Postanowienie NSA z 24 lutego 2009 r., II OZ 159/09

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 24 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1095/08 w przedmiocie wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym i doręczanym

Od orzeczenia

na skutek zgłoszonego żądania

Skład

Sędzia NSA Roman Hauser przewodniczący

Sprawa

w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie bezczynności organu w postępowaniu egzekucyjnym postanawia oddalić zażalenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 26 listopada 2008 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1095/08) wezwał skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym i doręczanym na skutek zgłoszonego żądania.

W zażaleniu na powyższe zarządzenie skarżący wniósł o jego uchylenie i "anulowanie wezwania". W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż w zawiadomieniu o rozprawie z dnia 13 października 2008 r. poinformowano go o możliwości złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, jednak nie został przez Sąd I-instancji pouczony o konieczności uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za sporządzenie i doręczenie takiego uzasadnienia. Według skarżącego skoro Sąd wydał niepełne pouczenie, to nie może domagać się opłaty za odpis wyroku z uzasadnieniem. Ponadto skarżący zaznaczył, iż jest osobą samotną, która z uwagi stan zdrowia nie pracuje, jednak nie otrzymuje renty inwalidzkiej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie jest zasadne.

W świetle art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest obciążenie kosztami sądowymi (tj. opłatami sądowymi, takimi jak wpis i opłata kancelaryjna) tego podmiotu, który wnosi pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Takimi pismami są przede wszystkim skarga i skarga kasacyjna powodujące wszczęcie postępowania w danej instancji, od których pobiera się wpis (art. 230, 231 p.p.s.a.). Ponadto opłacie sądowej w formie opłaty kancelaryjnej podlegają pisma, zawierające żądania dokonania przez sąd określonych czynności (np. doręczenia i sporządzenia uzasadnienia wyroku – art. 234 p.p.s.a., stwierdzania jego prawomocności lub wydania dokumentów - art. 235 p.p.s.a.). Konieczność pokrycia wydatków jest związana z wystąpieniem do sądu z wnioskiem o podjęcie określonej czynności połączonej z wydatkami.

Zgodnie z art. 234 § 2 p.p.s.a. jeżeli odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzany jest na wniosek (jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - art. 141 § 2 p.p.s.a.), opłatę kancelaryjną pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenia w kwocie 100 zł (§ 2 rozporządzenia w sprawie opłaty kancelaryjnej). Odpis taki doręcza się bez względu na to, czy strona uiściła opłatę kancelaryjną. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządza ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek.

Odnosząc się natomiast do wywodów zawartych w zażaleniu należy zaznaczyć, iż nie zawierają one przekonujących argumentów, które świadczyłyby o tym, iż zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 26 listopada 2008 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1095/08) jest wadliwe. Chybiony jest zawłaszcza zarzut niepełnego pouczenia o konieczności uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Zgodnie z art. 6 p.p.s.a. sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać je o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Jeżeli więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w zawiadomieniu o rozprawie informuje stronę o tym, że jej obecność nie jest obowiązkowa, to konsekwentnie poucza ją, że na rozprawie może zapaść wyrok, który nie podlega doręczeniu stronie, a którego zaskarżenie będzie możliwe po uprzednim złożeniu wniosku o jego uzasadnienie w terminie 7 dni od ogłoszenia tego wyroku (art. 6 p.p.s.a. w związku z art. 107 i art. 141 § 2 p.p.s.a.). Art. 6 p.p.s.a. nie stwarza jednak obowiązku udzielania przez Sąd pomocy co do wszelkich możliwych zachowań strony. Powoduje to, iż Sąd I-instancji nie był w niniejszej sprawie zobowiązany do szczegółowego instruowania strony co do wszelkich możliwych jej zachowań, w szczególności alternatywnych – dotyczących wysokości i zasad uiszczania opłaty kancelaryjnej, gdyby strona zdecydowała się wnieść wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę.

Natomiast argumenty skarżącego dotyczące stanu jego zdrowia i sytuacji majątkowej nie mają znaczenia prawnego ani dla ustalenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem (doręczonego na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia), ani dla zasady jej pobierania, wyrażonej w art. 234 § 2 p.p.s.a. W tym kontekście należy podkreślić, iż jeżeli strona uważa, że nie jest wstanie ponieść kosztów sądowych może w trybie przepisów art. 243 i nast. p.p.s.a. zwrócić się do Sądu o przyznanie jej prawa pomocy.

Trafnie więc przyjęto w zaskarżonym zarządzeniu, iż zgodnie z art. 214 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. nr 221 poz. 2192) wnoszący o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku skarżący A. S. powinien uiścić opłatę kancelaryjną w kwocie 100 zł.

W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym.