Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 1 września 2016 r. sygn. akt III SA/Gd 302/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w G. na decyzję Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...] lutego 2016 r. w przedmiocie choroby zawodowej, odmówił skarżącej przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi jako powód uchybienia terminu skarżąca spółka podała, że przesyłka nie była dwukrotnie awizowana oraz iż jej pełnomocnik nie otrzymał od operatora pocztowego żadnego awiza, a o tym, że zarządzenie do uzupełnienia braków zostało mu doręczone w trybie zastępczym dowiedział się z postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi. W ocenie Sądu wniosek skarżącej spółki nie mógł zostać uwzględniony, a to dlatego, że nie uprawdopodobniono braku winy w uchybieniu terminu.
Następnie wyjaśnił, iż ze znajdującej się w aktach sprawy przesyłki pocztowej zwróconej do nadawcy jako niepodjętej w terminie wyraźnie wynika, że z powodu niemożności doręczenia adresatowi w dniu 5 kwietnia 2016 r. ww. przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej, a zawiadomienie o pozostawieniu pisma ze wskazaniem adresu placówki pocztowej umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata (k. 18 akt sprawy). Na przedmiotowej przesyłce widnieje również adnotacja o powtórnym awizowaniu w dniu 13 kwietnia 2016 r., a także informacja o zwrocie przesyłki jako niepodjętej w terminie. Obok powyższych informacji znajdują się stosowne pieczątki oraz podpisy listonosza.
Natomiast we wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego podnosił, że nie znalazł w swojej skrzynce awiza (mimo że wskazany przez niego adres do korespondencji jest także jego adresem zamieszkania) w związku z czym zgłosił reklamację usługi pocztowej, który to fakt potwierdził dołączonym do pisma z dnia 24 czerwca 2016 r. dowodem nadania przesyłki poleconej do operatora pocztowego zawierającego reklamację w zakresie procedury doręczenia zarządzenia z dnia 30 marca 2016 r. (k. 41 akt). Sąd zaznaczył przy tym, że skarżąca nie przedłożyła do akt sprawy wyniku postępowania reklamacyjnego.
Mając na uwadze powyższe Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania prawidłowości doręczenia przesyłki pocztowej. Dlatego na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", odmówił skarżącej przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca spółka domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi zostało uznane za doręczone w trybie tzw. doręczenia przez awizo, mimo że pełnomocnik spółki w swojej skrzynce nie znalazł awiza. Podniesiono także, że wezwano spółkę do przedłożenia udzielonej przez operatora pocztowego odpowiedzi niezwłocznie po jej uzyskaniu, nie zakreślając jednak terminu do jej przedłożenia, nie żądając złożenia żadnych wyjaśnień. Sąd został poinformowany, że operator pocztowy jeszcze nie udzielił odpowiedzi na reklamację.
Dalej spółka podniosła, że [...] S.A. ma reputację nierzetelnego, niesolidnego i zawodnego doręczyciela, a roczna liczba reklamacji przekracza 170.000, a Sąd dał wiarę adnotacjom na przedmiotowej przesyłce wykonanym przez doręczyciela. Ponadto wskazano, że Sąd nie poczekał na odpowiedź operatora, czym pozbawił pełnomocnika prawa do wykazania swoich racji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji odmówił spółce przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, gdyż uznał, że spółka nie wykazała by bez swojej winy uchybiła terminowi.
Zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z normy tej wynika zatem, że pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminowi. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności (por. postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2003 r., II SA 4162/01, M. Praw. 2003, nr 8, s. 340). Pojęcie winy strony w uchybieniu terminowi w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2002 r., I SA/Gd 1676/99, POP 2002, z. 6, poz. 148).
W pierwszej kolejności podnieść należy, że obalenie domniemania prawidłowości doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków skargi powoduje, że termin do dokonania czynności nie otwiera się. Nie można bowiem mówić o winie w uchybieniu terminu, gdy termin ten nie rozpoczął biegu. Zatem kwestia ta winna być podnoszona w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi. Jednak w niniejszej sprawie takie zażalenie na postanowienie odrzucające skargę nie zostało wniesione.
Niezależnie od powyższego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej konkretnej sprawie Sąd pierwszej instancji przedwcześnie odmówił skarżącej spółce przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, mimo że wdrożona przez pełnomocnika spółki procedura reklamacyjna usługi pocztowej nie została zakończona.
Jak wynika z akt sprawy w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 marca 2016 r. pełnomocnik spółki został wezwany do uzupełnienia braków skargi w postaci: nadesłania odpisu KRS-u, pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego oraz odpisu skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w trybie art. 73 p.p.s.a. Oczywiście domniemanie faktyczne doręczenia pisma w tym trybie może zostać obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Jedną z możliwości służących obaleniu tego domniemania jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. I taka procedura została przez pełnomocnika spółki wszczęta, jednakże na datę wydania zaskarżonego postanowienia nie została ona jeszcze zakończona. Wprawdzie zarządzeniem z dnia 27 czerwca 2016 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do przedłożenia udzielonej przez operatora pocztowego odpowiedzi na reklamację usługi pocztowej niezwłocznie po jej uzyskaniu, jednakże bez oczekiwania na wynik reklamacji Sąd rozpoznał wniosek.
Natomiast z pism załączonych do zażalenia wynika, że procedura reklamacyjna nie została jeszcze przez operatora pocztowego zakończona. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji przedwcześnie rozpoznał wniosek spółki, co naruszyło prawo strony do rzetelnej oceny podniesionych przez nią argumentów.
Mając zatem na uwadze powyższe, na mocy art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.