Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2004 r., sygn. akt 4/II SA/Po 4005/01, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 18 października 2001 r., nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich.
W dniu 17 sierpnia 2004 r. skarżący A. K. złożył wniosek o sporządzenie i przesłanie odpisu wyroku z uzasadnieniem, do wniosku załączył dowód uiszczenia opłaty kancelaryjnej.
Postanowieniem z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt 4/II SA/Po 4005/01, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku, gdyż wniosek o sporządzenie uzasadnienia został złożony po terminie. Odpis powyższego postanowienia Sądu doręczono skarżącemu w dniu 15 września 2004 r.
W dniu 21 września 2004 r. A. K. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 czerwca 2004 r.
We wniosku skarżący podniósł, że na rozprawie był po raz pierwszy i bardzo się denerwował i nie zrozumiał pouczenia, że aby uzyskać odpis wyroku z uzasadnieniem musi złożyć wniosek. Skarżący podniósł także, że "zmyliło go to, że przy zawiadomieniu o dniu rozprawy był podtekst, że stawiennictwo nieobowiązkowe".
Drugim wnioskiem złożonym w dniu 21 września 2004 r. na urzędowym formularzu skarżący wniósł o ustanowienie adwokata w sprawie. We wniosku tym podał, iż wraz z żoną mieszka we własnym mieszkaniu i oboje uzyskują dochód w wysokości 2 519,79 zł. miesięcznie brutto.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 30 września 2004 r., sygn. akt 4/II SA/Po 4005/01, oddalił powyższe wnioski skarżącego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że skarżący był obecny na rozprawie w dniu 21 czerwca 2004 r. i po ogłoszeniu wyroku został pouczony o sposobie i terminie wniesienia środka odwoławczego oraz o możliwości uzyskania prawa pomocy. Sąd wskazał, że niezależnie od udzielenia ustnego pouczenia, w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu istnieje praktyka wręczania stronom obecnym podczas ogłoszenia wyroku pisemnych pouczeń.
Zatem nawet jeśli skarżący miał kłopoty ze zrozumieniem ustnego pouczenia z powodu zdenerwowania, to mógł zapoznać się z pouczeniem w domu. Ponadto Sąd wskazał, że skarżący przy zachowaniu minimum staranności o swoje interesy, mógł uzyskać dodatkowe informacje, choćby telefonicznie. Tymczasem przez prawie dwa miesiące od ogłoszenia wyroku nie starał się uzyskać odpisu wyroku z uzasadnieniem.
Oddalając drugi wniosek Sąd stwierdził, że dochody skarżącego i jego żony umożliwiają, co najmniej zaciągnięcie porady prawnej i koszty z tym związane nie spowodują uszczerbku w ich koniecznym utrzymaniu. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 września 2004 r. doręczono skarżącemu w dniu 8 października 2004 r.
W dniu 14 października 2004 r. A. K. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, przywrócenie uchybionego terminu, przyznanie pomocy prawnej i zwolnienie z opłaty od zażalenia. Skarżący twierdzi w nim, że nie zrozumiał pouczenia Sądu i zaniepokojony, że nie przysłano mu odpisu, wniósł wniosek. Skarżący podniósł również, że skoro uczestnictwo w rozprawie nie było obowiązkowe, to spodziewał się, iż Sąd z urzędu doręczy mu odpis
Sygn.akt II OZ 135/05 wyroku. Sąd oddalając wnioski skarżącego pozbawia go możliwości odwołania od niekorzystnego dla niego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 czerwca 2004 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest uzasadnione. We wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności, należy uprawdopodobnić niezawinioną przyczynę uchybienia, zgodnie z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), powołanej dalej jako p.p.s.a. Brak winy w uchybieniu terminu oznacza wykazanie przez wnioskującego, że nawet przy zachowaniu należytej staranności, przyczyny uchybienia nie dało się w danym czasie przezwyciężyć. Wnioskujący musi zatem uprawdopodobnić, że nastąpiły takie obiektywne wydarzenia, które mimo dołożonych wszelkich starań, nie pozwoliły na dokonanie czynności w terminie.
W niniejszej sprawie okoliczności, świadczące o braku winy w uchybieniu terminu, nie zostały wykazane przez skarżącego, a tym samym brak jest podstaw do uznania za zasadne zażalenia na postanowienie o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 czerwca 2004 r. Skarżący był obecny na rozprawie i podczas ogłoszenia wyroku w dniu 21 czerwca 2004 r., także został pouczony przez przewodniczącego składu o terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego. Z protokołu rozprawy z dnia 21 czerwca 2004 r. wynika, że skarżący nie zgłaszał zastrzeżeń odnoszących się do udzielonego mu pouczenia i nie stwierdził, że jest ono niezrozumiałe. Ponadto w aktach sprawy znajduje się notatka służbowa protokolanta, z której wynika, że w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu, niezależnie od treści orzeczenia,
Przewodniczący składu wręcza stronom także pisemne pouczenia o środkach odwoławczych i możliwości ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Fakt wręczania stronom tych pouczeń potwierdził również Sąd w uzasadnieniu postanowienia z dnia 30 września 2004 r. Powoływanie się przez skarżącego w zażaleniu na zdenerwowanie związane z uczestnictwem w rozprawie, nie może stanowić podstawy do przywrócenia przez Sąd terminu do dokonania czynności.
Skarżący, zdając sobie sprawę ze swojego zdenerwowania i z tego, że mógł niewłaściwie zapamiętać treść pouczenia Sądu, miał możliwość sprawdzenia w Sądzie tych informacji zarówno osobiście, jak i telefonicznie.
Nie można więc przyjąć, że skarżący dochował należytej staranności w dbałości o swoje sprawy, nie interesując się przez prawie dwa miesiące w jaki sposób i w jakim terminie należy wnieść o sporządzenie uzasadnienia wyroku;
Rozpatrując zażalenie skarżącego na postanowienie Sądu o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia. Należy wskazać, że prawo pomocy jest szczególnym rodzajem pomocy. Pomoc ta przyznawana jest osobom najuboższym, które znajdując się w wyjątkowo ciężkiej sytuacji życiowej, nie są w stanie ponieść samodzielnie w całości kosztów postępowania, wykazując całkowity brak dochodu lub dochód szczególnie niski. W złożonym wniosku skarżący wykazał dochód, uzyskiwany wraz z żoną z tytułu emerytury i renty w wysokości 2 519, 79 zł. Kwota ta umożliwia samodzielne poniesienie przez skarżącego kosztów doradztwa prawnego lub ustanowienia pełnomocnictwa.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.