Uzasadnienie
Spółdzielnia Budowy Domów Jednorodzinnych [...] w C. Gmina K. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki sieci kanalizacyjnej.
W dniu 18 września 2008 r. do Sądu wpłynął wniosek Z. P. o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika w w/w postępowaniu.
We wniosku tym wskazał on, że jest właścicielem gruntu przez który przebiega sporna kanalizacja.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 524/08, odmówił dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Z. P..
W uzasadnieniu Sąd powołując treść art. 33 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wskazał, że interes prawny, o którym mowa w tym przepisie pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Stwierdził ponadto, że podmiotem uprawnionym do występowania na prawach strony w postępowaniu administracyjnym jest spółdzielnia mieszkaniowa reprezentowana przez jej zarząd, a nie poszczególni jej członkowie. Przepisy ustawy Prawo spółdzielcze nie uzasadniają udziału członka spółdzielni w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony w sytuacji gdy postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego spółdzielni. Członkowie spółdzielni kwestionujący działalność zarządu mają prawo czynić to bądź to w drodze postępowania wewnątrzspółdzielczego w trybie i na zasadach określonych w ustawie Prawo spółdzielcze, bądź też na zasadach ogólnych na drodze postępowania sądowego.
Sąd I instancji dodał, że wprawdzie wyjątkowo możliwe jest dopuszczenie członka spółdzielni do udziału w postępowaniu jako strony. Może to nastąpić, gdy zostanie naruszony jego własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany interes, jednakże zdaniem Sądu, taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie zaistniała.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Z. P. zarzucając, iż organ I instancji nakładając na Spółdzielnię obowiązek rozbiórki sieci kanalizacyjnej, nie wziął pod uwagę, że na terenie Spółdzielni istnieją przyłącza będące w dacie orzekania odrębna własnością poszczególnych właścicieli nieruchomości. Fakt, że nałożony zaskarżoną decyzją obowiązek dotyczy nie tylko Spółdzielni potwierdza, zdaniem skarżącego także Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, który w odpowiedzi na skargę stwierdza, iż obowiązek ten dotyczy Spółdzielni, jednakże nie wyklucza w dalszej kolejności podjęcia działań wobec innych osób, w tym również skarżącego. Wobec powyższego, w ocenie skarżącego wniosek o dopuszczenie jej do udziału do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania jest w pełni uzasadniony..
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), udział w charakterze uczestnika postępowania może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego.
Pod pojęciem "interes prawny" należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Interes prawny to coś więcej niż interes faktyczny, gdyż za interes prawny można uznać tylko taki interes, który stwarza korzystną sytuację prawną dla danego podmiotu. Ocena czy w danym przypadku występuje interes prawny, wynika z konfrontacji tego, co uważa się za interes prawny, z normami prawa materialnego, regulującymi określoną sferę stosunków społecznych. Mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego.
W przedmiotowej sprawie Z. P. wnosząc o dopuszczenie go do udziału w sprawie wskazał, iż jest właścicielem gruntu przez który przebiega sieć kanalizacyjna, a na dowód powyższego dołączył do wniosku odpisy aktów notarialnych.
Z analizy akt sprawy wynika jednak, iż Sąd nie zbadał powołanej we wniosku okoliczności, uznając, iż skarżący występuje jedynie jako członek Spółdzielni, nie zaś jako właściciel działki przez którą przebiega sporna sieć kanalizacyjna.
Tym samym postanowienie Sądu z dnia 24 września 2008 r. należy uznać za przedwczesne. Sąd powinien bowiem w pierwszej kolejności ustalić, czy istotnie sieć kanalizacyjna, o której mowa w sprawie przebiega przez grunty należącego do skarżącego, a jeśli tak, to czy zaskarżona decyzja narusza interes prawny skarżącego wynikający z prawa własności tych gruntów.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.