Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 3 listopada 2006 r., Sygn. akt II SA/Po 486/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi S. Ł. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] maja 2006 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie użytkowania obiektu budowlanego. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd podkreślił, iż oświadczenie skarżącego o jego stanie majątkowym oraz wysokości dochodów i wydatków okazało niezupełne i niewiarygodne, budząc uzasadnione wątpliwości co do zgodności podanej sytuacji skarżącego ze stanem rzeczywistym. Dlatego Sąd wezwał S. Ł. do dostarczenia dalszych szczegółowych informacji w tym zakresie, a w szczególności aktualnego wyciągu z rachunku bankowego.
Skarżący nie przedstawił również dowodów wskazujących na powoływane przez niego zajęcie tego rachunku przez komornika sądowego. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu jeżeli skarżący nie spełnił omawianego obowiązku i nie dostarczył żądanych informacji, to należy uznać, iż nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej mu poniesienie kosztów postępowania w kwocie 200 zł.
W zażaleniu na to postanowienie S. Ł. zaznaczył jest ono dla niego krzywdzące. Skarżący zaznaczył, że co prawda posiada kartę kredytową z 2005 r. z niewykorzystanym w pełni limitem 2000 zł, ale nie oznacza to, iż ma on zdolność kredytową. Ponadto skarżący wskazał, iż nie otrzymuje wyciągów bankowych, a wyciąg z 2003 r. z kwotą ponad 84.000 zł przedłożył, aby udowodnić, iż uczestnik postępowania "nie mówi prawdy". Natomiast faktu zajęcia rachunku bankowego nie może udowodnić, z powody braku pamięci, ponieważ "to było trzy lata temu".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Kwestionowane postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zostało bowiem wydane zgodnie z obowiązującymi i prawidłowo wskazanymi w nim przepisami.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej p.p.s.a.) osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana jedynie w przypadku osób charakteryzujących się bardzo trudną sytuacją materialną.
Natomiast w świetle art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Odnosząc się do kwestii wezwania skarżącego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do uzupełnienia swojego oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach należy zauważyć, iż postępowanie Sądu było prawidłowe i zasadne. Zgodnie bowiem z art. 255 p.p.s.a. w każdym przypadku, gdy sąd uzna, iż oświadczenie strony o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości powinien wezwać stronę do złożenia dodatkowego oświadczenia oraz przedłożenia dokumentów dotyczących jej dochodów, stanu majątkowego lub rodzinnego (zob. Woś T., Knysiak-Molczyk H., Romańska M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 649).
Skarżący - odmawiając, mimo wezwania Sądu, podania aktualnego stanu rachunku bankowego oraz udowodnienia powoływanego przez niego faktu zajęcia tego rachunku przez komornika sądowego - nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zwłaszcza, iż na dostarczonym wyciągu z 2003 r. znajduje się znaczna kwota - ponad 84.000 zł, a skarżący nadal korzysta z karty kredytowej z niemałym limitem kredytu tj. 2000 zł. Nieprzekonujące są w szczególności twierdzenia Skarżącego, iż nie może przedstawić wyciągu z rachunku bankowego, ponieważ takiego wyciągu nie otrzymuje. Jest oczywiste, iż bank udzieliłby mu takiej informacji, gdyby się tylko o nią zwrócił (czy to osobiście, czy też, np. w razie niemożności osobistego działania z powodu złego stanu zdrowia, przez pełnomocnika).
Należy podkreślić, iż przepis art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wymaga wykazania przez samą Stronę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (co jest przesłanką do przyznania prawa pomocy). W tym stanie rzeczy S. Ł. nie dostarczając, mimo wezwania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wymaganych szczegółowych informacji na temat wysokości swoich dochodów (w szczególności z oprocentowania kwot na rachunku bankowym), spowodował brak możliwości dokładnego określenia przez Sąd swego stanu majątkowego, co nie tylko nie oznacza braku posiadania przez Skarżącego innych, poza podanymi we wniosku, źródeł dochodów, ale wręcz wskazuje, że Skarżący takie źródła posiada.
Z tych względów na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.