Postanowienie NSA z 25 stycznia 2023 r., II OZ 13/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 25 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2105/22 o odrzuceniu skargi

Sprawa

w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ciechanowie z dnia 5 sierpnia 2022 r. znak: SKO/I/IV/1080/2022 w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński przewodniczący, sprawozdawca

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z 9 grudnia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2105/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 220 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. odrzucił skargę M. S. (dalej jako skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ciechanowie z dnia 5 sierpnia 2022 r. znak: SKO/I/IV/1080/2022 w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej.

Sąd I instancji mając na uwadze treść art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) oraz art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. odrzucił skargę skarżącego bowiem pomimo skutecznego wezwania przez Sąd nie uzupełnił on w terminie do tego przewidzianym braków fiskalnych i formalnych skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego i nadesłanie 4 odpisów skargi. Doręczenie wezwania Sądu nastąpiło w trybie doręczenia zastępczego z art. 73 P.p.s.a. w dniu 4 listopada 2022 r. a zatem termin do uzupełnienia braków skargi upływał 14 listopada 2022 r. Z akt sprawy wynika, że termin ten upłynął bezskutecznie.

Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości i domagając się jego uchylenia w całości.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzuca naruszenie przepisów postępowania tj. art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. i art. 220 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 86 i art. 87 § 1, § 2 i § 4 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych skargi, pomimo że skarżący nie uchybił terminu do jej uzupełnienia bez swojej winy, a w terminie przewidzianym przepisami prawa, złożył wniosek o przywrócenie tego terminu uprawdopodabniając okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

Na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. wniósł o zawieszenie postępowania zażaleniowego do czasu rozstrzygnięcia sprawy o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków jako zależnego od innego toczącego się postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazuje, że nie doręczono mu wezwań sądowych do uzupełnienia braków skargi. Zastosowano instytucję doręczenia zastępczego, choć on w ogóle nie otrzymał awiza bądź innego powiadomienia o oczekującej do odbioru przesyłce listowej. Wobec powyższego w momencie dowiedzenia się o jej wysłaniu, to jest w dniu 14 grudnia 2022 r. wraz z odebraniem skarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi wniósł w ustawowym terminie wniosek o przywrócenie terminu oraz dokonał uchybionej czynności.

Skarżący wskazuje, że przesyłka listowa z wezwaniem do uzupełnienia braków została skierowana przez Sąd na jego adres zamieszkania K. [...], [...] P..

Skarżący podnosi, że na etapie postępowania w sprawie nadania numeru porządkowego nieruchomości prowadzonego przez Burmistrza Miasta P. nastąpiła zmiana numeru jego domu w K.. Pierwotnie Burmistrz nadał mu numer [...], Następnie nadano nowy numer to jest K. [...]. Takim numerem posługuje się on w prowadzonej w niniejszej sprawie korespondencji.

Po nadaniu obecnego numeru porządkowego zaczęły występować problemy z doręczaniem mu korespondencji wszelkiego rodzaju. Dotyczyło to np. kurierów. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i rozmowach z nimi okazało się, że mapy Google prezentują adres K. [...] w odmiennym miejscu.

Sąsiad skarżącego –M. W., jak przyjmuje skarżący, z niewiedzy, już po nadaniu numeru [...] posesji skarżącego, przekazywał szereg pism, w których informował liczne instytucje, między innymi SKO w Ciechanowie i inne organy, że skarżący wprowadza w błąd wskazując na numer [...] jako numer swojej posesji. Wynikało to z braku jasności jaki numer nosi posesja skarżącego i błędnego kierowania i przekazywania do niego korespondencji.

Po otrzymaniu postanowienia o odrzuceniu skargi skarżący podjął szereg czynności w celu ustalenia dlaczego nie otrzymał awiza w przedmiotowej sprawie. Prowadził rozmowy również na poczcie i ustalił gdzie kierowana jest korespondencja z adresem K. [...]. Kwestię tą szczegółowo opisał we wniosku o przywrócenie terminu podając niezbędne dowody.

Na podstawie powyższego skarżący uważa, iż uznać należy, że wykonał zarządzenie Przewodniczącego Wydziału i nie ziściły się przesłanki odrzucenia skargi z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z takich wymogów jest opłacenie pisma procesowego jeżeli tego wymaga ustawa. Wymóg opłaty wpisu od skargi określa art. 230 § 1 P.p.s.a., stwierdzając, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. W § 2 tego przepisu precyzuje się, które pisma sądowe wszczynają postępowanie przed sądem administracyjnym. Jest m.in. skarga.

Z kolei art. 220 § 1 P.p.s.a. stanowi, że sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. Zatem wymogiem skargi jest jej opłacenie. Kiedy strona nie uiści wpisu od skargi Przewodniczący Wydziału stosownie do art. 220 § 1 zd. 2 P.p.s.a. wzywa wnoszącego skargę do jej opłacenia pod rygorem jej odrzucenia z art. 220 § 3 P.p.s.a.

W związku z powyższym skoro skarga nie została opłacona, to Przewodniczący Wydziału stosownie do art. 220 § 1 P.p.s.a. zobligowany był wezwać skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Podobnie właściwym zachowaniem było skierowanie wezwania do nadesłania 4 odpisów skargi stosownie do art. 47 § 1 i 2 P.p.s.a. Nieuzupełnienie ww. braków w przewidzianym w wezwaniu terminie skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. oraz art. 220 § 3 P.p.s.a.

Odnośnie do skuteczności doręczenia zastępczego z art. 73 P.p.s.a. stwierdzić należy, że skarżący posługuje się oficjalnie w pismach do sądu adresem K. [...] [...] P. i na ten adres ma być kierowana korespondencja do niego adresowana. Skoro tak, to nadanie przesyłki zawierającej wezwania do uzupełnienia braków skargi zostały zaadresowane prawidłowo o czym świadczy zwrot przesyłki k.

25. Adnotacje poczty na zwrotnym potwierdzeniu odbioru są prawidłowe. Pierwsza próba doręczenia miała miejsce 21 października 2022 r. Awizowano ją i pozostawiono awizo w skrzynce. Powtórne awizo 31 października 2022 r. Zwrot pisma po nieskutecznym podwójnym awizo 8 listopada 2022 r. Z tego wynika, że przesyłka była dwukrotnie awizowana i nie została odebrana. W konsekwencji przesyłkę z wezwaniami należało uznać za skutecznie doręczoną 14 dni od pierwszego awizo tj. 4 listopada 2022 r. (art. 73 § 4 P.p.s.a.). Od tej daty biegł termin do uzupełnienia braków skargi i upłynął 14 listopada 2022 r. (11 listopada święto, następnie sobota i niedziela, dopiero poniedziałek 14 listopada był ostatnim dniem roboczym). Termin na uzupełnienie braków upłynął bezskutecznie bowiem braki nie zostały w tym terminie uzupełnione.

Wyjaśnić należy, że wydając postanowienie o odrzuceniu skargi Sąd nie bada okoliczności, które miałyby wpływ na dochowanie terminu dokonania czynności sądowej. To ocenia się w postępowaniu wywołanym wnioskiem o przywrócenie terminu. Jak wynika z akt sprawy wniosek taki został złożony i Sąd I instancji przystąpi do jego oceny. Dla odrzucenia skargi istnienie okoliczności przemawiających za przywróceniem terminu nie ma znaczenia bowiem Sąd ma jedynie ocenić czy w okolicznościach sprawy zaistniały braki skargi, czy prawidłowo wezwano do ich uzupełnienia i czy zostały one uzupełnione w sposób i w terminie do tego przewidzianym. Nie bada się powodów ich nieuzupełnienia.

W stanie sprawy nie budzi wątpliwości, że doręczenie zastępcze było skuteczne i rozpoczął bieg termin do uzupełnienia braków skargi. Jak wynika z akt braki nie zostały uzupełnione a zatem zaistniały podstawy do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. i art. 220 § 3 P.p.s.a.

Ocena podstaw odrzucenia skargi jest zatem kwestią odrębną od oceny podstaw do przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych czy fiskalnych skargi. Ustalenie, że braki skargi nie zostały uzupełnione samo w sobie daję podstawę do odrzucenia skargi. Natomiast w razie złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi oceniane będą odrębnie okoliczności wskazujące, że uchybienie uzupełnieniu braków nastąpiło bez winy zobowiązanego.

Sąd orzeka więc o odrzuceniu skargi bez potrzeby oczekiwania na rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu. Dopiero bowiem stwierdzenie uchybienia terminu, a to następuje w postanowieniu o odrzuceniu skargi, daje podstawę do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu. Nie występuje tutaj zależność pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy o odrzucenie skargi a rozpatrzeniem wniosku o przywrócenie terminu. Zatem nie było podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania zażaleniowego na zasadzie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. do czasu rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu.

W ocenie NSA, podnoszona okoliczność wadliwego doręczania przesyłek z uwagi na błędy w systemie Google Maps czy innych programach nawigacyjnych nie ma znaczenia dla prawidłowości odrzucenia skargi. Skarżący adres K. [...] wskazuje jako adres do doręczeń a zatem korespondencja kierowana pod ten adres jest doręczana skutecznie. Skarżący nie wykazał, że adres taki nie istnieje. Jeśli faktycznie adres K. [...] jest wadliwy, to skarżący powinien zareklamować w Urzędzie Pocztowym przesyłki, które są kierowane pod ten adres i do niego nie docierają i wykazać, że adres K. [...] jest w istocie gdzie indziej, co miałoby wynikać np. z rozstrzygnięcia Burmistrza Miasta P. o nadaniu numeru porządkowego K. [...] jego nieruchomości. Skarżący wskazuje na postępowanie przed Burmistrzem, w którym nadano jego nieruchomości nr [...] zamiast poprzedniego [...] ale okoliczności tej w żaden sposób nie potwierdza. Należałoby jednoznacznie wykazać, że dotychczasowy adres K. [...] jest gdzie indziej. Jeśli w rzeczywistości występują dwa adresy K. [...] to powinno się tę sytuację jednoznacznie wyjaśnić. Dane z powszechnie dostępnych serwisów mapowych nie mogą stanowić podstawy dla rozstrzygnięcia sprawy skoro kwestionuje się ich prawidłowość. Wiedząc o takiej sytuacji skarżący do czasu wyjaśnienia tych okoliczności powinien był jako adres do doręczeń wskazać skrytkę pocztową nie zaś oczekiwać, że podając z istoty swej wadliwy adres będzie otrzymywał przesyłki do niego kierowane. Sąd nie ma możliwości zweryfikować poprawności adresu. Jeśli strona powołuję się na dany adres jako właściwy, to wszelka korespondencja tam kierowana będzie uznana za skutecznie doręczoną.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny podziela w pełni stanowisko Sądu I instancji wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Słusznie Sąd ten uznał, że braki fiskalny i formalny skargi nie zostały uzupełnione i na tej podstawie odrzucił skargę stosownie do art. 220 § 3 P.p.s.a. i art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art.197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.