Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 3 października 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 1188/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę skarżącej Wspólnoty, jako wniesioną z uchybieniem terminu.
Sąd, powołując się na treść art. 53 § 1 w zw. z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wskazał, że zaskarżone postanowienie skutecznie doręczono członkowi zarządu Wspólnoty, który na podstawie uchwały w sprawie wyboru nowego zarządu nieruchomością wspólną skarżącej Wspólnoty uprawnionym był do reprezentowania i odbioru korespondencji kierowanej do strony skarżącej. Skoro zaskarżone postanowienie doręczono stronie skarżącej w dniu 19 czerwca 2018 r., to trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upływał w dniu 19 lipca 2018 r.
Skarga na postanowienie podpisana przez dwóch pozostałych członków zarządu Wspólnoty została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 5 sierpnia 2018 r. (a wpłynęła do organu w dniu 8 sierpnia 2018 r.), a więc po upływie terminu ustawowego.
Zażalenie na ww. postanowienie wniosła skarżąca Wspólnota, wskazując, że przesyłka zawierająca zaskarżone postanowienie nie została skierowana na wskazany w odwołaniu adres do korespondencji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Skarżąca Wspólnota ma rację, że Sąd I instancji wadliwe odrzucił jej skargę jako wniesioną po terminie. Doręczenie zaskarżonego postanowienia nastąpiło bowiem z pominięciem wskazanego przez Wspólnotę w odwołaniu adresu do korespondencji. Okoliczność taka nie pozwala na wywiedzenie skuteczności doręczenia zaskarżonego postanowienia skarżącej Wspólnocie, a tym samym uznania, że skarga została wniesiona po terminie. Należy bowiem mieć na względzie, że wybór miejsca doręczenia należy, co do zasady, do organu administracji publicznej, przed którym toczy się postępowanie. Zasada ta doznaje ograniczenia jedynie wówczas, gdy strona, będąca jednostką organizacyjną, od miejsca wymienionego w art. 45 K.p.a. wybiera i wskazuje adres do doręczeń (korespondencji). Co prawda, przepisy K.p.a. nie przewidują wprost możliwości wskazania przez stronę (jednostkę organizacyjną) adresu do korespondencji lub adresu do doręczeń.
Nie oznacza to jednak, że wskazanie w piśmie procesowym tego rodzaju adresu nie jest wiążące dla organów. Należy zatem przyjąć, że organ jest zobowiązany dostarczyć stronie postępowania korespondencję na adres przez nią wskazany. Należy bowiem wskazać, że w tym zakresie przepisy K.p.a. zawierają pewne anachronizmy, będące pochodną poprzedniego ustroju, w którym istotne było przypisanie podmiotom określonego adresu, co już nie zachowuje swojej aktualności na tle systemu prawnego tworzonego na przestrzeniu ostatnich dekad przez demokratyczne państwo prawne. Dlatego obecnie odpowiednich przepisów K.p.a. nie należy interpretować literalnie, co daje podstawę do uznania istnienia uprawnienia strony postępowania do wskazania adresu do korespondencji. Ponadto jest to przejaw dbałości strony o własne interesy w postępowaniu administracyjnym, tak aby korespondencja docierała do niej bez zakłóceń w toku postępowania.
Trafnie zatem podniesiono w zażaleniu, że skarżąca Wspólnota w odwołaniu wskazała "adres do korespondencji", jednak organ odwoławczy, przy doręczeniu zaskarżonego postanowienia, pominął ten fakt i skierował przesyłkę na inny adres, tj. prywatne adresy członków zarządu Wspólnoty, zamiast na adres administratora budynku. Co prawda, przesyłka, końcowo dotarła do rąk osoby uprawnionej (członka zarządu) do odbioru korespondencji w imieniu Wspólnoty. Jednak z tego faktu nie należy wyprowadzać skuteczności doręczenia, ponieważ doręczeniu pisma z pominięciem adresu do korespondencji wskazanego przez stronę postępowania można przypisać walor informacyjny, a nie – prawnoprocesowy. Wynika to również z ogólnych zasad Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 6 – zasada legalizmu, art. 8 – zasada budowania zaufania do władzy publicznej, art. 9 – zasady informowania stron postępowania, art. 10 § 1 – zasada zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu), które nie pozwalają na obciążanie stron postępowania negatywnymi skutkami prawnymi, wynikającymi z niewłaściwego działania organu administracyjnego.
Przedstawione powyżej stanowisko potwierdzają również działania organu odwoławczego, jakie podjął celem wyjaśnienia kwestii doręczenia Wspólnocie zaskarżonego postanowienia. Sąd I instancji pominął bowiem, że kwestia prawidłowości doręczenia Wspólnocie zaskarżonego postanowienia była oceniana przez organ odwoławczy, który w piśmie z dnia 26 czerwca 2018 r., znak: [...], przyznał, że korespondencja powinna być kierowana na adres wskazany w odwołaniu. Dlatego też przy tym piśmie organ przesłał skarżącej Wspólnocie kopię zaskarżonego postanowienia poświadczoną za zgodność z oryginałem na adres do korespondencji wskazany w odwołaniu. A zatem Sąd I instancji, dokonując ponownie oceny terminowości wniesienia skargi, powinien powyższe okoliczności uwzględnić.
Daje to podstawę do stwierdzenia, że Sąd I instancji, wydając zaskarżone postanowienie, naruszył w istotnym stopniu art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 45 i art. 41 § 1 K.p.a.
Z tych względów, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.