Uzasadnienie
Postanowieniem z 27 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odmówił Skarbowi Państwa – Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasów Państwowych Nadleśnictwa [...] (dalej jako "skarżący") dokonania wykładni wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 11 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Go 461/13 oddalającego skargę na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że strony postępowania nie wniosły o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 11 lipca 2013 r. Wyrok uprawomocnił się z dniem 13 sierpnia 2013 r.
Pismem z 26 września 2013 r. skargę na powyższą decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł Prokurator Rejonowy w [...]. W odpowiedzi na tę skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na zaistniały w sprawie, zdaniem organu, stan powagi rzeczy osądzonej, powstały w wyniku wydania wyroku w sprawie II SA/Go 461/13. Sprawa ta została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Go 904/13.
Pismem z 28 października 2013 r. pełnomocnik strony skarżącej złożył wniosek o wykładnię wyroku z 11 lipca 2013 r. przez wyjaśnienie, czy Sąd I instancji oddalając skargę w niniejszej sprawie badał, czy umorzenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego przez organ I instancji było zgodne z prawem, czy też oparł się wyłącznie na tym, że strona skarżąca nie mogła wnieść zażalenia na umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wniosła także o wyjaśnienie, czy wyrok Sądu I instancji ma powagę rzeczy osądzonej co do zgodności z prawem rozstrzygnięcia organu I instancji o umorzeniu postępowania egzekucyjnego oraz decyzji organu odwoławczego z [...] kwietnia 2013 r.
Odmawiając dokonania wykładni wyroku Sąd I instancji wskazał, że wniosek skarżącego zmierza w istocie do poznania motywów, którymi kierował się Sąd wydając wyrok. W tym celu strona powinna złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę. Sąd I instancji podkreślił, że wniosek o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści wyroku (wniosek o wykładnię wyroku) nie może zastępować wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Ponadto Sąd I instancji wskazał, że o stanie powagi rzeczy osądzonej rozstrzygnie Sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie II SA/Go 904/13. Rozstrzyganie tej kwestii w niniejszej sprawie w drodze wykładni wyroku z 11 lipca 2013 r. oznaczałoby w istocie antycypację orzeczenia sądowego kończącego postępowanie w sprawie II SA/Go 904/13.
Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie.
Zarzucił błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 158, art. 141 § 1 w związku z art. 166 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.") przez przyjęcie, że o ewentualnym stanie powagi rzeczy osądzonej rozstrzyga nie Sąd I instancji w składzie, który wydał wyrok objęty wnioskiem o wykładnię, ale wojewódzki sąd administracyjny w innym postępowaniu toczącym się ze skargi prokuratora.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku o zmianę w całości zaskarżonego postanowienia. Ponadto wniósł o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do treści przepisu art. 158 p.p.s.a., Sąd, który wydał wyrok może w dodatkowym postanowieniu rozstrzygnąć ewentualne wątpliwości co do jego treści.
Naczelny Sąd Administracyjny w pełni akceptuje stanowisko zaprezentowane przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Konieczność dokonania wykładni wyroku zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, a także sposobu jego wykonania. W ramach wykładni nie mieści się żądanie przez stronę wyjaśnienia przez Sąd powodów zajętego w sprawie stanowiska, które legło u podstaw rozstrzygnięcia, gdy zostało ono w sposób jasny uzasadnione w jego motywach. Wniosek o wykładnię nie może także zmierzać do wyjaśnienia zawartych w uzasadnieniu orzeczenia wyrażeń prawniczych i znaczenia słów. Wniosek o wykładnię nie może stanowić polemiki z ustaleniami sądu, zmierzającej do nowej interpretacji orzeczenia, zgodnie z subiektywnym zapatrywaniem wnioskodawcy.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zaprezentowane przez Sąd I instancji. Właściwym środkiem prawnym pozwalającym na poznanie motywów, którymi kierował się Sąd I instancji wydając orzeczenie kończące postępowanie jest wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę, a nie wniosek o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści wyroku, o którym mowa w art. 158 p.p.s.a. Wniosek ten nie może zatem zastępować wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku (art. 141 § 2 p.p.s.a.). Wbrew twierdzeniom zażalenia, odwrotnej tezy nie potwierdza prezentowany w doktrynie pogląd, zgodnie z którym wykładni może podlegać zarówno orzeczenie prawomocne jak i nieprawomocne. Stanowisko to dotyczy bowiem tylko prawomocności orzeczenia, a nie jego uzasadnienia. Warto również zauważyć, że pełnomocnik skarżącego stawił się na rozprawie, na której Sąd I instancji wydał wyrok w niniejszej sprawie i na której przedstawił ustnie motywy rozstrzygnięcia.
Jeżeli skarżący miał wątpliwości, co do treści rozstrzygnięcia, to tym bardziej powinien wystąpić z wnioskiem o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku. Odmiennego stanowiska nie uzasadnia również podnoszona przez skarżącego okoliczność, że sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę wiąże się z koniecznością uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł. Zasadą jest bowiem, że strona ponosi koszty postępowania toczącego się z jej inicjatywy, w tym między innymi opłatę kancelaryjną, o ile sprawa zakończy się wyrokiem oddalającym skargę, a strona nie jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, czy to z mocy ustawy czy też orzeczenia sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela również stanowisko Sądu I instancji odnośnie ewentualnego stanu powagi rzeczy osądzonej w postępowaniu zarejestrowanym pod sygnaturą II SA/Go 904/13. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Oznacza to, że oceny, czy w sprawie zachodzi stan powagi rzeczy osądzonej dokonuje sąd nie w sprawie, która ten stan stwarza, lecz w sprawie toczącej się później, której rozstrzygnięcie mogłoby ten stan naruszać. Jedynie na marginesie wyjaśnić należy, że postanowieniem z 28 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Go 904/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim umorzył postępowanie ze skargi Prokuratora Rejonowego w [...] na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Orzeczenie to jest prawomocne i było efektem cofnięcia skargi przez prokuratora.
Mając powyższe na uwadze i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.