Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 28 września 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 1062/16 Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wezwał skarżące Stowarzyszenie [...] z siedzibą w R. do uiszczenia wpisu od zażalenia z dnia 25 września 2017 r. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 sierpnia 2017 r. w kwocie 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193), w terminie 7 dni, od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia zażalenia.
Zażalenie (pismem z dnia 25 października 2017 r.) na powyższe zarządzenie wniosło Stowarzyszenie, domagając się jego uchylenia, sprostowania i uzupełnienia zarządzenia, zwolnienia z kosztów wpisu sądowego w części oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zażalenia, którego dotyczyło zaskarżone zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu, było postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu. Wobec braku przepisu szczególnego, co do zasady od wniesionego zażalenia strona winna uiścić wpis. Z akt sprawy nie wynika, by wraz z zażaleniem wpis ten został uiszczony, w związku z tym trafnie Przewodniczący Wydziału IV wezwał Stowarzyszenie do uiszczenia wpisu, prawidłowo określając jego wysokość na kwotę 100 zł. Stosownie bowiem do § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2003r. wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach: zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych – 100 zł.
Zasadą jest, iż od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały (art. 230 § 1). Do tego typu pism należy m.in. zażalenie. Zgodnie z treścią art. 220 § 1 zdanie 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Wyjątki od obowiązku uiszczenia wpisu wymieniają przepisy p.p.s.a. i są to przedmiotowo-podmiotowe oraz podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z mocy ustawy lub na mocy stosownego orzeczenia – nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona, której zostało przyznane prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Szczególną regulację zawiera także norma art. 227 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którą nie pobiera się opłat sądowych od zażaleń na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy.
Jednakże w niniejszej sprawie ten ostatni przepis nie miał zastosowania, gdyż postanowienie na które strona wniosła zażalenie nie dotyczy bezpośrednio kwestii kosztów sądowych, zaś podstawą jego wydania był art. 86 § 1 p.p.s.a. dotyczący przywrócenia terminu (porównaj: postanowienie NSA z 19.01.2016 r. II GZ 962/15). Przy czym zauważyć trzeba, że kwestia prawa pomocy była dwukrotnie przedmiotem wypowiedzi Sądu pierwszej instancji w tej sprawie – postanowieniem z dnia 28 lutego 2017 r. Sąd ten utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 17 stycznia 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy; kolejne postanowienie referendarza sądowego z dnia 4 lipca 2017 r. umarzające postępowanie w przedmiocie prawa pomocy zostało utrzymane w mocy przez ten Sąd postanowieniem dnia 8 sierpnia 2017 r.
Końcowo wskazać trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do sprostowania zaskarżonego zarządzenia zgodnie z wnioskiem Stowarzyszenia. Jednocześnie uznano, że na tym etapie przedmiotowego postępowania kwestia prawa pomocy została już rozstrzygnięta.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.