Uzasadnienie
A. H., U. M., M. P., R. K., E. R., A. K., T. L., J. K., K. K., Z. Ł., W. W. oraz H. Z. w piśmie z dnia [...] maja 2018 r. (data wpływu [...] maja 2018 r.) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] kwietnia 2018 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego, które dotyczyło decyzji Prezydenta Miasta Szczecin z [...] stycznia 2018 r., nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę inwestycji przy ul. Ś. [...] w S. (działki od nr [...] do nr [...] i nr [...] obręb [...]). W skardze tej wszyscy skarżący zwrócili się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II WSA w Szczecinie z dnia 7 czerwca 2018 r. wszystkim skarżącym przesłano formularz PPF w celu jego wypełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawiania wniosku bez rozpoznania. Formularz doręczono Z. Ł. w dniu 15 czerwca 2018 r.
W piśmie z dnia 20 czerwca 2018 r. skarżący stwierdzili, że nie są w stanie wypełnić nałożonego na nich obowiązku wypełnienia formularza i wnoszą o wyznaczenie opłaty należnej od skargi, którą postarają się uiścić w wyznaczonym przez Sąd terminie. W przypadku gdy wysokość opłaty przekroczy ich możliwości finansowe wystąpią ponownie o prawo pomocy.
Zarządzeniem zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 czerwca 2018 r. Z. Ł. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł. Zarządzenie odebrano w dniu 2 lipca 2018 r.
Zarządzeniem z dnia 5 lipca 2018 r. starszy referendarz sądowy WSA w Szczecinie pozostawił wniosek Z. Ł. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania z uwagi na brak nadesłania wypełnionego formularza PPF. Odpis zarządzenia wraz z pouczeniem o możliwości złożenia sprzeciwu doręczono skarżącemu w dniu 9 lipca 2018 r.
W dniu 12 września 2018 r. Sąd ponownie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłkę odebrano w dniu 17 września 2018 r. (zpo. k.199 akt).
W piśmie z dnia 20 września 2018 r. skarżący wskazał, że skarga została już opłacona przez innego skarżącego J. K. Stwierdził, że Biuro Obsługi Interesantów WSA w Szczecinie w odpowiedzi na pytanie czy wezwanie do uiszczenia wpisu dotyczy każdego odwołującego z osobna, czy też wymagany jest wpis łączny w kwocie 500 zł poinformowało go, że wymagany jest wpis łączny. Skoro wpis taki został uiszczony, to skarżący uznał, że opłata została dokonana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 26 września 2018 r., na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) odrzucił skargę Z. Ł. Sąd wskazał, że skarżący pomimo ponownego wezwania go do uiszczenia wpisu, które doręczono mu 17 września 2018 r., w terminie 7 dniu tj. do 24 września 2018 r. nie uiścił należnego do skargi wpisu.
Odnosząc się do treści pisma skarżącego z dnia 20 września 2018 r. Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie skarżący po raz drugi został wezwany przez Sąd do uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł. Z treści druku wzywającego do opłaty nie wynikało aby opłacenie skargi przez innego ze skarżących zwalniało pozostałych z obowiązku jego uiszczenia. Zdaniem Sądu, brak było podstaw do uznania aby uiszczenie wpisu przez innego skarżącego miało skutkować zwolnieniem Z. Ł. z tego obowiązku.
Z. Ł. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. Wskazał, że skarga została podpisana przez kilka osób skarżących, jednakże dotyczy jednego dla wszystkich trybu postępowania i jednej decyzji. Tym samym opłacenie skargi przez któregokolwiek ze skarżących zwalnia pozostałych od uiszczenia kolejnych opłat. Nie zgodził się z Sądem, że każda z osób podpisanych pod skargą musi wpłacić kwotę 500 zł. albowiem skarga dotyczy jednego postępowania administracyjnego i jednej decyzji administracyjnej. Podniósł, że wpłacenie przez którąkolwiek z osób podpisanych pod skargą powoduje skuteczne wniesienie skargi i nie ma potrzeby aby każda z podpisanych osób osobno opłacała skargę. Wobec powyższego stwierdził, że odrzucenie skargi przez Sąd było całkowicie nieprawidłowe i pozbawione podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 220 § 1 P.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania.
Skarga jako pismo szczególne posiada odrębną regulację w powyższym zakresie. W przypadku nieopłacenia skargi Przewodniczący Wydziału wzywa zarządzeniem do jej opłacenia w oznaczonej wysokości, w terminie 7 dni od doręczenia zarządzenia, pod rygorem jej odrzucenia (art. 220 § 3 P.p.s.a.).
Oceniając zatem prawidłowość odrzucenia skargi przez Sąd na podstawie powyższej regulacji wystarczy wykazać czy wskazany w zarządzeniu Przewodniczącego wpis od skargi został uiszczony w terminie do tego przewidzianym i w wysokości tam określonej.
Skarżący uważa, że skoro skarga została podpisania i wniesiona przez kilka osób, które były stronami postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją o umorzeniu postępowania odwoławczego, to wystarczy aby wpisu od skargi dokonała jedna z osób skarżących bowiem zwalnia to pozostałych skarżących od obowiązku jego uiszczenia.
Zgodnie z art. 214 § 1 P.p.s.a. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W § 2 tego artykułu wskazuje się, że pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku.
Zdaniem NSA, stanowisko skarżącego jest błędne albowiem przyjęta przez niego argumentacja została oparta na nieprawidłowym rozumieniu art. 214 § 2 P.p.s.a., który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Ustawodawca dopuszcza możliwość wniesienia skargi przez kilka osób z obowiązkiem uiszczenia od tego pisma jednej opłaty ale pod warunkiem, że uprawnienia lub obowiązki tych kilku osób związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku.
Uprawnienia i obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne gdy na podstawie jednego aktu podlegającego zaskarżeniu kilka osób uzyskuje takie same, wspólne prawa lub obciążone zostają takimi samymi, wspólnymi obowiązkami.
Pismo wnoszone przez kilku skarżących podlega jednej opłacie zgodnie z dyspozycją art. 214 § 2 P.p.s.a., gdy wnoszą je skarżący będący współwłaścicielami jednej nieruchomości i z tego tytułu, a więc z praw do jednej nieruchomości wywodzą swe uprawnienia do posiadania statusu strony postępowania (art. 214 § 2 zdanie pierwsze P.p.s.a.). Ci ze skarżących, którzy posiadają prawa do odrębnych nieruchomości, a nie jednej wspólnej nieruchomości, ponoszą oddzielne koszty postępowania i te osoby powinny uiścić wpis odrębnie (postanowienie NSA z 20 października 2011 r., sygn. II OZ 977/11). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Na podstawie akt sprawy stwierdzić należy, że każdy ze skarżących kwestionuje zaskarżoną decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego dotyczącego decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę inwestycji zlokalizowanej przy ul. Ś. [...] w S. z uwagi na fakt, że ma swoją odrębną nieruchomość (lokal mieszkalny) stanowiącą część budynku wielorodzinnego położonego przy ul. W. nr [...] w S. na działce nr [...], z którą sąsiaduje działka gdzie planowana jest inwestycja.
Wobec tego skarżący powołują się na odrębne interesy wynikające z własności odrębnych lokali mieszkalnych a nie ze współwłasności tych lokali. Posiadanie wspólnych praw do części wspólnej tej nieruchomości nie stanowi o posiadaniu współwłasności. Tylko wspólne prawo do nieruchomości czyli w tym przypadku współwłasność danego lokalu mieszkalnego stanowiłoby o istnieniu współuczestnictwa materialnego, o którym mowa w art. 214 § 2 P.p.s.a.
Wobec powyższego Z. Ł. składając skargę wraz z innymi skarżącymi prawidłowo został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł albowiem skarżący podpisani pod skargą nie byli współwłaścicielem działki [...], która sąsiaduje z działką przeznaczoną pod inwestycję. Każdy ze skarżących występował ze skargą dysponując odrębnym prawem własności do lokalu mieszkalnego zlokalizowanego na działce [...]. Tym samym nie jest zasadne twierdzenie zażalenia, że uiszczenie wpisu przez J. K. zwalniało skarżącego od uiszczenia wpisu od wniesionej skargi.
Ponadto jak wynika z akt sądowych pozostali skarżący, za wyjątkiem Z. Ł., nie mieli interesu prawnego do zaskarżenia decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego albowiem zaskarżona decyzja dotyczyła odwołań wniesionych przez inne osoby. Nie byli oni stronami postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją i ich skargi z tego powodu zostały odrzucone.
Słusznie zauważył Sąd I instancji, że w wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi skierowanym osobiście do skarżącego brak było pouczenia, które mówiłoby o zwolnieniu od wpisu w przypadku dokonania opłaty przez któregokolwiek z pozostałych wnoszących skargę. Skarżący z niewiadomych powodów, sam wadliwie przyjął, że instytucja z art. 214 § 2 P.p.s.a. ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Jeśli zastosowanie miałby art. 214 § 2 P.p.s.a. (wpis solidarny), to Sąd zawarłby w wezwaniu stosowne pouczenie. Skoro tego nie uczyniono, to skarżący zobowiązany do wykonania wezwania stosownie do jego brzmienia. Powinien był we własnym imieniu uiścić wpis w wysokości 500 zł, w terminie wskazanym w wezwaniu do uiszczenia wpisu. Brak uiszczenia wpisu, czego nie kwestionuje sam skarżący, obligował Sąd I instancji do odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. W tej sytuacji za niezasadne uznać należało wniesione zażalenie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.