Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi A. K. i D. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2019 r., znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, sygn. akt VII SA/Wa 480/19, postanowieniem z dnia 18 października 2019 r. odrzucił skargę D. K. (dalej określanej jako skarżąca).
W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 5 marca 2019 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podpisanie skargi lub nadesłanie skargi własnoręcznie podpisanej albo nadesłanie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Wezwanie doręczone zostało skarżącej w dniu 14 marca 2019 r. z zastrzeżeniem, że nieuzupełnienie braków w terminie spowoduje odrzucenie skargi.
Pismem z dnia 16 kwietnia 2019 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia ww. braków formalnych skargi, załączając do tego pisma pełnomocnictwo procesowe, który nie został uwzględniony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (postanowieniem z dnia 30 maja 2019 r. wniosek oddalono). Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 września 2019 r., sygn. akt II OZ 829/19 oddalił zaś zażalenie skarżącej na powyższe postanowienie.
Uznając zatem, że braki formalne skargi uzupełnione zostały z uchybieniem terminu, Sąd powołanym na wstępie postanowieniem odrzucił ją na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 200 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej powoływanej jako P.p.s.a.).
Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniosła zażalenie na to postanowienie podnosząc zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 i § 3, art. 51 P.p.s.a. oraz art. 72 K.c. akcentując, że wobec współuczestnictwa koniecznego zaistniałego w niniejszej sprawie Sąd winien był rozpoznać skargę wniesioną również w imieniu skarżącej, bez odrębnego wzywania do podpisania skargi. W związku z powyższym pełnomocnik domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do wniesienia skargi, a także wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem, o czym stanowi art. 46 § 3 P.p.s.a. Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 P.p.s.a.). Stosownie natomiast do treści art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych.
Z powyższych przepisów wynika, że niepodpisanie skargi przez stronę skarżącą albo podpisanie skargi przez osobę, która nie wykazała, że mocodawca udzielił jej pełnomocnictwa do działania w jej imieniu jest brakiem formalnym, który podlega usunięciu przez wezwanie skarżącego do podpisania skargi lub przedłożenia pełnomocnictwa procesowego na podstawie art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 i art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie skarga wniesiona przez A. K. i skarżącą została podpisana przez pełnomocnika, który dołączył do skargi jedynie pełnomocnictwo procesowe do działania przed sądami administracyjnymi wyłącznie w imieniu A. K. Zatem słusznie zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału wezwano skarżącą do podpisania skargi lub nadesłania skargi własnoręcznie podpisanej lub nadesłania pełnomocnictwa procesowego do działania w jej imieniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Przesyłka pocztowa zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi została skutecznie doręczona (odebrana przez dorosłego domownika) w dniu 14 marca 2019 r. W konsekwencji, termin do uzupełnienia tych braków bezskutecznie upłynął w dniu 21 marca 2019 r. Dopiero w dniu 16 kwietnia 2019 r. wraz wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nadano do Sądu przesyłkę zawierającą pełnomocnictwo procesowe do reprezentowania skarżącej w niniejszym postępowaniu.
Podkreślenia wymaga, że pełnomocnik w zażaleniu w ogóle nie kwestionuje, że skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi w terminie. Wyraża jedynie pogląd, że w sprawie nie było podstaw do wezwania jej do uzupełnienia tego braku formalnego, z uwagi na treść art. 51 P.p.s.a. i art. 72 § 2 K.p.c. (w zażaleniu zapewne błędnie powołano art. 72 § 2 K.c.). Odnosząc się do tego zarzutu należy stwierdzić, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym może zaistnieć sytuacja, że status strony skarżącej będzie przysługiwał większej liczbie osób. Każda z tych osób posiada jednak własną legitymację procesową do wszczęcia postępowania, może je realizować odrębnie, a w postępowaniu zajmuje pozycję samodzielną. Taka sytuacja rodzi stan wielopodmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego po stronie skarżącej, a w relacjach między osobami, które wniosły skargę - współuczestnictwo procesowe, określane również, w nawiązaniu do terminologii postępowania cywilnego, współuczestnictwem w znaczeniu formalnym (por. B. Barut - Skupień, Współuczestnictwo procesowe w postępowaniu cywilnym, administracyjnym ogólnym i podatkowym oraz sądowoadministracyjnym, Warszawa 2016, s. 270-271, 280-281, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt I OZ 508/12, Lex nr 1225545).
Nie jest kwestionowane, że w niniejszej sprawie skarga została wniesiona przez dwie osoby: A. K. i skarżącą, posiadających własną legitymację skargową. Skarżąca skargi zaś nie podpisała, nie dołączono również do skargi pełnomocnictwa procesowego do działania w jej imieniu. Skoro w wyznaczonym terminie braki formalne skargi nie zostały uzupełnione, Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Odnosząc się z kolei do zawartego w zażaleniu wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz zawartej w tym zakresie argumentacji przypomnieć trzeba, że kwestia ta została już przesądzona orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2019 r., sygn. akt II OZ 829/19. Nie jest zatem możliwe i dopuszczalne ponowne rozpoznawanie tego żądania w granicach wyznaczonych wniesieniem zażalenia na postanowienie odrzucającego skargę.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Na marginesie jedynie zwrócić należy Sądowi pierwszej instancji uwagę na potrzebę powoływania właściwych przepisów jako podstawy prawnej orzeczenia, bowiem w rozpoznawanej sprawie podstawą odrzucenia skargi był wyłącznie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.