Uzasadnienie
Postanowieniem 29 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 104/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę K. R. i Z. R. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z dnia [...] listopada 2016 r., w przedmiocie nakazu rozbiórki zbiornika.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że z dołączonego do nadesłanych akt administracyjnych zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącym w dniu 17 listopada 2016 r. Ewentualna skarga powinna zostać zatem wniesiona najpóźniej w dniu 17 grudnia 2016 r.
W dniu 14 grudnia 2016 r. skarżący nadali w placówce operatora pocztowego pismo skierowane do Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zatytułowane jako "Prośba o wstrzymanie wykonania decyzji". W uzasadnieniu pisma podali, że posiadają tylko jedną krowę, wobec czego zobowiązują się do skrócenia płyty betonowej o wymaganą odległość od granicy. Powyższe uzasadnili swoją ciężką sytuacją materialną i rodzinną. Następnie w dniu 21 grudnia 2016 r. skarżący nadali w placówce operatora pocztowego pismo skierowane do Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zatytułowane jako "Załącznik do pisma z dnia 14.12.2016 r. i działka [...] i [...]". W piśmie tym zwrócili się z prośbą o odstąpienie od decyzji o rozbiórce gnojownika, gdyż jest on niezbędny do prowadzenia gospodarstwa. Wyjaśnili, że został on wybudowany w 1976 r. i od tego czasu bez przerwy jest użytkowany bez zastrzeżeń sąsiadów.
Zarówno działka nr [...] jak i działka nr [...] przylegająca od strony północno - wschodniej do gnojownika stanowią własność skarżących. Natomiast w odległości 40 cm od zbiornika od strony zachodniej znajduje się granica z działką nr 1011 stanowiącą własność J. Sz., którego poprzedniczka prawna nigdy nie miała zastrzeżeń odnośnie lokalizacji gnojownika. Ponownie zobowiązali się do zmodernizowania gnojownika oraz powołali się na swoją ciężką sytuacją materialną i rodzinną.
Pismem z dnia 29 grudnia 2016 r. organ drugiej instancji pouczył skarżących o treści art. 61 § 2 pkt 1 P.p.s.a., wskazując jednocześnie, że z przesłanych pism nie wynika czy stanowią one skargę na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 listopada 2016 r.
W piśmie, które wpłynęło do organu drugiej instancji w dniu 9 stycznia 2017 r skarżący oświadczyli, że pismo z dnia 14 grudnia 2016 r. oprócz prośby o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], stanowi jednocześnie skargę na tą decyzję.
Powołanym na wstępie postanowieniem Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę jako wniesioną z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 P.p.s.a.
Powołując się na art. 46 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd wskazał, że strona zobowiązana jest do oznaczenia rodzaju składanego przez nią pisma. Oznaczenie rodzaju pisma polega na wskazaniu określenia zgodnego z treścią pisma i nazwą, jaką takiemu pismu nadają przepisy ustawy, np. skarga, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, wniosek o sporządzenie uzasadnienia. W sytuacjach, gdy treść pisma i wynikający z niej zamiar wnoszącego pismo nie są zgodne z oznaczeniem pisma, priorytet należy przyznać treści pisma, bowiem z niej wynika intencja strony (tak również w post. NSA z dnia 19.12.2012 r. II FZ 1022/12).
Zdaniem Sądu nie można przyjąć, że pismo z dnia 14 grudnia 2016 r. stanowiło tak jak oświadczyli skarżący, prośbę o wstrzymanie wykonania decyzji i jednocześnie również skargę na decyzję. Sąd zwrócił uwagę, że pismo to nie zostało skierowane do Sądu, ponadto skarżący w treści pisma w żaden sposób nie kwestionowali decyzji z dnia 15 listopada 2016 r., a jedynie zwrócili się z prośbą o wstrzymanie jej wykonania, zobowiązując się jednocześnie do skrócenia płyty betonowej aby zapewnić wymaganą przepisami prawa odległość od sąsiedniej działki.
Sąd podobnie ocenił pismo z dnia 20 grudnia 2016 r., w którym skarżący powtórzyli argumentację z wcześniejszego pisma, wskazując dodatkowo, że gnojownik został wybudowany w 1976 r., a sąsiedzi nie wnosili nigdy zastrzeżeń do jego usytuowania.
Oba te pisma nie zostały więc wniesione w celu uchylenia lub zmiany decyzji. Dopiero po otrzymaniu pisma organu drugiej instancji zawierającego pouczenie o przesłankach wstrzymania wykonania decyzji, w szczególności, że tylko w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu drugiej instancji, organ ten ma możliwość wstrzymania wykonania wydanego aktu, w treści pisma z dnia 4 stycznia 2017 r. skarżący lakonicznie stwierdzili, że pismo z dnia 14 grudnia 2016 r. stanowi również skargę na decyzję.
W ocenie Sądu, skarżący nadali pismu z dnia 14 grudnia 2016 r. przymiot skargi dopiero w dniu 4 stycznia 2017 r., a zatem po upływie terminu do jej wniesienia. Przed tą datą ich działania nie miały na celu wniesienie skargi, a jedynie odroczenie wykonania decyzji celem dostosowania płyty do składowania obornika do wymogów przewidzianych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 81).
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika z urzędu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili:
- - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż pisma z dnia 14 i 20 grudnia 2016 r. nie zostały wniesione w celu uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy w piśmie z dnia 20 grudnia 2016 r., który stanowi załącznik do pisma z dnia 14 grudnia 2016 r. skarżący zwrócili się z prośba "o odstąpienie od decyzji rozbiórki gnojownika", co niewątpliwie nie jest tożsame z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji, a zmierza do zachowania gnojownika przez skarżących,
- - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że skarga została złożona po terminie w sytuacji, gdy termin do jej złożenia mijał dnia 17 grudnia 2016 r. a skarga została nadana na poczcie dnia 14 grudnia 2017 r.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji celem nadania sprawie dalszego biegu oraz przyznanie kosztów pełnomocnika z urzędu, które nie zostały pokryte ani w całości ani w części.
W odpowiedzi na zażalenie uczestnik postępowania S. M. wniosła o jego oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 46 § 1 P.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać, m.in. oznaczenie rodzaju pisma (art. 46 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) i osnowę wniosku lub oświadczenia (art. 46 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Oznaczenie rodzaju pisma polega na wskazaniu określenia zgodnego z treścią pisma i nazwą, jaką takiemu pismu nadają przepisy ustawy. Z kolei osnowa wniosku lub oświadczenia to merytoryczna treść, jaką wniosek lub oświadczenie zawiera. Winno z niej wynikać, jaki jest faktyczny zamiar wnoszącego pismo. W zasadzie oba omawiane elementy pisma strony powinny ze sobą korelować. Trudności interpretacyjne stwarza sytuacja, gdy treść pisma i wynikający z niej zamiar wnoszącego pismo nie są zgodne z oznaczeniem pisma. W takich sytuacjach priorytet należy przyznać treści pisma, bowiem z niej wynika intencja strony. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 8 grudnia 1997 r., III CKN 289/97, że niewłaściwe oznaczenie rodzaju pisma nie może wywoływać dla strony ujemnych skutków, jeżeli z treści pisma wynika, jaki jest jego rodzaj, a każde pismo, niezależnie od tego, jakie oznaczenie nada mu strona, winno być rozpoznane zgodnie z intencją strony zawartą w treści pisma. Analogiczny pogląd wypowiedział Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 19 stycznia 2007 r., sygn. akt II FZ 793/06.
W niniejszej sprawie z pisma z dnia 14 grudnia 2016 r. wprawdzie nie wynika wprost, że intencją skarżących było kwestionowanie decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 r., jednak z kolejnego pisma z dnia 20 grudnia 2016 r., stanowiącego załącznik do pisma z dnia 14 grudnia i zawartego w nim sformułowania "odstąpienia od decyzji" wywieść można, że intencją skarżących jest zmiana bądź uchylenie decyzji. Należy także zauważyć, że w odpowiedzi na pismo organu z dnia 29 grudnia 2016 r. w piśmie z dnia 4 stycznia 2017 r. skarżący oświadczyli, że ich pismo oprócz prośby o wstrzymanie wykonania decyzji, stanowi jednocześnie skargę na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 listopada 2016 r.
W konsekwencji przyjąć należy, że pismo z dnia 14 grudnia 2016 r. uzupełnione kolejnymi pismami z dnia 20 grudnia 2016 r. i 4 styczna 2017 r. stanowi skargę na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 listopada 2016 r. i zostało wniesione w terminie, o którym mowa w art. 53 § 1 P.p.s.a.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.