Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 6 września 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 613/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek R. P. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, iż postanowieniem z dnia 23 maja 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz zwrócił skarżącemu kwotę 500 zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi z uwagi na nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi poprzez nadesłanie jej czterech odpisów.
W dniu 2 lipca 2007 r. R. P., reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz skargę kasacyjną od powyższego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Sąd pierwszej instancji wskazał, iż środek odwoławczy od rozstrzygnięcia odrzucającego pismo z powodu uchybienia terminu do dokonania czynności i wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej, wykluczają się wzajemnie (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 4 października 2001 r., I CZ 116/01, LEX nr 52578 oraz z dnia 3 października 2002 r., I CZ 120/02, LEX nr 74409). W przypadku gdy strona kwestionuje ocenę Sądu, że do uchybienia terminu doszło, tzn. gdy twierdzi, że czynności dokonała w terminie, a Sąd błędnie uznał, iż terminowi uchybiła, winna wnieść środek odwoławczy. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności wnosi się w sytuacji, gdy strona nie kwestionuje faktu, że uchybiła terminowi, jednakże w jej ocenie to uchybienie nie było zawinione i wskazuje przyczyny usprawiedliwiające niedokonanie czynności w terminie.
Sąd podał, iż skarżący wnosząc skargę kasacyjną zakwestionował ocenę Sądu wyrażoną w postanowieniu z dnia 23 kwietnia 2007 r., że doręczenie wezwania do usunięcia braków formalnych skargi należy uznać za skuteczne i prawidłowe. Z kolei we wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków skargi, pełnomocnik podniósł, że do uchybienia terminu wprawdzie doszło, lecz z uwagi na okoliczności, należy uznać je za niezawinione, gdyż wezwanie odebrała żona skarżącego, będąca osobą wiekową, schorowaną i przekazała mężowi jedynie informację o obowiązku uiszczenia wpisu.
Sąd pierwszej instancji uznał złożenie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi za przedwczesne, wskazując, iż siedmiodniowy termin wynikający z art. 87 § 1 p.p.s.a do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, rozpoczyna bieg od daty powzięcia wiadomości, że doszło do uchybienia terminu. Jeżeli natomiast strona jest przekonana, że Sąd błędnie uznał, że do uchybienia doszło, czego wyrazem jest złożenie środka odwoławczego (w tym przypadku skargi kasacyjnej) od orzeczenia Sądu w tym przedmiocie, to wspomniany siedmiodniowy termin w ogóle nie rozpoczął biegu. Nie można bowiem twierdzić, że ustała przyczyna uchybienia terminu, jeżeli jednocześnie wyraża się przekonanie, że uchybienia terminu nie było.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R. P., reprezentowany przez adwokata M. M., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 88 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - poprzez jego błędne zastosowanie - skutkujące uznaniem, iż wniesienie środka odwoławczego od rozstrzygnięcia odrzucającego pismo z powodu uchybienia terminu do dokonania czynności oraz wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej jest niedopuszczalne i wniosek taki podlega odrzuceniu.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż niedopuszczalność wniosku może mieć miejsce wówczas, gdy uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, w ogóle nie było uchybienia terminu, wniosek dotyczy terminu, który nie podlega przywróceniu, ze względu na stan sprawy przywrócenie terminu stało się nieaktualne. Skarżący stwierdził, iż Sąd pierwszej instancji nie podaje żadnych podstaw, z których wynikałoby, że skarga kasacyjna na postanowienie o odrzuceniu skargi oraz wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie mogą być rozpoznane samodzielnie, tj. potraktowane jako czynności ewentualne. Zdaniem skarżącego brak jest dostatecznego uzasadnienia, że niemożliwym jest rozpoznanie zarówno skargi kasacyjnej na postanowienie o odrzuceniu skargi, jak i wniosku o przywrócenie terminu, jako czynności ewentualnych, tj. w pierwszej kolejności środka odwoławczego, a następnie w przypadku braku korzystnego dla skarżącego orzeczenia, wniosku o przywrócenie terminu. Jedynie uwzględnienie środka odwoławczego skutkować powinno odrzuceniem wniosku o przywrócenie terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Zarówno w doktrynie prawa, jak i orzecznictwie sądów przyjmuje się, że wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej oraz środek odwoławczy od orzeczenia Sądu o odrzuceniu pisma procesowego wyłączają się wzajemnie.
Jeżeli bowiem strona twierdzi, że dokonała czynności w terminie, a sąd błędnie uznał, iż uchybiła terminowi, to powinna wnieść środek odwoławczy. Wniosek o przywrócenie uchybionego terminu jest natomiast aktualny wtedy, gdy strona nie neguje uchybienia terminowi i wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie.
Powyższe stanowisko zostało wprawdzie wykształcone na gruncie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, lecz z uwagi na zbliżoną treść przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu w K.p.c. oraz w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zostało zaakceptowane i znajduje pełne zastosowanie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 15 czerwca 1957 roku, sygn. akt 2CZ 123/57, opubl. NP. 1958/3, z dnia 2 października 1984 roku, sygn. akt IV CZ 163/84, opubl. Lex nr 8625; z dnia 10 listopada 1998 roku, sygn. akt III CKN 874/98, opubl. Lex nr 78415; z dnia 4 października 2001 roku, sygn. akt I CZ 116/01, opubl. Lex nr 52578; z dnia 10 stycznia 2002 roku, sygn. akt I CZ 198/01, opubl Lex nr 53302; z dnia 3 października 2002 roku, sygn. akt I CZ 120/02, opubl. Lex nr 74409; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2004 roku, sygn. akt FZ 61/04, niepubl.; H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 338)
Procedura zmierzająca do przywrócenia terminu, któremu strona uchybiła, może być wdrożona dopiero po stwierdzeniu, że czynność procesowa podjęta przez stronę jest – właśnie na skutek upływu terminu – bezskuteczna. Stwierdzenie takie wynika najczęściej z postanowienia sądu o odrzuceniu pisma procesowego.
Wyłączenie możliwości jednoczesnego uwzględnienia powołanego środka zaskarżenia i wniosku o przywrócenie terminu wynika nie tylko z konkurencyjności zawartych w nich wniosków, zmierzających do wywołania przeciwstawnych skutków procesowych, ale i sprzeczności wewnętrznej ich podstaw. Skarga kasacyjna oparta jest bowiem na twierdzeniu, że termin został zachowany a wniosek o przywrócenie terminu na przeciwnym – że do uchybienia terminu doszło.
Przywrócenie terminu jest niedopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). Wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.).
Termin ten nie rozpoczyna biegu dopóki strona nie dowie się, że do naruszenia doszło. Wobec tego w sytuacji, gdy strona złożyła skargę kasacyjną od postanowienia o odrzuceniu skargi początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wyznaczać będzie data doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie skargi kasacyjnej.
Przedwczesny wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej uznać należy za niedopuszczalny z mocy ustawy.
(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 stycznia 2002 roku, sygn. akt I CZ 198/01, LEX nr 53302, z dnia 7 lutego 2000 r. CKN 1261/99, Prok. i Pr. 2001/4/30).
W niniejszej sprawie R. P. złożył skargę kasacyjną na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o odrzuceniu skargi, w której zakwestionował prawidłowość i skuteczność wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Od oceny tej kwestii zależy natomiast ocena biegu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie uznał, iż wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi jest przedwczesny i na zasadzie art. 88 p.p.s.a. podlega odrzuceniu.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił zażalenie.