Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 22 października 2020 r. sygn. akt IV SAB/Wa 476/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w sprawy ze skargi I. P. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie rozpatrzenia odwołania: w pkt 1. umorzył postępowanie w sprawie zobowiązania Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 25 stycznia 2019 r. nr; w pkt 2. stwierdził, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu odwołania; w pkt 3. stwierdził, że bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; w pkt 4. wymierzył Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; w pkt.
- 5. zasądził od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącej I. P. kwotę 357 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; w pkt 6. w pozostałym zakresie skargę oddalił.
Skarżąca reprezentowana przez r. pr. D. K. złożyła zażalenie na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania zawarte w pkt 5. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2020 r. wnosząc o jego uchylenie i zmianę przez zasądzenie od Szefa Urzędu Do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącej kwoty 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W ocenie skarżącej w niniejszej sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 206 p.p.s.a. Przyczyną obniżenia wynagrodzenia pełnomocnika procesowego nie może być bowiem powołanie się przez organ na posiłkowanie się przy sporządzeniu skargi "jednym opracowanym szablonem". Nie ma również znaczenia fakt, iż pełnomocnik skarżącej specjalizuje się w prowadzenia postępowań z zakresu szeroko pojętego prawa migracyjnego. Dodatkowo pełnomocnik powołał się na stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 25 lutego 2020 r. sygn. akt II OZ 152/20.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie, bowiem Sąd Wojewódzki rozstrzygając o kosztach postępowania niezasadnie zastosował art. 206 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.),
Zgodnie z art. 206 p.p.s.a. sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności, jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Sformułowanie cytowanego przepisu pozwala na stwierdzenie, iż intencją ustawodawcy było pozostawienie do uznania sądu zastosowanie tego przepisu oraz określenie w jakiej części należy zasądzić na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia skargi. Niewątpliwie przepis ten przyznaje sądom administracyjnym uprawnienie do obniżenia kwoty należnych kosztów postępowania w sytuacji wystąpienia szczególnych okoliczności, których katalog jest otwarty. Jednak pamiętać należy, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. zasadą jest przyznanie skarżącemu zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach.
W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji przyjął, że w niniejszej sprawie wystąpiły uzasadnione podstawy do miarkowania zasądzonego zwrotu kosztów postępowania gdyż radca prawny D. K., tylko w 2019 r., reprezentował strony w kilkuset sprawach dotyczących bezczynności, a skargi sporządzane przez tego samego pełnomocnika mają w zasadzie tożsamą treść, są w nich podnoszone jednakowe wnioski i zarzuty, a różnią się danymi skarżących. Jednocześnie Sąd podkreślił, że zastosował miarkowanie, a nie odstąpienie od zasądzenia zwrotu powołując się na postanowieniu z 25 stycznia 2019 r. (sygn. akt I GZ 502/18), w którym wskazano, że uzasadnionym powodem miarkowania kosztów zastępstwa procesowego jest okoliczność wniesienia skarg w wielu sprawach tożsamych co do okoliczności faktycznych i prawnych, przez co wymagających mniejszego nakładu pracy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przesłanką do zastosowania art. 206 p.p.s.a. nie mogła być okoliczność, że przed Sądem I instancji toczy się wiele spraw cudzoziemców reprezentowanych przez tego samego pełnomocnika. Okoliczność, że ten sam profesjonalny pełnomocnik reprezentuje również innych skarżących w skargach na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie uzasadnia zasadności miarkowania kosztów strony, która go zatrudniła. Nie sposób bowiem przyjąć, że zasądzony zwrot kosztów zastępstwa procesowego winien ulec obniżeniu wyłącznie w uwagi na mnogość i tożsamość przedmiotową spraw, w których pełnomocnik występuje.
Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę w poszczególnych sprawach, że należy odróżnić sytuację, w której ten sam pełnomocnik reprezentuje jednego skarżącego w wielu identycznych sprawach od tej, gdy ten sam pełnomocnik reprezentuje różnych skarżących w podobnych sprawach z tego tylko względu, że specjalizuje się w prowadzeniu określonej kategorii spraw. Miarkowanie kosztów dopuszczalne jest w tym pierwszym przypadku. Nie ma natomiast zastosowania do spraw, w których pełnomocnik reprezentuje różnych skarżących w różnych sprawach (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 października 2020 r., II OZ 828/20; z 30 września 2020 r. II OZ 665/20; z 25 lutego 2020 r., II OZ 152/20 oraz z 27 maja 2020 r., II OZ 319/20, dostępnych w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z tych względów, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., uchylono zaskarżone postanowienie.
Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. Zgodnie bowiem z art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Natomiast w niniejszej sprawie zostało rozpoznane zażalenie na postanowienie, a zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do orzekania o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego