Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 września 2016 r., sygn. VII SA/Wa 1025/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. G., D. S., I. P., Z. N., Z. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu Sąd podał, że zarządzeniami z dnia 4 maja 2016 r., doręczonymi przy pismach z dnia 9 maja 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał skarżących do uiszczenia wpisu od skargi oraz usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie solidarnie 7 odpisów skargi – w wyznaczonym terminie pod rygorem odrzucenia skargi.
Skarżący M. G., D. S., I. P., Z. P. wezwania sądowe otrzymali w dniu 12 maja 2016 r., natomiast Z. N.w dniu 13 maja 2016 r.
W dniu 18 maja 2016 r. skarżąca M. G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na mocy prawomocnego postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 10 sierpnia 2016 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wobec ustalenia, że skarżący D. S., I. P., Z. N., Z. P. pomimo prawidłowo doręczonego wezwania nie uiścili wpisu sądowego, ani nie uzupełnili braków formalnych skargi, Sąd I instancji w stosunku do ww. skarżących orzekł o odrzuceniu skargi w oparciu o art. 220 § 3 oraz art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: p.p.s.a.
Z uwagi na to, że skarżąca M. G. nie uzupełniła braków formalnych skargi, skargę M. G. Sąd odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Zażalenie na postanowienie z dnia 2 września 2016 r. wniosła M. G. wnosząc o jego uchylenie i przyjęcie sprawy do merytorycznego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała, iż nie uzupełniła braków formalnych skargi, gdyż pozostali skarżący z własnej woli przestali być stroną postępowania wobec nieuiszczenia należnego wpisu oraz nienadesłania odpisów skargi. Z uwagi na to, że w związku z odrzuceniem skargi na mocy postanowienia z 2 września 2016 r. skarżąca została jedyną stroną postępowania, nie ma – w jej ocenie - potrzeby nadsyłania dodatkowych egzemplarzy skargi, zaś skarga może zostać merytorycznie rozpoznana.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 47 § 1 p.p.s.a., do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika. Zgodnie zaś z art. 49 § 1 p.p.s.a., w wypadku gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek nie zachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba, że ustawa stanowi inaczej. W przypadku nieuzupełnienia braków formalnych pisma procesowego jakim jest skarga, art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jako przepis szczególny w stosunku do art. 49 § 1 p.p.s.a., przewiduje sankcję odrzucenia skargi.
Zgodnie zaś z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.
Co do kwestii nieuzupełnienia braków formalnych skargi w postaci odpisów skargi w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia trafnie wskazano, że w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że niedołączenie przez stronę skarżącą wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a. jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że na mocy zarządzeń z dnia 4 maja 2016 r. skarżący zostali zobowiązani do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 7 odpisów skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia oraz do uiszczenia wpisu od skargi, również pod sankcją odrzucenia skargi.
Na wezwanie, które skarżący M. G., D. S., I. P., Z. P. otrzymali w dniu 12 maja 2014 r., natomiast Z. N. w dniu 13 maja 2016 r., żaden ze skarżących nie odpowiedział w zakresie wyrażonego w nim wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Okoliczności tej wnosząca zażalenie M. G. nie kwestionuje.
Skoro z akt sprawy wynika, że braki formalne skargi polegające na niezałączeniu odpisów skargi nie zostały przez skarżących w wyznaczonym przez Sąd terminie uzupełnione, uzasadnione było odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Ponadto, wobec nieuiszczenia przez skarżących D. S., I. P., Z. P. i Z. N. wpisu od skargi, za podstawę prawną kontrolowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w odniesieniu do ww. skarżących zasadnie przyjął art. 220 § 3 p.p.s.a.
Odnosząc się do argumentacji zażalenia, w ramach której wnosząca zażalenie M. G. wywodzi, że skoro pozostali uczestnicy "przestali być stroną postępowania z własnej woli" to nie ma obecnie potrzeby nadesłania dodatkowych egzemplarzy odpisów skargi, stwierdzić należy, że powyższe stanowisko wnoszącej zażalenie nie może być uznane za prawidłowe. Wskazać należy stronie, że okoliczność, iż pozostali skarżący nie uiścili wpisu od skargi i nie podjęli czynności zmierzających do uzupełnienia braków formalnych skargi nie może być postrzegana w kategorii faktu, który pozbawia pozostałych uczestników statusu stron niniejszego postępowania, a może wskazywać co najwyżej na ich zamiar odstąpienia od popierania skargi.
Błędne jest ponadto założenie skarżącej, że w związku z odrzuceniem skargi pozostałych skarżących aktualna sytuacja procesowa jest tego rodzaju, że wskazuje na brak potrzeby uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez dołączenie jej odpisów. Żądanie odpisu skargi następuje w celu jego doręczenia pozostałym uczestnikom postępowania. Wymóg złożenia odpisu skargi wiąże się z prawem drugiej strony oraz innych uczestników postępowania sądowoadministracyjnego do zaznajomienia się z pismem i z prawem do udzielenia na nie odpowiedzi, a więc umożliwieniem pozostałym stronom postępowania zajęcia własnego stanowiska odnośnie do twierdzeń i wniosków oraz żądań wynikających ze złożonej skargi, np. poprzez wniesienie odpowiedzi na skargę. Dostrzeżenie powyższego każe stwierdzić, że niedołączenie przez skarżących żądanych przez Sąd odpisów skargi w sposób oczywisty wywiera wpływ na sytuację procesową pozostałych stron postępowania, a jeśli tak, to jest brakiem, który uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu.
Istnienie obowiązku uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie jej odpisów jest weryfikowane każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy, gdyż jak się przyjmuje w orzecznictwie i doktrynie, w związku ze specyfiką postępowania sądowoadministracyjnego wyrażającą się wnoszeniem skargi za pośrednictwem organu, w przypadku, gdy organ zapoznał się z treścią skargi, nadesłał odpowiedź na skargę, a w sprawie nie występują, poza organem i skarżącym, inni uczestnicy postępowania, to wówczas brak odpisu skargi dla organu nie stanowi przeszkody do nadania skardze dalszego biegu (por. postanowienie NSA z dnia 17 maja 2016 r., sygn. II OZ 480/16). W rozpoznawanej sprawie z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia, gdyż poza organem i skarżącymi występują inni uczestnicy postępowania (G.P., A. T., [...] Sp. z o.o.). Z tego względu nie można przyjąć, tak jak żąda tego strona wnosząca zażalenie, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez załączenie jej odpisów było czynnością zbędną i możliwe jest nadanie skardze dalszego biegu.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i § 2 w zw. z art. 194 § 1 pkt 1a) tej ustawy, postanowił jak w sentencji.