Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2014 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2014 r., nr [...], o nakazaniu skarżącym rozbiórki części budynku gospodarczo-garażowego na działce nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W..
Sąd wskazał, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd, powołując się na treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wskazał, że sąd administracyjny może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu administracyjnego także w odniesieniu do aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Jednak chodzi o sprawę w ujęciu materialnym (por. uchwała NSA z 27 czerwca 2000 r., FPS 12/99, ONSA 2001, nr 1, poz. 7). W związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy można mówić wówczas gdy przedmiotem tych postępowań będą sprawy wykazujące tożsamość podmiotową i przedmiotową. Sytuacja taka wystąpi wówczas, gdy akty lub czynności dotyczyć będą tych samych podmiotów, identycznego przedmiotu, stanu faktycznego oraz podstawy prawnej. Zatem między postępowaniem w sprawie nakazu rozbiórki, a postępowaniem w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o rozbiórce nie zachodzi tożsamość przedmiotowa i podmiotowa. Te sprawy różnią się przedmiotem, a także podstawą prawną rozstrzygnięcia. Ponadto podniesione we wniosku zarzuty, że zaskarżony akt ma wady dające podstawę domagania się jego wyeliminowania z obrotu prawnego, nie są odpowiednie dla uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania tego aktu. Na tym etapie (rozpatrywania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu) Sąd nie bada bowiem legalności tego aktu.
Na powyższe postanowienie zażalenie wnieśli skarżący B. K. i A. K., wskazując, że wykonanie ww. decyzji o nakazie rozbiórki może wywołać niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Sąd I instancji prawidłowo wyjaśnił, że dopuszczalny zakres wstrzymania wykonania aktu administracyjnego wyznacza sprawa w znaczeniu materialnym. Tożsamość sprawy wyznaczają elementy decydujące o tożsamości skonkretyzowanego w akcie administracyjnym stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej. Tak szerokie rozumienie sprawy administracyjnej, nie umożliwia jednak, w ocenie Sądu rozpoznającego zażalenie, wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia orzekającego o nakazie rozbiórki, w sytuacji gdy aktualnie przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego, a merytorycznie taka sprawa nie dotyczy oceny legalności nakazu rozbiórki, lecz czy w ogóle zachodzą przesłanki do wszczęcia postępowania nieważnościowego. Aktualnie przedmiotem oceny Sądu Administracyjnego jest wstępny etap badania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Nie można w związku z tym stwierdzić aby aktualnie zawisła przed Sądem Administracyjnym sprawa o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego była tożsama w znaczeniu materialnym ze sprawą o nakazie rozbiórki. Są to bowiem w znaczeniu materialnym dwie różne sprawy, z których ta aktualnie zawisła przed Sądem nie dotyczy oceny legalności nakazu rozbiórki. Celem postępowania o nakazie rozbiórki jest bowiem ocena legalności samowoli budowlanej. Tymczasem w zaskarżonym postanowieniu organ tej kwestii w ogóle nie badał, poprzestając na ocenie ewentualnych przeszkód o charakterze procesowym, uznając, że nie ma podstaw do wszczęcia postępowania nieważnościowego. Brak jest zatem tożsamości spraw w znaczeniu materialnym, co uzasadniało stwierdzenie, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie mogła być przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania w przedmiotowym postępowaniu. Ponadto Sąd I instancji ma rację, że kwestia legalności zaskarżonego postanowienia nie może być przedmiotem oceny na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego. W innym bowiem wypadku mielibyśmy do czynienia z przedsądem.
Dla prawidłowości wydanego przez Sąd I instancji nie ma zatem znaczenia argumentacja skarżących przywołana w zażaleniu dotycząca skutków nakazu rozbiórki, możliwości przeprowadzenia postępowania wznowieniowego w sprawie nakazu rozbiórki oraz stworzenia warunków do legalizacji samowoli budowlanej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.