Uzasadnienie
Postanowieniem z 11 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 452/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Spółdzielni M. z/s w T. na decyzję Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót zabezpieczających.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że we wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skardze Spółdzielnia M. w T. domagała się wstrzymania wykonania zaskarżonej do Sądu decyzji. Wobec niedostatecznego uzasadnienia wniosku, na wezwanie Sądu w piśmie skarżącej z dnia 25 lipca 2016 r. wskazano, że obowiązek wykonania zaskarżonej decyzji doprowadzi do zadłużenia Spółdzielni i konieczności rezygnacji z wielu robót niezbędnych do utrzymania budynku w należytym stanie technicznym. Koszty poniesione na roboty wskazane w zaskarżonej decyzji nie zostaną skarżącej zwrócone. Spółdzielnia upatruje również szkody dla siebie w wykonaniu zaskarżonej decyzji w tym, że właściciel mieszkania, w wyniku zaniechań którego doszło do zagrzybienia lokali, których dotyczy kwestionowana decyzja, będzie premiowany remontem na koszt Spółdzielni.
Sąd stwierdził, że orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, sąd administracyjny ocenia, czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. dalej p.p.s.a.). Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają zaistnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. O spełnieniu przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności można natomiast mówić dopiero wówczas, gdy zostanie wykazane, że wykonanie tego aktu lub czynności spowoduje szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącej lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu.
W niniejszej sprawie skarżąca, w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych zabezpieczających, spowodowanie znacznej szkody upatruje w konieczności zadłużenia się, niemożliwości odzyskania środków poniesionych na roboty wskazane w zaskarżonej decyzji i w braku możliwości przeprowadzenia innych niezbędnych robót. Odnosząc się do powyższego, Sąd wskazał, że zweryfikowanie przez Sąd tego, jakie koszty Spółdzielnia poniesie oraz czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącej i kosztem innych robót budowlanych, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem potwierdzonych informacji o wysokości szacowanych kosztów robót budowlanych oraz o rzeczywistej (aktualnej) sytuacji finansowej Spółdzielni, np. poprzez podanie wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, kwotach posiadanych ewentualnych wierzytelności.
Nie stanowi także dowodu potwierdzającego zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji złożonego w roku 2016 roczny plan remontów na 2015r., ani tez pięcioletni plan remontów. W ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie przedłożyła bowiem żadnych dokumentów, na których oparła swoją argumentację, a które wskazywałyby na wysokość szacowanych kosztów związanych z wykonaniem prac nakazanych zaskarżoną decyzją oraz na zobrazowanie jej aktualnej kondycji finansowej. Tym samym strona skarżąca uniemożliwiła Sądowi pełną ocenę jej sytuacji w kontekście wymogów stawianych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie można również zgodzić się z twierdzeniami Spółki, że poniesienie kosztów wykonania robót budowlanych, o których mowa w zaskarżonej decyzji, ma charakter nieodwracalny.
Sąd zwrócił także uwagę, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił m.in. art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), co oznacza, że Spółdzielni nakazano usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego budynku z uwagi na zagrożenie życia i zdrowia ludzi. Nie oceniając prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia, gdyż nie jest to przedmiotem postępowania w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, Sąd I instancji przyjął, że zagrożenie dla zdrowia mieszkańców przedmiotowego obiektu związane zagrzybieniem lokali, przejawiające się niebezpieczeństwem wystąpienia różnego rodzaju schorzeń aż do powstania zmian nowotworowych, przemawia za uznaniem, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji niewątpliwie nie leżałoby w interesie publicznym, któremu w niniejszej sprawie należy przyznać pierwszeństwo przed interesem skarżącej w zakresie oceny skutków wykonania zaskarżonej decyzji pod kątem przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy, Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Spółdzielnia M. z/s w T., zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz wnosząc o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Podstawą odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przez Sąd I instancji była konstatacja, że skarżąca, składając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r., uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. z [...] października 2015 r. w części odnoszącej się do wskazania nazw własnych konkretnych środków chemicznych, które należy zastosować w celu usunięcia stwierdzonych przez organ w toku postępowania administracyjnego nieprawidłowości, tj. zagrzybienia, oraz w części dotyczącej terminu wykonania nakazanych decyzją czynności i wyznaczającej nowy termin na ich wykonanie - 30 czerwca 2016 r., w pozostałej zaś części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji nakazującą skarżącej wykonanie robót zabezpieczających, nie poparła przedstawionych we wniosku oświadczeń co do zagrożeń wynikających z wykonania zaskarżonej decyzji dokumentami obrazującymi rozmiar grożącej Spółdzielni szkody. Takie stwierdzenie Sądu I instancji znajduje potwierdzenie w stanie faktycznym sprawy, zaś argumentacja przedstawiona w zażaleniu nie jest uzasadniona.
Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności w sytuacji, w której spełnienie przesłanek z w/w przepisu wnioskodawca wykaże, przedstawiając na poparcie swojego wniosku konkretne dokumenty obrazujące ryzyko, o którym wspomina przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. Wbrew argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zażalenia, ocena zaistnienia jednej z przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. na gruncie przedmiotowej sprawy uzależniona jest od przedstawienia kondycji finansowej skarżącej, nie zaś tylko nadesłanych w wykonaniu zarządzenia sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy obrazu zobowiązań wynikających z planu remontów rocznego i pięcioletniego zespołu budynków zlokalizowanych w T. u zbiegu ulic P., T. i R. Ocena wystąpienia poprzez wykonanie zaskarżonej decyzji niebezpieczeństwa określonego w art. 61 § 3 p.p.s.a. musi bowiem nastąpić w odniesieniu do sytuacji materialnej skarżącej Spółdzielni, nie zaś niejako w próżni, jak zdaje się sugerować skarżąca.
Wbrew stanowisku skarżącej, Sąd I instancji nie stawia skarżącej trudnego, w jej ocenie, do zrealizowania, wymogu przedstawienia na obecnym etapie postępowania szczegółowej informacji o wysokości szacowanych kosztów robót budowlanych, lecz zobrazowania całościowej kondycji finansowej Spółdzielni, czego skarżąca zarówno na etapie postępowania przed Sądem I instancji, jak i nawet w zażaleniu, nie dokonała, skupiając się na zakwestionowaniu stanowiska Sądu I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zaskarżona decyzja organu II instancji wydana została m.in. na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), co oznacza, że organ administracji publicznej stwierdził, że kontrolowany obiekt budowlany nie tylko jest w nieodpowiednim stanie technicznym, ale stan ten może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi. Oznacza to, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji mogłoby nastąpić jedynie w wyjątkowym stanie faktycznym sprawy, z pewnością zaś jedynie w sytuacji, w której skarżąca w precyzyjny sposób wykazałaby, jakie ryzyko płynie dla niej z wykonania w/w decyzji. Wbrew ocenie skarżącej, twierdzenie Sądu I instancji w tym przedmiocie, nie przesądza wyniku sprawy sądowoadministracyjnej, bowiem wniosek taki wypływa jedynie z zastosowanej przez organ II instancji podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, której legalność zostanie zbadana w postępowaniu głównym.
Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.