Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 24 października 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 492/11, po rozpoznaniu wniosku R. B. – K., odmówił wyłączenia Sędziego Marii Piórkowskiej od orzekania w sprawie.
W uzasadnieniu Sąd podniósł, że R. B. – K. reprezentowana przez ojca S. B. złożyła skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie sygn. akt II SA/Rz 224/09.
W dniu 18 października 2011 r. do protokołu rozprawy sądowej S. B. złożył wniosek o wyłączenie Przewodniczącej składu i Sędzi sprawozdawcy Marii Piórkowskiej, jako że brała udział w wydawaniu wyroku w poprzedniej sprawie.
Sąd podniósł, że ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej "p.p.s.a.") przewiduje dwie grupy przyczyn wyłączenia sędziego, tj. z mocy prawa oraz na wniosek strony (żądanie sędziego). Podniesiona przez pełnomocnika skarżącej przyczyna wyłączenia Sędziego w sprawie wskazuje na jedną z przyczyn wyłączenia z urzędu przewidzianą w art. 18 § 3 p.p.s.a., formułującym zakaz orzekania co do skargi przez sędziego w takiej sprawie, w której brał on udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania.
W ocenie Sądu wniosek S. B. jest nieuzasadniony, przyjmując, iż wobec braku dokładnego wskazania przez niego wyroku w którego wydaniu miała brać udział Sędzia Maria Piórkowska, użyte sformułowanie "w poprzedniej sprawie" oznacza wyrok objęty złożoną skargą o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. Sędzia której wyłączenia domaga się wnioskodawca nie brała udziału w wydaniu wyroku II SA/Rz 224/09, nie podejmowała też w toku objętego nim postępowania żadnych innych czynności.
Pełnomocnik skarżącej w obszernym zażaleniu zarzucił, że nie jest prawdziwe stwierdzenie Sądu zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że wniosek o wyłączenie Sędziego dotyczył jedynie sprawy objętej skargą o wznowienie. Sędzia Maria Piórkowska brała udział w kilku sprawach ze skarg R. B. – K. Złożony wniosek o wyłączenie Sędzi Marii Piórkowskiej, wynikał z faktu, że pełnomocnik skarżącej ma zarzuty co do jej bezstronności w jego sprawach, cyt. "bo prawie wszystkie oddaliła".
W treści zażalenia pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie postanowienia i wyłączenie Sędziów składu orzekającego w sprawie sygn. akt II SA/Rz 492/11, z uwagi na to, że orzekali w innych sprawach i ma wątpliwości co do ich bezstronności. Podniósł również, że wskazane byłoby "wyznaczenie Sądu poza podkarpaciem do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa - art.18 § 1 p.p.s.a. - wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art.19 p.p.s.a.).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo Sąd I. instancji stwierdził, że brak jest podstaw do wyłączenia sędziego zgodnie z wnioskiem strony skarżącej. Podniesione przez stronę argumenty nie wypełniają dyspozycji przepisu art.18 p.p.s.a., co skutkowałoby wyłączeniem sędziego od orzekania w sprawie z mocy samej ustawy. Sędzia Maria Piórkowska, na co zwrócił uwagę Sąd I instancji, nie brała udziału w wydaniu wyroku II SA/Rz 224/09, nie podejmowała też w toku objętego nim postępowania żadnych innych czynności.
Nie może być uwzględnione żądanie wyłączenia sędziego, jeżeli jedynym uzasadnieniem tego żądania jest udział sędziego w podjęciu orzeczenia, którego wnioskodawca nie akceptuje. Niedopuszczalne jest oskarżanie sędziów o stronniczość bez przedstawienia jakichkolwiek dowodów na poparcie tych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 904/09, (LEX nr 597948), wyraził pogląd, który Sąd w składzie tu orzekającym w pełni podziela, że "przepis art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. nie może stanowić podstawy do wyłączenia z mocy samej ustawy sędziego, który poprzednio orzekał w tej samej instancji w sprawach sądowoadministracyjnych pomiędzy tymi samymi stronami, wszczynanych odrębnymi skargami na ostateczne decyzje administracyjne, wydawane w granicach danej sprawy administracyjnej."
Odnosząc się do zarzutu zawartego w zażaleniu dotyczącego treści złożonego na rozprawie wniosku o wyłączenie Sędziego wskazać należy, że według protokołu z rozprawy sądowej z dnia 18 października 2011 r., pełnomocnik wniósł o wyłączenie Sędzi Marii Piórkowskiej "jako że brała udział w wydaniu wyroku w poprzedniej sprawie". Z akt sprawy nie wynika, by strona żądała sprostowania lub uzupełnienia tego protokołu w trybie określonym w art. 103 p.p.s.a., dlatego nie można przyjąć, że posiedzenie to miało inny przebieg niż zostało stwierdzone w treści protokołu a treść wniosku była odmienna.
W związku z treścią zażalenia należało przyjąć, że oprócz zarzutów skierowanych do zaskarżonego postanowienia zawarty w nim został nowy wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, w tym sędziów składu orzekającego w sprawie sygn. akt II SA/Rz 492/11, z uwagi na to, że sędziowie orzekali w innych sprawach z udziałem skarżącego i ma on wątpliwości co do ich bezstronności.
Powyższy wniosek będzie jednak przedmiotem odrębnego rozpoznaniu w dalszym toku postępowania.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.