Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - p.p.s.a., wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podkreślił, że dokonanie nakazu całkowitej rozbiórki budynku garażowego doprowadzi z pewnością do zniszczenia co najmniej części użytych do jego budowy materiałów budowlanych oraz będzie wiązało się z poniesieniem znacznych nakładów finansowych. Nadto ewentualny powrót do stanu poprzedniego po wykonaniu takiego obowiązku również będzie wymagał poniesienia dodatkowych kosztów oraz nakładu pracy. Wobec powyższego, w ocenie Sądu I instancji, potencjalna konieczność rozbiórki budynku przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy, stanowi wystarczającą podstawę do zastosowania ochrony tymczasowej w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył T. K., wnosząc o "nieuchylanie" decyzji MWINB orzekającej o nakazie rozbiórki przedmiotowego budynku. W uzasadnieniu uczestnik postępowania wskazał, że budynek garażowy wykorzystywany jest jako nielegalny warsztat samochodowy, gdzie odbywają się prace takie jak: wulkanizacja, lakiernictwo, rozbiórka samochodów na części, szlifowanie czy cięcie blach. Uczestnik podkreślił, że teren na którym znajduje się budynek garażowy zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego jest przeznaczony na budynki mieszkalne i żadne warsztaty nie powinny się tam znajdować.
Zażalenie o zbliżonej treści wniosła pismem z dnia [...] lipca 2017 r. (uzupełnionym pismem z dnia [...] września 2017 r.) D. N. W uzupełnieniu zażalenia uczestniczka podniosła, że dodatkowymi uciążliwościami związanymi z budynkiem garażowym G. i R. K. są nieprzyjemne zapachy środków chemicznych, olejów i lakierów, a także hałas wywołany przez pracujące urządzenia, które "zakłócają spokój".
Zażalenia na postanowienie z dnia [...] lipca 2017 r. wniosła także pismem z dnia [...] lipca 2017 r. (uzupełnione pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r.) J. K. oraz pismem z dnia [...] lipca 2017 r. Z. W. W treści swoich pism uczestniczki powtórzyły w dużej części argumenty przytoczone w opisanych wyżej zażaleniach.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenia nie zasługują na uwzględnienie.
Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie może dotyczyć także wszystkich aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
W orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że rozbiórka obiektu budowlanego, czy jego części przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja o nakazie rozbiórki była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed wykonaniem tej decyzji. Tak jak zaznaczył Sąd I instancji, rozbiórka obiektu przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd może sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej, udzielona właścicielowi obiektu ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest natomiast ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania skargi, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom (zob. postanowienie NSA z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 476/11 oraz postanowienie o sygn. akt II OSK 1446/14). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Na marginesie należy jedynie dodatkowo podkreślić, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu ma miejsce jedynie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy. Instytucja wstrzymania nie służy do rozstrzygania sprawy co do meritum, a więc wnioski podnoszone w zażaleniach o "nieuchylenie zaskarżonej decyzji" są na tym etapie postępowania bezpodstawne. Nie należy w żaden sposób utożsamiać wstrzymania wykonania decyzji z jej uchyleniem. Wstrzymanie wykonania służy jedynie ochronie strony do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy – czyli do chwili orzeczenia o zgodności z prawem bądź wadliwości zaskarżonej decyzji.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.