Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2005r. sygn. akt III SA/Kr 479/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.) odmówił przyznania prawa pomocy Aleksandrowi Bielskiemu w sprawie z jego skargi na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Krakowie z dnia 4 lutego 2005r., Nr [...] w przedmiocie braku związku schorzenia ze służbą wojskową.
W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd Wojewódzki przytoczył, że orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Krakowie z dnia 4 lutego 2005r., Nr [...] w przedmiocie braku związku schorzenia ze służbą wojskową jest niezbędnym elementem poprzedzającym wydanie decyzji uprawniającej do świadczeń. Kwestia charakteru prawnego orzeczenia Wojskowej Komisji Lekarskiej w przedmiocie stwierdzenia związku pomiędzy schorzeniem a służbą, a tym samym rozstrzygnięcie czy od takiego orzeczenia przysługuje skarga do sądu administracyjnego była już przedmiotem rozstrzygnięć zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i Sądu Najwyższego. W postanowieniu składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000r. sygn.akt OSA 1/00 (publik.: ONSA 2001/2/47) wyrażony został pogląd, że od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową, skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przysługuje. Dlatego też wniesiona w sprawie skarga jest oczywiście bezzasadna.
W zażaleniu na powyższe postanowienie z dnia 30 sierpnia 2005 r. skarżący podniósł, że z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 października 1992r. (SA/Wr 841/92, publik.: ONSA 1994/1/23) oraz z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2000r. (III SA 774/00. Lex nr 47320), wynika, iż wojskowe komisje lekarskie są organami administracji państwowej, zaś ich orzeczenia stanowią decyzje administracyjne w rozumieniu art. 1 § 1 pkt 1 k.p.a., podlegające zaskarżeniu do Sądu Administracyjnego. Pośrednio pogląd ten potwierdzają również wyrok NSA w Krakowie z 27 marca 1991r.(sygn. akt Sa/Kr 162/91, publik.: ONSA 1991/2/42) oraz wyrok NSA w Warszawie z dnia 2 grudnia 1998r. III SA 7328/98, Lex 44808), wydane w sprawach skarg na orzeczenia wojskowych komisji lekarskich.
Skarżący podniósł ponadto, iż nawet gdyby odmówić orzeczeniom wojskowych komisji lekarskich charakteru decyzji administracyjnych, to z pewnością mogłyby zostać one potraktowane jako inne czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Poza tym skarżący zarzucił, iż na otrzymanym przez niego orzeczeniu Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Krakowie z dnia 4 lutego 2005r., Nr 132/3/05 znajdowało się pouczenie o prawie wniesienia skargi na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie, jako nieuzasadnione, podlega oddaleniu.
Z utrwalonego już orzecznictwa Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich dzielą się na dwie grupy. Pierwsza obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do tej służby. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla innych organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub zwolnieniu z tej służby i podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Druga grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby i ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Te orzeczenia poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego.
Orzeczenie organu wojskowego ma tu wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego jako jedna z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy i nie podlega odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. (por.: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999r., sygn. akt III ZP 9/99, publik.: OSNAPiUS 2000r., nr 5, poz. 167, postanowienie Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000r., sygn. akt OSA 1/00, publik.: ONSA 2001r., nr 2, poz. 47, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2005r. sygn. akt OSK 1203/04, nie publik.).
W powołanym postanowieniu Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego jednoznacznie przyjęto, iż "od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz. U 1992 nr 4 poz. 16 ze zm./, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego /rentowego/, skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przysługuje."
Zarówno ze skargi, jaki i odwołania skarżącego od orzeczenia nr [...], wynika, że skarżący kwestionuje zaskarżone orzeczenie w zakresie ustalenia braku związku rozpoznanych schorzeń ze służbą wojskową. Wobec utrwalonego i wskazanego powyżej orzecznictwa sądowoadministarcyjnego w omawianym przedmiocie (o braku kognicji sądu administracyjnego w tego rodzaju sprawach) zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu Wojewódzkiego, że wniesienie skargi w takich okolicznościach uzasadnia zastosowanie art. 247 powoływanej już ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Nie mogły natomiast odnieść zamierzonego skutku wywody zawarte w zażaleniu związane z pouczeniem o możliwości wniesienia skargi do sądu. Wprawdzie błędne pouczenie zawarte w orzeczeniu organu nie może szkodzić stronie, jednakże jednocześnie nie może kształtować właściwości sądów administracyjnych. Poza tym należy mieć na uwadze, że skarżący ma możliwość podtrzymywania skargi, po spełnieniu warunków formalnych, gdyż zaskarżone postanowienie ogranicza się do odmowy przyznania prawa pomocy.
Z tych względów na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powoływanej już ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.