Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 343/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił skarżącym wstrzymania wykonania decyzji Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Sąd pierwszej instancji podał, że w uzasadnieniu skargi, skarżący zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając złożony wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem wniosek nie został w ogóle uzasadniony, poza ogólnikowym stwierdzeniem, że utrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Nie sprecyzowali na czym miałoby ono polegać w niniejszej sprawie. Tymczasem, aby skutecznie dochodzić wstrzymania wykonania decyzji skarżący powinni byli wykazać, na czym w analizowanej sprawie miałoby polegać wyrządzenie znacznej szkody lub na czym miałyby polegać trudności w odwróceniu skutków wynikających z wykonania zaskarżonej decyzji.
Sąd podkreślił, że skarżący nie wskazali żadnych okoliczności pozwalających na ustalenie stanu majątkowego skarżących, wysokości i rodzaju zobowiązań, kosztów utrzymania i realnego wpływu ewentualnego ubytku finansowego związanego z wykonaniem zaskarżonej decyzji na jego dalszą egzystencję. Tymczasem, dopiero wiarygodne, poparte dokumentami źródłowymi przedstawienie aktualnej sytuacji majątkowej i osobistej skarżących pozwoliłoby ocenić, czy wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla nich znaczną szkodę, czy też trudne do odwrócenia skutki, w rozumieniu przyjętym na gruncie art. 61 § 3 P.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli skarżący. Podnieśli, że pozbawienie ogrzewania w ich mieszkaniu spowoduje nie tylko materialne szkody związane z zawilgoceniem, ale także szkody na zdrowiu domowników. Wskazali, że brak ogrzewania spowoduje, że na ścianach pojawi się pleśń, z którą walczą od 15 lat. Ponadto, dzieci skarżących są alergikami. Wskazali również, że zarówno zmiana kotła na ekogroszek, jak i zmiana instalacji wymagałyby znacznych nakładów finansowych, na które ich nie stać, ponieważ zarobki skarżących pozwalają im na bieżące opłaty i spłatę kredytu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania określonego aktu ciąży na stronie składającej wniosek w trybie powołanego przepisu. Uzasadnienie wniosku powinno zaś odnosić się do konkretnych okoliczności. Nie jest wystarczające powtórzenie we wniosku treści przepisu. Rzeczą Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają - lub nie - za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Przy takim badaniu wniosku i argumentów strony Sąd może dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek.
Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, uzależniając możliwość udzielenia tej stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, jednakże powinna ona mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (patrz: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07, orzeczenia dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W stanie sprawy przedstawionym do rozpoznania Sąd pierwszej instancji nie uznał zasadności złożonego wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Ocenę tę, w obliczu braku - na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego – uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za prawidłową. Jednakże zauważa konieczność zmiany zaskarżonego postanowienia, wobec przedstawienia przez skarżących, na obecnym etapie postępowania, wyjaśnień przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny podziela bowiem pogląd, że w postępowaniu zażaleniowym istnieje możliwość orzekania reformatoryjnego - na podstawie materiału dowodowego, uzupełnionego na etapie tego postępowania (por. postanowienia NSA z dnia 23 marca 2016 r., sygn. akt I OZ 269/16; 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1232/13, orzeczenia dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpatrywanym przypadku przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zostały spełnione. Argumentem przemawiającym za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji jest zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczność, że brak ogrzewania w mieszkaniu skarżących spowoduje zawilgocenie mieszkania, co doprowadzi do powstania pleśni oraz może spowodować szkody na zdrowiu rodziny skarżących.
Trzeba także wskazać na ugruntowany w orzecznictwie pogląd, że nakaz rozbiórki przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej, ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W sprawach rozbiórki, trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnych są w zasadzie nieuniknione. Co do zasady bowiem wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego pociąga za sobą trudne do odwrócenia skutki, bowiem najczęściej prowadzi do zniszczenia co najmniej części użytych do jego budowy materiałów budowlanych. Wykonanie rozbiórki może pociągnąć za sobą także niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w związku z koniecznością jego odbudowy, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi decyzja nakładająca obowiązek rozbiórki zostałaby uchylona. Wówczas udzielona ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna (por. postanowienie NSA z dnia 19 września 2012 r. sygn. akt II OZ 785/12, orzeczenie dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie wykazano spełnienie ustawowych przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 188 i art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.