Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Warszawie postanowieniem z dnia 9 grudnia 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1814/14 odmówił zmiany postanowienia WSA w Warszawie z dnia 30 października 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 1814/14 odmawiającego J. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej GINB) z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że prawomocnym postanowieniem z dnia 30 października 2014 r. odmówił J. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu postanowienia z dnia 30 października 2014 r. sąd I instancji wskazał, że z informacji przedstawionych przez skarżącą wynika, iż prowadzi ona gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Utrzymują się z dochodu z tytułu emerytury w łącznej kwocie: 3.086,15 zł. Majątek skarżącej obejmuje mieszkanie o pow. 60 m2, dom drewniany z 1947-1948, dwie działki na wsi o łącznej pow. 0,35 ha. Skarżąca zaznaczyła, że na jej miesięczne wydatki składają się opłaty w kwocie: czynsz 584,80 zł, telefon 190,27 zł, energia elektryczna 28,39 zł, leki 275,94 zł, koszenie trawy 190 zł, usługi pocztowe 44,40 zł, opłaty bankowe 22,03 zł, koszty podróży na rozprawę 46 zł, życie, środki czystości, drobne artykuły odzieżowe oraz kosmetyki 1350 zł, transport na wieś zbytecznych mebli z załadunkiem i rozładunkiem 220 zł, spłata długu u sąsiadki 200 zł, leki dla córki 260 zł. Wskazała też na zadłużenie z tytułu kredytu na kwotę 1412,15 zł oraz na dług wobec adwokata w wysokości 3000 zł. Dodała, że musi wspomagać rodzinę.
Skarżąca podniosła ponadto, że wraz z mężem są osobami schorowanymi i zmuszeni są wynajmować do cięższych prac fizycznych osoby trzecie. Wskazała też, że ponosi wysokie koszty związane z kserowaniem dokumentów, przesyłkami pocztowymi, rozmowami telefonicznymi i zakupami materiałów piśmienniczych, zakupem literatury prawnej.
Mając na uwadze powyższe, sąd I instancji uznał, że sytuacja finansowa skarżącej nie uzasadnia uwzględnienia złożonego przez nią wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Biorąc pod uwagę sytuację finansową skarżącej uznano, że jest ona w stanie z uzyskiwanych dochodów zgromadzić środki na pokrycie kosztów sądowych, chociażby ograniczając wydatki, które nie są niezbędne dla utrzymania koniecznego.
Przy piśmie z dnia 12 października 2015 r. skarżąca nadesłała kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF, zaznaczając, że wniosek obejmuje częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie tegoż sądu z dnia 16 września 2015 r.
Wniosek skarżącej z dnia 12 października 2015 r. złożony na formularzu PPF, sąd I instancji potraktował jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 30 października 2014 r. odmawiającego skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wskazując na powyższe sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie wykazała, iż od czasu rozpoznawania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy nastąpiła zmiana jej sytuacji majątkowej, która przemawiałaby za zmianą prawomocnego postanowienia z dnia 30 października 2014 r. W kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca nie przywołała okoliczności pozwalających stwierdzić, że jej sytuacja materialna uległa zmianie w sposób wskazujący na nieaktualność poprzednio dokonanej oceny odnoszącej się do możliwości skarżącej w partycypowaniu w kosztach postępowania w zakresie obowiązku uiszczenia opłat sądowych.
Jednocześnie sąd I instancji dostrzegł, że skarżąca wprawdzie zainicjowała wiele postępowań sądowych jednak przyznanie prawa pomocy nie jest uzależnione od ilości toczących się spraw przed sądem, lecz wyłącznie od sytuacji finansowej skarżącej.
Zażalenie na powyższe postanowienie sądu I instancji złożyła J. W., podnosząc że jej intencją nie było wnioskowanie o zmianę postanowienia z dnia 30 października 2014 r. w trybie określonym w art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: Ppsa).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy przede wszystkim wskazać, że zgodnie z art. 165 Ppsa postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W świetle tej regulacji zmiana postanowienia wydanego w kwestii incydentalnej może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpiły zmiany okoliczności sprawy tak istotne, że tę zmianę uzasadniające. W art. 165 Ppsa nie chodzi więc o jakąkolwiek zmianę okoliczności sprawy, a o taką zmianę, która w porównaniu ze stanem poprzednim, dawałaby sądowi możliwość zmiany czy uchylenia poprzedniego orzeczenia.
Bezsporne jest, że w niniejszej sprawie zapadło już prawomocne orzeczenie odmawiające przyznania prawa pomocy stronie (postanowienie WSA w Warszawie z dnia 30 października 2014 r.), stąd słusznie sąd I instancji uznał, iż art. 165 Ppsa znajdzie zastosowanie w sprawie.
Uwzględniając treść powyższych norm prawnych stwierdzić trzeba, że sąd I instancji zasadnie zaskarżonym postanowieniem odmówił zmiany postanowienia WSA w Warszawie z dnia 30 października 2014 r. odmawiającego J. W. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona skarżąca nie wykazała, bowiem, że jej sytuacja materialna i rodzinna ulegała takiemu pogorszeniu, które uzasadniałoby uwzględnienie przedmiotowego wniosku. Co więcej, aktualnie miesięczne dochody skarżącej i jej męża kształtują się nawet na wyższym poziomie niż wykazywany w poprzednim wniosku o przyznanie prawa pomocy i wynoszą one 3.560,01 zł.
Zbliżone dane dotyczące sytuacji finansowej wnioskodawczyni nie uprawniają do zmiany prawomocnego postanowienia w zakresie prawa pomocy, również przy zmianie zakresu wniosku, zwłaszcza że zarówno "zwolnienie z kosztów sądowych", jak i "częściowe zwolnienie od kosztów sądowych" mieszczą się w ramach prawa pomocy w zakresie częściowym (por. art. 245 § 3 Ppsa) i podlegają ocenie według tych samych przesłanek, tj. z art. 246 § 2 pkt 2 Ppsa. Skoro zatem sytuacja finansowa, która kształtuje się na podobnym poziomie jak w obecnie złożonym przez stronę wniosku, została już poddana ocenie WSA i NSA, w rezultacie czego zapadło prawomocne rozstrzygnięcie tego wniosku, słusznie sąd I instancji uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia zajścia przesłanki, o których mowa w art. 165 Ppsa.
Z tych względów i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.