Postanowienie NSA z 3 marca 2015 r., II OZ 159/15

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 3 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.A. i M. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1915/14 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji

Sprawa

w sprawie ze skargi A.A. i M. A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Stahl

Uzasadnienie

W skardze na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r. A. A. i M. A. zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Decyzją tą organ utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r., stwierdzającą nieważność decyzji Naczelnika Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta Płocka z dnia [...] czerwca 1994 r. mocą której udzielono M.A. pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanej części budynku mieszkalnego.

We wniosku skarżący nie wskazali konkretnych argumentów na poparcie wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, powołując brzmienie przepisu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wskazał, iż sąd orzeka o wstrzymaniu wykonania na wniosek skarżącego, a wobec tego to skarżący zobowiązany jest - poprzez odniesienie się do konkretnych zdarzeń - wykazać, że wykonanie aktu lub czynności przed rozpoznaniem skargi może spowodować dla niego skutki, o których mowa w tym przepisie. Zatem uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej. Skoro więc skarżący nie uzasadnili wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, to brak ten – w ocenie Sądu - przemawia za oddaleniem złożonego wniosku. Wniosek zawiera bowiem jedynie żądanie wstrzymania wykonania, nie wskazuje natomiast na okoliczności, które czyniłyby ten wniosek zasadnym.

Jednocześnie Sąd wskazał, że sam fakt wydania decyzji stwierdzającej nieważność innej decyzji wydanej w trybie zwykłym dotyczącej pozwolenia na użytkowanie nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ze swej natury decyzja wydana w postępowaniu nadzwyczajnym w sprawie stwierdzenia nieważności innej decyzji wydanej w trybie zwykłym, co do zasady bezpośrednich skutków o których mowa w ww. przepisie nie rodzi. Decyzja tego typu nie wymaga żadnej czynności strony, ani nie nakłada na strony żadnego, podlegającego wykonaniu, obowiązku, którego wykonanie miałoby wpływ na powstanie przesłanek określonych w art. 61 § 3 ww. ustawy. Stąd jeżeli strona wnosi o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji skutki te powinna wskazać i uzasadnić oraz wykazać wystąpienie ich w stosunku do składającego dany wniosek. Takich argumentów skarżący w kontekście powołanych okoliczności nie podali. Nie można zatem uznać, ze w sprawie pojawią się trudne do odwrócenia skutki.

W zażaleniu na powyższe postanowienie M. i A. A. podnieśli błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego postanowienia polegający na uznaniu, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione, a w szczególności wykazane przez skarżących przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie skarżących oczywiste jest wystąpienie tych przesłanek, bowiem wykonanie zaskarżonej decyzji pozbawia skarżących możliwości dalszego zamieszkiwania w rozbudowanej części budynku. W związku z powyższym wnieśli o zmianę postanowienia i wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Kwestia wstrzymania wykonania decyzji stwierdzających nieważność decyzji wywołuje liczne kontrowersje w orzecznictwie i piśmiennictwie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym nie podziela poglądu, iż decyzja wydana w trybie nadzwyczajnym i stwierdzająca nieważność decyzji co do zasady nie jest aktem nadającym się do wykonania. Powoduje bowiem skutek prawny, i to daleko idący, w postaci wyeliminowania z obrotu prawnego (z mocą ex tunc) innej decyzji administracyjnej, która może przyznawać określone uprawnienia bądź obowiązki danemu podmiotowi. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Niemniej jednak, kluczowym dla przedstawionych w tej sprawie okoliczności pozostaje brak sprecyzowania w złożonym przez skarżących wniosku, jakie to okoliczności faktyczne powodują, że w niniejszej sprawie niemożność użytkowania przez nich samowolnie zrealizowanego budynku narazi ich na znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Uwzględnić bowiem trzeba, jak zaznaczył Sąd I instancji, że z konstrukcji normy wyrażonej w art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, iż to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. W doktrynie i judykaturze ugruntowany jest pogląd, iż brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 kwietnia 2004 roku, sygn. akt OZ 22/04; z dnia 30 kwietnia 2004 roku, sygn. akt OZ 30/04; z dnia 22 grudnia 2004 roku, sygn. akt OZ 871/04; z dnia 1 czerwca 2004 roku, sygn. akt OZ 105/04; z dnia 20 lipca 2004 roku, sygn. akt OZ 214/04 - nie publik., B. Dauter [w] B.Dauter, B.Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s.168). Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Oznacza to, że sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku.

W świetle powyższego, brak powołania w tej mierze jakiejkolwiek argumentacji, musiał skutkować oddaleniem złożonego wniosku, o czym zasadnie orzekł Sąd I instancji.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił zażalenie oddalić.