Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1582/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił R. C. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], w przedmiocie wymeldowania skarżącego z pobytu stałego z lokalu nr [...] położonego przy ul. Z. [...] w W. W uzasadnieniu postanowienia Sąd, powołując się na art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", podał, że przedmiotowy wniosek dotyczy decyzji o wymeldowaniu, a więc orzeczenia, które stwierdza jedynie stan faktyczny i posiada charakter ewidencyjny. Decyzja o wymeldowaniu nie ogranicza prawa do przebywania w lokalu, ani też nie powoduje utraty prawa własności, czy współwłasności do lokalu. Nie ma ona charakteru nieodwracalnego.
Ponadto, Sąd zaznaczył, że wymeldowanie skarżącego z oznaczonego lokalu nastąpiło wskutek ustalenia, że przeprowadzona została egzekucja wyroku orzekającego eksmisję skarżącego oraz członków jego rodziny. Istotą ewidencji ludności jest zaś rejestracja danych dotyczących pobytu danej osoby pod określonym adresem. Konieczność zmiany przez skarżącego miejsca pobytu oraz wymiany dokumentów nie ma zaś związku z decyzją o wymeldowaniu, lecz jest wynikiem zdarzeń cywilnoprawnych, a konkretnie - wyroku eksmisyjnego i przeprowadzonej egzekucji. Natomiast decyzja o wymeldowaniu nie wpływa na określenie uprawnień skarżącego do przebywania w oznaczonym lokalu, dlatego też nie wywołuje skutków determinujących jego miejsce zamieszkania.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o zmianę lub uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.
Skarżący zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. polegające na uznaniu, że w niniejszej sprawie nie występują przesłanki przewidziane tym przepisem. Podniósł, że wykonanie decyzji spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków, ponieważ dowód osobisty skarżącego na podstawie ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (Dz. U. Nr 167, poz. 1131 ze zm.) w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 3 października 2008 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. Nr 195, poz. 1198) zostanie unieważniony.
W konsekwencji, wobec braku dowodu osobistego, urząd pocztowy odmówi wydania awizowanej przesyłki poleconej i po upływie 14 dni odeśle ją do nadawcy. Jeżeli będzie to przesyłka pochodząca z sądu, po zwrocie zostanie uznana przez sąd za doręczoną. Bezskutecznie upłynie termin przewidziany dla czynności procesowej związanej z tą przesyłką i zaistnieje sytuacja przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a. W wyniku tego skarżący zostanie pozbawiony możliwości obrony swoich praw w postępowaniach sądowych. Ponadto skarżący zostanie narażony na straty materialne spowodowane wymianą dokumentów, a znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, jest bardzo ciężko chory (inwalida II grupy) i nie pracuje.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wykazanie okoliczności stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu obciąża wnioskodawcę i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Ocena czy grożąca szkoda jest znaczna, możliwe jest wyłącznie na podstawie analizy okoliczności konkretnej sprawy i można o niej mówić wówczas, gdy rozmiary szkody wywołane wykonaniem zaskarżonego aktu są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie skutki wykonania zaskarżonej decyzji, które wprawdzie można odwrócić, ale przy podjęciu nadmiernego w danych warunkach wysiłku.
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny przesłanek ustanowionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Podkreślić należy, że celem instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest zapewnienie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w toku sądowej kontroli zaskarżonego aktu przed następstwami wadliwych aktów lub czynności organów administracji publicznej, których wykonanie może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Jednocześnie jednak trzeba mieć na względzie przedmiot decyzji objętej wnioskiem, o jakim mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie wniosek ten dotyczy decyzji o wymeldowaniu, a więc orzeczenia, które - jak trafnie zaznaczył Sąd pierwszej instancji - stwierdza jedynie pewien stan faktyczny, zatem posiada jedynie charakter ewidencyjny. Nie ma ona charakteru nieodwracalnego. Powołane we wniosku i w zażaleniu okoliczności nie uzasadniają przyjęcia stanowiska skarżącego o zachodzącym niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu powołanego przepisu.
Podkreślić należy, iż załączone do zażalenia postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zostały wydane w innym stanie prawnym, a mianowicie w dacie obowiązywania ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. poz. 993, ze zm.). Ustawa ta utraciła moc z dniem 1 marca 2015 r. Z tym dniem weszła w życie ustawa z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (t. j. Dz.U.2016r., poz. 391 ze zm.) – art. 92 i art. 93 tej ustawy. Na gruncie obecnie obowiązującej ustawy w dowodzie osobistym nie zamieszcza się adresu miejsca zameldowania na pobyt stały (art. 12). To zaś oznacza, iż zmiana adresu miejsca zameldowania na pobyt stały nie stanowi przesłanki unieważnienia dowodu osobistego.
Jednocześnie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 88 ustawy o dowodach osobistych, zawartych w Rozdziale 11 - Przepisy przejściowe i końcowe, dowody osobiste wydane przed dniem 1 marca 2015 r. zachowują ważność do upływu terminów w nich określonych. Stosownie zaś do art. 89 ust. 1 i 2 tej ustawy adres miejsca zameldowania zamieszczony w dowodzie osobistym wydanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy nie potwierdza adresu miejsca zameldowania, a zmiana adresu miejsca zameldowania posiadacza dowodu osobistego wydanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. nie stanowi podstawy do jego wymiany. Zaznaczyć też należy, iż załączone przez skarżącego postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] uchylające czynność komornika wydane zostało w dniu 10 września 2009r. (sygn. akt [...]), a więc nie odzwierciedla aktualnej sytuacji w tym zakresie.
Nadto, w toku ewentualnego postępowania egzekucyjnego stronie przysługują odrębne środki prawne przewidziane w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 599 ze zm.).
W tym stanie rzeczy argumenty skarżącego nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.