Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 12 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 379/17, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę J. L. na decyzję Wójta Gminy Psary z dnia 27 listopada 2015 r., nr RPPIII.6733.001.2015, w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego z uwagi na niedopuszczalność wniesienia skargi na decyzję organu pierwszej instancji bez uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu przed właściwym organem. Odpis tego postanowienia wraz z pouczeniem o terminie i trybie zaskarżenia został doręczony skarżącemu w dniu 5 lipca 2017 r.
Pismem z dnia 12 lipca 2017 r. skarżący wniósł pismo zatytułowane "zażalenie, odwołanie, wniosek, skarga", w którym zakwestionował m.in. ww. postanowienie Sądu. Pismo to zostało uznane przez Sąd za skargę kasacyjną.
Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 379/17, WSA w Gliwicach odrzucił skargę kasacyjną J. L. na postanowienie z dnia 12 czerwca 2017 r. Odrzucenie skargi kasacyjnej było spowodowane tym, że pomimo pouczenia nie została ona sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika lecz skarżący sporządził ją osobiście. Odpis tego postanowienia wraz z pouczeniem o terminie i trybie zaskarżenia został doręczony skarżącemu w dniu 11 września 2017 r.
W dniu 21 września 2017 r. wpłynęło do Sądu pismo skarżącego J. L. zatytułowane "zażalenie, odwołanie, wniosek, skarga", którym skarżący zaskarżył postanowienie z dnia 21 sierpnia 2017 r. odrzucające jego skargę kasacyjną.
Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 25 września 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 379/17, Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wezwał skarżącego J. L. na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a., do uiszczenia stosowanie do § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wpisu w kwocie 100 zł od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 379/17, odrzucającego skargę kasacyjną J. L. Pismem z dnia 24 października 2017 r. skarżący J. L., wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 194 § 4 p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Przepis art. 175 § 2-3 stosuje się odpowiednio. Powyższego wymogu nie stosuje się, jeżeli takie zażalenie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 w zw. z art. 194 § 4 p.p.s.a.). Wymogu tego nie stosuje się również wtedy, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a także wówczas, gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej (art. 175 § 2a p.p.s.a.). Ponadto, w sprawach wskazanych w art. 175 § 3 p.p.s.a. zażalenie takie może sporządzić także doradca podatkowy lub rzecznik patentowy.
Wskazany wymóg ma na celu zapewnienie zażaleniu odpowiedniego poziomu merytorycznego i formalnego, gdyż temu środkowi odwoławczemu, jak i skardze kasacyjnej, stawia się wysokie wymagania formalne, których niezachowanie grozi odrzuceniem pisma bez merytorycznego rozpoznania.
Obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną (por. postanowienie NSA z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt II OZ 970/11).
Ponadto, niesporządzenie zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną przez adwokata, radcę prawnego lub podmioty wskazane w art. 175 § 2, § 2a lub § 3 p.p.s.a. jest nieusuwalnym brakiem, co znaczy, że nie podlega on konwalidacji w trybie art. 49 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 20 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 169/12; z dnia 2 października 2012 r., sygn. akt II OZ 832/12). Niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej czyni wniesienie takiego zażalenia niedopuszczalnym w rozumieniu art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 sierpnia 2017 r. odrzucono wniesioną przez J. L. skargę kasacyjną. Skarżący został prawidłowo pouczony o terminie i trybie zaskarżenia tego postanowienia oraz o możliwości złożenia wniosku o przyznanie mu prawa pomocy. Należy również podkreślić, że skarżący nie należy do grona osób wymienionych w art. 194 § 4 p.p.s.a. i art. 175 § 2 - 3 p.p.s.a. Należało zatem przyjąć, że nie miał on wymaganej ustawowo tzw. zdolności postulacyjnej do sporządzenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Skarżący, pomimo prawidłowych pouczeń, wniósł sporządzone osobiście zażalenie na to postanowienie, z czego wynika, że podlegać ono będzie odrzuceniu jako uchybiające wymogowi określonemu w art. 194 § 4 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 222 p.p.s.a. nie żąda się opłat od pisma, jeżeli już z niego wynika, że podlega ono odrzuceniu. To zaś oznacza, że w myśl art. 222 p.p.s.a. nie należało wzywać skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od osobiście sporządzonego zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z dnia 21 sierpnia 2017 r.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 i art. 198 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.