Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 30 września 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 429/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wstrzymania na wniosek skarżących E. M. i M. M. wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z [...] czerwca 2016 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza P. z [...] maja 2015 r. o stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie układu drogowego wraz z towarzyszącą infrastrukturą dla terenu osiedla mieszkaniowego położonego pomiędzy ulicami [...] i [...] oraz rowem "[...]" w P. Sąd pierwszej instancji oddalając wniosek stwierdził, że skarżący nie wykazali, aby zachodziło niebezpieczeństwo wyrządzenia im znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków powstałych w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Ponadto, zdaniem Sądu, decyzja stwierdzająca brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko stwierdza jedynie zaistnienie podstaw do odstąpienia od przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Tego rodzaju decyzja jest wydawana we wstępnym etapie postępowania dotyczącego zamierzenia inwestycyjnego i stanowi jedną z przesłanek niezbędnych do uzyskania przez inwestora kolejnych decyzji wymaganych przez prawo. Dlatego też skutki opisane we wniosku skarżących mogą ewentualnie wystąpić dopiero w związku z wykonaniem tych rozstrzygnięć, stanowiących podstawę do przystąpienia do realizacji inwestycji, nie zaś w związku z wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań nie uprawnia do realizacji planowanej przez inwestora inwestycji.
Natomiast możliwość wydania w przyszłości aktu administracyjnego, który doprowadzi do rozpoczęcia procesu inwestycyjnego, nie stanowi okoliczności uzasadniającej zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowym. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił również, że do uwzględnienia wniosku nie mogła prowadzić opisywana przez skarżących konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w związku z naruszeniami prawa, jakimi – w ich ocenie – obarczona jest ta decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji. Na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania Sąd nie ma możliwości dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, ani innych aktów wydanych w toku postępowania przed organami administracji. Niedopuszczalne jest zatem wywodzenie konieczności uwzględnienia wniosku z przekonania o prawnej wadliwości zaskarżonego aktu.
W zażaleniu na to postanowienie skarżący wskazali, że Sąd pierwszej instancji powinien zastosować szerokie rozumienie wykonalności decyzji, co sprowadza się do utożsamiania wykonalności "z mocą prawną aktu administracyjnego, tj. wywołaniem wszelkich skutków związanych z obowiązywalnością tego rozstrzygnięcia, jego funkcjonowania w obrocie prawnym". Skarżący stwierdzili, że w tej sprawie zaskarżona decyzja zawiera charakterystykę przedsięwzięcia, a zatem określa warunki, jakie musi przestrzegać inwestor przy realizacji inwestycji. Obowiązki te będą egzekwowane dopiero w kolejnych etapach inwestycyjnych, a ich aktywacja nastąpi w decyzji zezwalającej na realizację inwestycji. Niemniej jednak, w ocenie skarżących, decyzja środowiskowa jest aktem uprawniającym do kontynuowania procesu inwestycyjnego, a wstrzymanie jej wykonania, takie uprawnienie by zawiesiło.
Skarżący wskazali również, że zdają sobie sprawę z tego, że decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach oraz o zezwoleniu na realizację inwestycji chronią różne interesy prawne stron. Dlatego szkodę w związku z wykonanie tego pierwszego rozstrzygnięcia w tej sprawie sprowadzili również do "szkody w środowisku" spowodowanej niewłaściwym przygotowaniem inwestora do realizacji inwestycji w zakresie ochrony środowiska. W związku z tym skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W realiach przedmiotowej sprawy trudno Sądowi pierwszej instancji, który nie zastosował ochrony tymczasowej, zarzucić naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Sąd administracyjny wydając bowiem orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć przede wszystkim o wniosek skarżącego i w zestawieniu podniesionych w nim okoliczności z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy ocenić, czy występują wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanki wstrzymania wykonania takiego aktu lub czynności. W tej sprawie wniosek dotyczy wstrzymania wykonania decyzji organów obu instancji stanowiących szczególny rodzaj decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, której szczególny charakter polega na tym, że stwierdza się w niej, iż nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Taka decyzja jest wykonywana w ten sposób, iż stanowi podstawę do wydania kolejnych decyzji, w szczególności o pozwoleniu na budowę. Co do zasady może ona więc podlegać wstrzymaniu po wniesieniu na nią skargi do sądu administracyjnego, ale przesłanki takiego wstrzymania muszą być oceniane z uwzględnieniem tego, że jest to jedna z kilku decyzji składających się na proces inwestycyjny. Skoro decyzja będąca przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest warunkiem koniecznym wydania następnej decyzji, to w rzeczywistości ewentualne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków może być spowodowane dopiero przez tę decyzję, która kończy proces inwestycyjny. Brak więc podstaw do przyjęcia, że już na etapie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Tym samym zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a wniesione na nie zażalenie niezasadne.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.