Uzasadnienie
K. B. pismem z dnia 9 listopada 2010 r. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 22 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 289/10 oddalił wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych oraz oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Skarżąca pismem z dnia 14 grudnia 2010 r. wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 22 listopada 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, postanowieniem z dnia 10 stycznia 2011 r. na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., w pkt I oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych; a w pkt II oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca nie wykazała, iż w obecnej sytuacji majątkowej, biorąc pod uwagę wysokość miesięcznych dochodów w wysokości 2 072 zł, brak zadłużenia i brak wskazania innych nadzwyczajnych okoliczności przemawiających za przyznaniem prawa pomocy oraz posiadanie nieruchomości (dom, działka), nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i najbliższych ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Skarżąca posiada stały, pewny dochód z tytułu renty rodzinnej, nie ma innych osób, nie osiągających własnego dochodu na utrzymaniu i nie wykazuje żadnych nadzwyczajnych okoliczności wpływających na bieżącą kondycję finansową.
Ponadto wskazano, iż skarżąca nosi się z zamiarem zakupu działki od Burmistrza Miasta B., co samo z siebie wiąże się bądź z koniecznością posiadania stosownych środków finansowych, bądź dobrą zdolnością kredytową, gdyż jest oczywiste, że ewentualnie zaciągnięty kredyt nie będzie stanowił niewielkiej kwoty, musi być co miesiąc spłacany, a uwzględniając wiek skarżącej, nie będzie rozłożony na zbyt długi okres czasu. Podkreślono, że posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości (domu jednorodzinnego, mieszkań) w zasadzie wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zwłaszcza w sytuacji, gdy majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich i w żaden inny sposób nie została ograniczona możliwość jego zbycia. Istotne jest bowiem, że posiadany majątek może przynosić potencjalne pożytki, może również służyć jako zabezpieczenie pożyczki lub kredytu, jeżeli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków, brakuje bieżących środków finansowych.
K. B. pismem z dnia 7 lutego 2011 r. złożyła zażalenie na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 stycznia 2011 r. wnosząc o przyznanie prawa pomoc ponieważ jest osobą starszą i schorowaną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
Należy podnieść przy tym, iż jeżeli w ocenie Sądu oświadczenie strony zawarte we wniosku okazałoby się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budziłoby wątpliwości, to zgodnie z art. 255 p.p.s.a. strona na wezwanie Sądu jest obowiązana złożyć, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, nie skorzystał z możliwości wezwania skarżącej do nadesłania dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego opierając się jedynie na oświadczeniu zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w zaskarżonym postanowieniu nie wzięto pod uwagę wydatków podnoszonych przez skarżącą w sprzeciwie z dnia 14 grudnia 2010 r., jak również wskazano, iż skarżąca chcąc dokonać zakupu działki musi posiadać stosowne środki finansowe, bądź posiadać zdolność kredytową nie opierając się na jakichkolwiek dowodach o tym świadczących. Dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie powinien wezwać skarżącą, na zasadzie art. 255 p.p.s.a do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym strony oraz jej wydatkach, jak również do nadesłania dokumentów to potwierdzających. Nie ulega wątpliwości, że sytuacja skarżącej powinna zostać w sposób bardziej wnikliwy wyjaśniona, ponieważ nie pozwala ona na obecnym etapie postępowania na rozważania, czy wnioskodawca jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.