Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 25 czerwca 2007r., sygn. akt II SA/Kr 1133/06 odmówił skarżącej M. L. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd pierwszej instancji podał, że według wielokrotnie złożonych oświadczeń M. L. utrzymuje siebie wraz z sześciorgiem dzieci wyłącznie z zasiłku rodzinnego w kwocie [...] zł miesięcznie. W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego przyznała, że podejmuje różne prace dorywcze, jednakże nie wskazała wysokości uzyskiwanych z tego tytułu dochodów, pomimo uprzednich wezwań ze strony sądu w tym zakresie. W związku z powyższym Sąd uznał, że brak jest faktycznej możliwości weryfikacji sytuacji materialnej i bytowej skarżącej, co uniemożliwia ocenę, czy kwalifikuje się ona do przyznania prawa pomocy.
Na powyższe postanowienie M. L. złożyła zażalenie podnosząc, że w zamian za wykonywane przez nią prace dorywcze nie otrzymuje gotówki, lecz m.in. żywność, ubrania i.t.p. Wniosła o uwzględnienie jej wniosku o zwolnienie od kosztów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy Sąd może przyznać osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy.
Stosownie do regulacji art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Działanie Sądu I instancji oparte na powołanej podstawie prawnej zasługuje w niniejszej sprawie na aprobatę, gdyż zmierzało do dokładnego zbadania wszelkich okoliczności celem prawidłowego rozpatrzenia wniosku M. L. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykonała w pełni zarządzenia w przedmiocie nadesłania określonych dokumentów źródłowych i oświadczeń np. nie przedłożyła zaświadczenia o uzyskaniu statusu osoby bezrobotnej przez jej męża.
Wskazać również należy, że sam wniosek o przyznanie prawa pomocy budzi uzasadnione wątpliwości, bowiem skarżąca oświadczyła w nim, że nie posiada żadnych nieruchomości oprócz domu o powierzchni [...] m2, a w piśmie z dnia 15 lutego 2007r. podniosła, że nie ma możliwości uprawy ziemi ani hodowli zwierząt ze względu na brak zabudowań gospodarczych, przy czym z treści tego pisma wynika, że skarżąca ma nieruchomość rolną.
W tej sytuacji należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż wnioskodawczyni nie wykazała przesłanek przemawiających za uwzględnieniem wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.