Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 6 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Go 695/07 wydanym na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wstrzymał wykonanie zaskarżonej przez U. P. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki pawilonu usługowego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji podał, że w skardze na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżąca U. P. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, iż jej realizacja prowadzi bezpośrednio do rozbiórki pawilonu, w którym dwie bezrobotne do tej pory córki skarżącej prowadzą salon fryzjerski stanowiący podstawowe źródło utrzymania. Zdaniem skarżącej rozbiórka przedmiotowego pawilonu wiązać się będzie ze znaczną szkodą.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu związany jest katalogiem przesłanek, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., którymi są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Sądu wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie, gdyż rozbiórka obiektu, która stanowi czynność nieodwracalną powoduje trudne do odwrócenia skutki. Sąd uwzględnił także okoliczność wystąpienia niebezpieczeństwa poniesienia szkody przez skarżącą oraz osoby trzecie tj. córki skarżącej, które prowadzą w przedmiotowym pawilonie działalność polegającą na świadczeniu usług fryzjerskich.
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli J. i W. K., zarzucając sprzeczność ustaleń sądu z zebranym materiałem dowodowym polegającą na błędnym przyjęciu, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki, ponieważ stanowi czynność nieodwracalną. W rzeczywistości przedmiotowy pawilon handlowy jest przenośnym pawilonem typu "[...]". Nadto zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji mimo, iż nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia i odmówienie skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż przedmiotowy pawilon handlowy nie jest obiektem na stałe połączonym z gruntem, w przypadku którego wykonanie zaskarżonej decyzji wiązałoby się z jego wyburzeniem. Jest to obiekt przenośny, który w każdej chwili może zostać przeniesiony i ustawiony w innym miejscu i córki skarżącej mogą w innym miejscu wykonywać swoją działalność. Podniesiono, iż Sąd pierwszej instancji wydając postanowienie w przedmiocie wstrzymania zaskarżonej decyzji powinien oprzeć się na całym materiale dowodowym, a także uwzględnić interesy pozostałych współwłaścicieli nieruchomości.
W odpowiedzi na zażalenie U. P. wniosła o jego oddalenie, podnosząc, że zażalenie sprowadza się praktycznie do polemiki z wnioskami Sądu pierwszej instancji. Skarżąca stwierdziła, iż pawilon jest obiektem trwale powiązanym z gruntem. Podała także, iż nie dysponuje żadnym innym miejscem, na którym można byłoby postawić pawilon oraz, że nie ma środków finansowych pozwalających na rozbiórkę i przeniesienie obiektu. Ponadto wskazała, ze przeniesienie pawilonu wymagałoby uzyskania nowego pozwolenia na budowę.
Postanowieniem z dnia 26 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił zażalenie wniesione przez J. K..
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści przepisu art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy – art. 61 § 3 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Oznacza to, że Sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku.
Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia.
W przypadku decyzji o rozbiórce ustawodawca nie przewidział automatyzmu wstrzymywania wykonalności decyzji. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, iż Sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej.
Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [ w:] T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i n.).
Skarżąca U. P. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawarła w skardze, wskazując, iż realizacja zaskarżonej decyzji prowadzi do rozbiórki pawilonu, w którym córki skarżącej prowadzą salon fryzjerski stanowiący podstawowe źródło utrzymania oraz to, iż rozbiórka pawilonu wiązać się będzie ze znaczną szkodą.
Przesłanką wstrzymania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, iż w tym przypadku rozpatrywać należy nie tylko szkodę zagrażającą bezpośrednio wnioskodawcy, ale należy brać pod uwagę także niebezpieczeństwo poniesienia szkody przez osoby trzecie. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. posługuje się bowiem klauzulami generalnymi niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie ograniczając kręgu osób, w stosunku do których wystąpienie powyższych przesłanek uprawnia do wstrzymania decyzji.
Zgodzić się zatem należy ze stanowiskiem Sądu, że niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody, o jakim mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., może dotyczyć osób trzecich tj. córek skarżących, które prowadząc w przedmiotowym pawilonie zakład fryzjerski narażone byłyby - w wyniku rozbiórki pawilonu – na utratę podstawowego źródła utrzymania, co mogłoby spowodować w ich przypadku znaczną szkodę.
Przesłanka spowodowania trudnych do odwrócenia skutków musi być rozważana z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie. Tak, więc odwrócenie skutków wywołanych wykonaniem zaskarżonego aktu musi być trudniejsze niż zwykle w tego rodzaju przypadkach. Decyzja nakazująca rozbiórkę w przypadku jej wykonania a następnie ewentualnego uchylenia przez sąd jest tego rodzaju rozstrzygnięciem, które może spowodować wyrządzenie stronie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki.
W takiej sytuacji trafne jest także stwierdzenie Sądu, iż rozbiórka obiektu budowlanego powoduje trudne do odwrócenia skutki, gdyż stanowi czynność nieodwracalną.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił zażalenie.