć za sobą trudne do odwrócenia skutki. Wynika to z samego charakteru robót budowlanych polegających na rozbiórce jakiegokolwiek obiektu budowlanego.
Po drugie, jak słusznie zaznaczono w zażaleniu, nikt nie zaprzeczył (w szczególności nie uczynił tego G. D.), jakoby budynek podlegający rozbiórce służył innym celom niż przechowywanie opału. Po trzecie, wykonanie prac rozbiórkowych zawsze pociąga za sobą konieczność poniesienia pewnych nakładów finansowych. Jako, że z akt sprawy wynika, że skarżąca jest osobą prowadzącą gospodarstwo domowe razem z babcią oraz z uwagi na wskazane w formularzu o udzielenie prawa pomocy zarobki skarżącej, to w sprawie tej jest wielce prawdopodobne, że rozebranie i ewentualne postawienie nowego obiektu składowania opału (nawet z tych samych materiałów) wiąże się ze znacznymi, w sytuacji skarżącej, nakładami finansowymi. Te okoliczności, w ocenie NSA, wystarczają by stwierdzić, że w wyniku wykonania nakazu rozbiórki skarżącej grożą skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Tym samym zaskarżone postanowienie należało uchylić i zastosować ochronę tymczasową przewidzianą w powyższym przepisie.
Takie rozstrzygnięcie nie stoi w sprzeczności z wytycznymi NSA zawartymi w postanowieniu z 23 lipca 2015 r., sygnatura akt II OZ 704/15, który zobowiązał jedynie Sąd pierwszej instancji do dokonania oceny samego wniosku co do podniesionych w nim okoliczności oraz ich uprawdopodobnia, a następnie do dokonania oceny wystąpienia przesłanek wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z uwagi na konstrukcję i wymiary przedmiotowego budynku, nie przesądzając o treści rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.