Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt II SA/Go 56/05 oddalił wniosek z dnia 22 września 2006 r. o przyznanie D. A. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na postanowienie Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 stycznia 2004 r. w przedmiocie obowiązku przedłożenia ekspertyzy budowlanej. Sąd zaznaczył, iż w niniejszej sprawie na mocy postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 maja 2004 r. skarżącemu przyznane zostało prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. również poprzez ustanowienie adwokata.
W związku z tym zdaniem Sądu I-instancji skarżącemu zapewniono faktyczną realizację prawa do sądu, a zatem cel instytucji prawa pomocy został w niniejszej sprawie już osiągnięty. Skarżący wypowiedział pełnomocnictwo ustanowionemu w sprawie adwokatowi. Należy zauważyć, że obecnie skarżący wnosi udzielenie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata w celu dokonania konkretnej czynności procesowej jaką jest sporządzenie skargi kasacyjnej od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2006 r. oddalającego zażalenie na postanowienie o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego. Tymczasem od orzeczeń NSA nie przysługuje żaden środek odwoławczy.
Sąd I-instancji zwrócił uwagę, iż w piśmie z dnia 6 września 2006 r. skarżący został pouczony, że postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 sierpnia 2006 r. jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu.
W zażaleniu skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i umorzenie wpisu od zażalenia. Ponadto skarżący wniósł o wyłączenie sędziego G. S., gdyż zdaniem skarżącego nie zna prawa budowlanego i przepisów Kodeksu postępowania cywilnego oraz dyskryminowała go jako inwestora.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowego przez same strony (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, między innymi, kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepublikowane), opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącej z obowiązku ich ponoszenia.
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 maja 2004r. skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. również poprzez ustanowienie adwokata. Skarżący udzielił ustanowionemu w ramach prawa pomocy adwokatowi pełnomocnictwa do reprezentowania go w niniejszej sprawie, ale następnie to pełnomocnictwo wypowiedział w związku z opinią pełnomocnika o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Trafnie więc ocenił Sąd I-instancji, iż skarżącemu zapewniono w niniejszej sprawie faktyczną realizację prawa do sądu poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
Należy zaznaczyć, iż postanowienie z dnia 30 sierpnia 2006 r., które skarżący chciałby zaskarżyć skargą kasacyjną sporządzoną przez ustanowionego w ramach prawa pomocy pełnomocnika, jako wydane przez Naczelny Sąd Administracyjny jest prawomocne, o czym przesądza art. 168 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem orzeczenie Sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. Środki odwoławcze tj. skarga kasacyjna i zażalenie, stosowanie do art. 173 § 1 i art. 194 § 1 p.p.s.a., przysługują jedynie od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. W tym stanie rzeczy zachodzi oczywista bezzasadność skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 247 w zw. z art. 193 p.p.s.a. Oznacza to, że skoro skarga kasacyjna jest oczywiście bezzasadna, gdyż jej wniesienie jest niedopuszczalne, to tym samym stronie nie przysługuje prawo pomocy w tej sprawie i nie może być jej przyznane.
Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o umorzenie wpisu od zażalenia należy zauważyć, iż skarżący nie był wzywany do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z dnia 17 października 2006 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Oznacza to, iż wniosek o umorzenie wpisu jest bezprzedmiotowy i nie może być uwzględniony.
Na marginesie należy również zauważyć, iż wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego G. S. od rozpoznania niniejszego zażalenia jest bezprzedmiotowy, gdyż sędzia ten nie orzeka w Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
W tym stanie rzeczy zaskarżane postanowienie należy uznać za zgodne z przepisami prawa, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 197 w zw. z art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.