Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia grzywny w celu przymuszenia.
W uzasadnieniu Sąd I instancji, powołując się na treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", stwierdził, że wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy natomiast zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Uszczuplenie stanu finansowego nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia NSA: z 15 grudnia 2014 r., II FZ 1741/14; z 17 września 2014 r., I OZ 737/14).
Zażalenie na ww. postanowienie wniósł R. P., podnosząc, że przepisy prawa wymagają jedynie uprawdopodobnienia wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu administracyjnego. We wniosku o wstrzymanie i o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazywał na swoją sytuację materialną (brak wynagrodzenia za pracę; zawieszenie działalności gospodarczej; łożenie na koszty utrzymania małoletniego syna).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wyżej wymieniony przepis, choć przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia na wniosek strony, to uzależnia skorzystanie z takiego środka prawnego w sytuacji, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji przytoczonego przepisu, wynika podstawowa cecha, którą powinien posiadać akt lub czynność, aby można było udzielić stronie skarżącej ochrony tymczasowej, mianowicie musi on być "wykonalny". Skarżone skargą postanowienie jest postanowieniem odmownym, ze względu więc na jego naturę nie nadaje się ono do wykonania ani nie wymaga takiego wykonania.
Należy to tłumaczyć faktem braku przedmiotu wykonania, przez który należy rozumieć każde zachowanie zobowiązanego (...) polegające na działaniu, zaniechaniu określonego działania, znoszeniu zachowań innych podmiotów, a nawet świadczeniu w rozumieniu prawa cywilnego. Oczywistą konkluzją jest więc niemożność zastosowania w tej sytuacji instytucji wstrzymania wykonania w stosunku do wskazanego we wniosku postanowienia (por. postanowienie NSA z 30 listopada 2015 r., II FZ 826/15).
Sąd I instancji prawidłowo wskazał na kwestię wystąpienia skutków prawnych wynikających z objętego wnioskiem o wstrzymanie aktu administracyjnego. Argumentacja strony powinna nawiązywać do tych skutków. Wymaga to uwzględnienia charakteru prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia, które w niniejszej sprawie nie dotyczy bezpośrednio nałożenia grzywny w celu przymuszenia celem wykonania przez skarżącego nakazu rozbiórki, jako obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego, lecz odmowy umorzenia grzywny w celu przymuszenia. Tego rodzaju rozstrzygnięcie nie kreuje po stronie skarżącego praw i obowiązków, które mogłyby podlegać wstrzymaniu. Zasadniczo nawet ewentualne wstrzymanie odmowy umorzenia grzywny w celu przymuszenia nie może doprowadzić do wstrzymania wykonania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, czy też całego postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że może być w dalszym ciągu kontynuowane postępowanie egzekucyjne, ponieważ pozostaje w obrocie prawnym ostateczne postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, a obowiązek wynikający w tytułu wykonawczego nie został dotychczas wykonany.
Rozpoznając wniosek o umorzenie grzywny w celu przymuszenia organ egzekucyjny na podstawie art. 125 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji sprawdza czy obowiązek wynikający z tytułu wykonawczego został wykonany. Tylko pozytywne ustalenie organu w tym zakresie może dawać podstawę do zniesienia bezpośrednio skutków prawych postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.
Wynika z tego, że instytucja umorzenia grzywny w celu przymuszenia z istoty powołana na jest do znoszenia skutków prawnych nałożonej wcześniej grzywny. Może to nastąpić tylko w sytuacji gdy stosowny obowiązek zostanie wykonany – w tej sprawie nakaz rozbiórki. W przypadku odmowy umorzenia grzywny w celu przymuszenia wniosek o wstrzymanie wykonania takiego rozstrzygnięcia nie może prowadzić do wstrzymania czynności egzekucyjnych obowiązku, który nie został wykonany. Tym samym dla tej oceny nie ma wpływu fakt powołania się skarżącego na jego złą sytuację finansową.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.