Uzasadnienie
W piśmie z dnia 10 kwietnia 2006r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, w sprawie o sygn. akt II SA/Go 56/05, D. A. wniósł o wypłatę odszkodowania za uniemożliwienie korzystania mu z jego własności.
Postanowieniem z dnia 17 października 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił ten wniosek. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd podkreślił, iż z treści wniosku skarżącego z dnia 10 kwietnie 2006 r. wynika jednoznacznie, że jego roszczenia mają charakter majątkowy, a ich podstawą jest uniemożliwienie korzystania z prawa własności. Właściwość rzeczową sądów administracyjnych określają przepisy art. 3 i następne ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.). Zdaniem Sądu I-instancji w świetle treści wskazanych przepisów sądy administracyjne nie są właściwe rzeczowo do rozpoznawania spraw majątkowych o charakterze odszkodowawczym.
W zażaleniu skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienie i umorzenie wpisu od zażalenia. W uzasadnieniu zażalenia skarżący zaznaczy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim naruszył art. 145 § 1 p.p.s.a. oraz art. 6 w zw. z art. 8 k.p.a. i art. 8 w zw. z art. 21 i 77 § 1 k.p.a. Ponadto zdaniem skarżącego Sąd I-instancji nie zna prawa budowlanego oraz ustawy o wyrobach budowlanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3).
Sprawa o wypłatę odszkodowania za uniemożliwienie przez sąd administracyjny korzystania przez skarżącego z jego własności jest sprawą o charakterze cywilnoprawnym i podlega kognicji sadów powszechnych, a zatem nie są w tym zakresie właściwe sądy administracyjne.
Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o umorzenie wpisu od zażalenia (w związku z tym, iż na mocy postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 maja 2004 r. skarżącemu przyznane zostało prawo pomocy w zakresie całkowitym) należy zaznaczyć, że w tym zakresie kluczowe znaczenie mają przepisy art. 243 § 1 i art. 247 p.p.s.a. Pierwszy z nich stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy przyznane przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego, jak i w jego toku, obejmuje także postępowanie egzekucyjne. Z tego przepisu wynika więc, iż przyznane prawo pomocy obejmuje konkretne postępowanie sadowoadministracyjne i nie dotyczy innych spraw toczonych przez skarżącego przed sądami administracyjnymi. Oznacza to, iż przyznane skarżącemu postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 maja 2004 r. prawo pomocy nie obejmuje rozpoznania złożonego już po prawomocnym zakończeniu tego postępowania wniosku o zasądzenie odszkodowania.
W tym stanie rzeczy zaskarżane postanowienie należy uznać za zgodne z przepisami prawa, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 197 w zw. z art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.