Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2008 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie przyznał skarżącej M. C. prawo pomocy poprzez zwolnienie w 3/5 części od wpisu sądowego, a w pozostałym zakresie wniosek oddalił, uznając iż wnioskodawczyni nie wykazała w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w sprawie.
Wobec wniesienia przez M. C. sprzeciwu od postanowienia z dnia 1 sierpnia 2008 r. wniosek skarżącej, stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który postanowieniem z dnia 29 października 2008 r., przyznał M. C. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia 4/5 części wpisu od skargi, w pozostałym zaś zakresie wniosek oddalił. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, iż mając na względzie koszty miesięcznych wydatków skarżącej, jej dochód w wysokości [...] zł., fakt, iż córka z mężem i dwójką dzieci - dysponujący średnią miesięczną kwotą ok. [...] zł. - dzielą wydatki ze skarżącą, oraz uwzględniając majątek skarżącej, w skład którego wchodzi gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha, jak również dom o pow. [...] m2. oraz okoliczność, iż jak wynika z oświadczenia skarżącej z dnia 14 października 2008 r., była ona inwestorem budowy wiaty na działce nr [...], to uznać należało, iż wnioskodawczyni jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego uiścić 1/5 kwoty wpisu, wynoszącą 100 zł.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, domagając się jego zmiany i zwolnienia w całości od wpisu sądowego. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż Sąd I instancji nie uwzględnił w całości przedstawionych przez nią okoliczności, a mianowicie, iż skarżąca jest jedynie współwłaścicielem w 1/3 domu o pow. [...] m² oraz zabudowań gospodarczych, a gospodarstwo o pow. [...] ha oraz dwa ciągniki nie są jej własnością, ale córki, która mieszka razem ze skarżącą. Ponadto M. C. wskazała, iż kwota netto jej emerytury to [...] zł, a do podstawowych wydatków musi dodatkowo ponosić wydatki na lekarstwa z powodu cukrzycy i jaskry.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 p.p.s.a., ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma natomiast charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną, zaś ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (poprzez zwolnienie od kosztów sądowych) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawidłowo zbadał sytuację majątkową skarżącej i zasadnie doszedł do przekonania, że uiszczenie wpisu w 1/5 jego wysokości tj. 100 zł nie przekracza możliwości finansowych M. C.. Nie ulega wątpliwości, że obciążenie skarżącej pełnymi kosztami postępowania mogłoby spowodować znaczny uszczerbek w jej koniecznym utrzymaniu, jednakże brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania nie jest równoznaczny z brakiem możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wskazać należy, iż skarżąca posiada stały dochód w formie emerytury, jest współwłaścicielką domu o pow. [...] m², w którym mieszka razem z córką i jej rodziną. Córka skarżącej wraz z mężem uzyskują dochody z gospodarstwa rolnego w wysokości ok. [...] zł miesięcznie i partycypują w koniecznych opłatach i wydatkach. Ponadto skarżąca była inwestorem wybudowanej na działce nr ewid. [...] drewnianej wiaty, a zatem musiała być w posiadaniu środków finansowych niezbędnych do jej realizacji. Podsumowując stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie jest prawidłowe i zgodne z prawem, a zatem brak jest podstaw do uwzględnienia zażalenia M. C..
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.