Uzasadnienie
II OZ 1367 / 14
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącej B. M. wstrzymania wykonania decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r., utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2014 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kamiennej Górze z dnia [...] czerwca 2011 r. nakazującej B. M. i D. M. rozbiórkę budynku nr [...] położonego w D. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, we wniosku o wstrzymanie wykonania ww. decyzji skarżącą stwierdziła jedynie, że wykonanie decyzji spowoduje powstanie znacznych szkód o dużej szkodliwości społecznej. Zdaniem Sądu warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest jego uzasadnienie, a zatem wykazanie przez stronę skarżącą we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym, co do zasady przez stronę, materialne dowodowym.
Definiując przesłanki "niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody" oraz "trudnych do odwrócenia skutków", Sąd podkreślił, iż w obu tych sytuacjach chodzi o wyjątkowe zagrożenia, odpowiadające szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy utrata przedmiotu świadczenia nie może być zastąpiona jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Nadto, uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności leży w interesie procesowym strony, a więc powinna ona we wniosku o wstrzymanie aktu lub czynności wskazać okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Skarżąca takich okoliczności we wniosku nie uprawdopodobniła. Podniesiony argument nie wskazuje bezpośrednio, jaka znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki mogą się pojawić w sprawie. Nadto Sąd pierwszej instancji podkreślił, że decyzja wydana w postępowaniu nadzwyczajnym w sprawie stwierdzenia nieważności innej decyzji wydanej w trybie zwykłym, co do zasady bezpośrednich skutków, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) nie rodzi. Decyzja tego typu nie wymaga żadnej czynności strony ani nie nakłada na strony żadnego podlegającego wykonaniu obowiązku, którego wykonanie miałoby wpływ na powstanie przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a.
Nie dopatrując się wystąpienia w sprawie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak na wstępie.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła B. M., wskazując na nieważność zaskarżonej decyzji oraz podkreślając, że wykonanie rozbiórki jest szkodliwe społeczne i zagraża jej rodzinie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest bezzasadne.
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wskazując na powyższe, stwierdzić trzeba, co równie słusznie eksponował Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że przedmiotem ochrony tymczasowej mogą być takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. T. Woś (red.). Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 295; Z. Kmieciak, glosa do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1997 r. sygn. SA/Rz 1382/96, OSP 1998, z. 3, poz. 54, t. 1). Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy przy tym rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Objęta skargą w niniejszej sprawie decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do takich aktów nie należy. Z tych też względów nie może strona skarżąca skutecznie wywodzić naruszenia w warunkach przedmiotowej sprawy art. 61 § 3 P.p.s.a., gdyż co do zasady cechy wykonalności nie mają decyzje odmowne.
Trafnie tym samym wskazał Sąd pierwszej instancji, iż skarżona decyzja z uwagi na jej charakter nie uzasadnia jej wstrzymania. W decyzji takiej nie można, bowiem odnaleźć takich praw i obowiązków, które mogłyby podlegać wykonaniu, a tym samym nie zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Stwierdzić również trzeba, iż co prawda konstrukcja art. 61 § 3 P.p.s.a. daje sądowi administracyjnemu uprawnienie do wstrzymania wykonania nie tylko zaskarżonej decyzji, ale także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, a więc i tych wydanych w postępowaniu zwykłym, jednak wymaga to złożenia przez skarżącą stosownego wniosku i uprawdopodobnienia wystąpienia ww. niebezpieczeństw. Orzekanie w tym przedmiocie jest również możliwe tylko, gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a to w niniejszej sprawie słusznie wykluczono w pierwszej kolejności.
Ponieważ prawidłowość oceny zaprezentowanej przez Sąd pierwszej instancji nie została skutecznie podważona w rozpoznawanym zażaleniu, środek ten jako bezzasadny podlegał oddaleniu.
W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.