Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę T. w W. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżące Stowarzyszenie, mimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez przedłożenie dokumentów upoważniających W. N. do podpisania skargi i reprezentowania Stowarzyszenia, nie uzupełniło tych braków formalnych. Legitymacje procesową posiadają wszyscy członkowie stowarzyszenia jako podmioty praw i obowiązków. Oznacza to, że członkowie stowarzyszenia podejmują czynności wspólnie lub przez pełnomocnika na zasadach i w sposób określony w przepisach Kodeksu cywilnego o pełnomocnictwie. Tym samym konieczne jest zweryfikowanie przez sąd w oparciu o przedłożone dokumenty, że osoby podpisane pod skargę były założycielami czy też są członkami stowarzyszenia uprawnionymi do złożenia skargi albo że wszyscy członkowie stowarzyszenia podpisali dokument udzielający pełnomocnictwa procesowego. W tej sprawie skargę podpisał W. N., który jest przedstawicielem Stowarzyszenia. Z treści dokumentów nie wynika jednak upoważnienie do podpisania skargi i reprezentowania Stowarzyszenia w tej sprawie. Skarżące Stowarzyszenie, mimo wezwania, nie uzupełniło tych braków formalnych.
W zażaleniu Stowarzyszenie podniosło, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi było bezpodstawne. Przedstawiciel tego Stowarzyszenia, był uprawniony do jego reprezentacji na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 ze zm.). Z uwagi na różnorodny charakter jednostek organizacyjnych, które mogą występować w charakterze stron postępowania sądowoadministracyjnego i nie muszą posiadać w tym celu osobowości prawnej, ich organizacja wewnętrzna i sposób reprezentacji mogą wynikać nie tylko z powszechnie obowiązujących przepisów – stanowiących podstawę działania czy też powołujących takie jednostki, lecz także z przepisów wewnętrznych. Ponadto skarżący podniósł, że środkiem zaskarżenia wobec postanowienia z dnia 7 września 2015 r. jest zażalenie, a nie skarga kasacyjna.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Należy podzielić stanowisko wnoszącego zażalenie Stowarzyszenia, że skoro zaskarżone postanowienie zostało wydane po 15 sierpnia 2015 r. w postępowaniu wszczętym przed 15 sierpnia 2015 r., to na takie postanowienie, stosownie do art. 194 § 1 pkt 1a P.p.s.a, który stosuje się w tym postępowaniu, w związku z art. 173 § 1 P.p.s.a. w dotychczasowym brzmieniu, przysługuje zażalenie a nie skarga kasacyjna. O tym jaki środek odwoławczy przysługuje od orzeczenia wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny decyduje stan prawny obowiązujący w dacie wydania orzeczenia. Nie ma natomiast przesądzającego znaczenia to, jakie pouczenie co do przysługującego środka odwoławczego przedstawił Sąd pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, uznał, że nie zawiera ono usprawiedliwionych podstaw, ponieważ jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji skarga podlegała odrzuceniu z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi w zakreślonym terminie.
Zgodnie z art. 29 P.p.s.a., dokument, wykazujący umocowanie do działania za poszczególne podmioty, powinien być złożony już przy pierwszej dokonywanej w sprawie czynności, a zatem przy wniesieniu skargi. Brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony jest brakiem formalnym skargi, którego usunięcie następuje w trybie i na zasadach określonych w art. 49 § 1 P.p.s.a., pod rygorem odrzucenia skargi. Niewykonanie w terminie nałożonego przez sąd obowiązku przedstawienia dokumentu powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Z akt sprawy wynika, że zarządzeniem z dnia 9 lipca 2015 r. wezwano skarżące Stowarzyszenie w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wskazanie z imienia i nazwiska wszystkich członków Stowarzyszenia wraz z ich aktualnymi adresami zamieszkania, nadesłanie stosownego dokumentu potwierdzającego, że wskazane osoby są członkami Stowarzyszenia oraz złożenie pełnomocnictwa dla W. N. udzielonego przez wszystkich członków Stowarzyszenia do występowania w imieniu Stowarzyszenia przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi, ewentualnie podpisania skargi przez wszystkich członków Stowarzyszenia. Wezwanie to zostało doręczone Stowarzyszeniu dnia 5 sierpnia 2015 r. W zakreślonym terminie, który upływał z dniem 12 sierpnia 2015 r., Stowarzyszenie nie uzupełniło braków formalnych skargi, w szczególności nie zostało złożone pełnomocnictwo dla W. N. udzielone przez wszystkich członków Stowarzyszenia do występowania w imieniu tego Stowarzyszenia przed sądami administracyjnymi. W takich okolicznościach sprawy Sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę Stowarzyszenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Wbrew twierdzeniom Stowarzyszenia załączone do skargi dokumenty nie były wystarczające dla ustalenia, że W. N. jest umocowany do wniesienia skargi w tej sprawie w imieniu Stowarzyszenia. Przedłożony regulamin nie obejmuje pełnomocnictwa do występowania przed sądami administracyjnymi. Stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej (art. 40 ust. 1 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach – Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 ze zm.). W związku z tym w postępowaniu sądowoadministracyjnym legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków. W takiej sytuacji albo wszyscy członkowie powinni podpisać skargę, albo wszyscy członkowie powinni udzielić pełnomocnictwa swojemu przedstawicielowi do dokonania tej czynności procesowej. Dokumenty załączone do skargi nie potwierdzają, że W. N. jest upoważniony przez aktualnych członków Stowarzyszenia zwykłego T. do reprezentowania tego Stowarzyszenia przed sądami administracyjnymi.
Stanowisko, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków i w konsekwencji wszyscy członkowie powinni podpisać skargę lub wszyscy członkowie powinni udzielić pełnomocnictwa swojemu przedstawicielowi do dokonania tej czynności procesowej zostało ugruntowane w orzecznictwie (por. powołane w zaskarżonym postanowieniu wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 21 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 497/13, z 10 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 311/14, z 8 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 242/13, z 8 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 236/13, z 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 714/14, z 8 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 236/12, z 30 września 2014 r., sygn. akt II OSK 729/13, czy postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 10 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 310/14, z 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2687/12). Pogląd zaprezentowany w powołanym przez skarżące Stowarzyszenie wyroku NSA z 24 września 2014 r., sygn. akt II OSK 1756/13 jest odosobnionym w orzecznictwie sądów administracyjnych.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.