Uzasadnienie
Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w dniu 9 maja 2017 r. skarżący J. K. wniósł o wyłączenie sędzi WSA Olgi Białek od rozpoznania niniejszej sprawy. Następnie skarżący w piśmie z dnia 16 maja 2017 r. uzasadnił złożony wniosek, wskazując, że od 1997 r. do dnia 14 lutego 2017 r., tj. przez okres 20 lat prowadzi 50 spraw - wcześniej w NSA oz. we Wrocławiu, a po reformie w WSA we Wrocławiu. Od dnia 30 sierpnia 1996 r. skarżący ma przyznany przez Wojewodę oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu przymiot strony w postępowaniach dotyczących decyzji lokalizacyjnych i decyzji budowlanych miejscowych organów wydawanych na rzecz inwestora. Legitymacja skarżącego wynika również z decyzji SKO we Wrocławiu z dnia [...] października 2015 r. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy.
Skarżący wskazał, że w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 727/16 orzekała sędzia WSA Olga Białek i uznała, że skarżący nie ma przymiotu strony, czym naruszyła przepis art. 11 p.p.s.a. i przepis art. 153 p.p.s.a. gdyż nie uznano wyroku Sądu Rejonowego w Oławie Wydział II Karny z dnia 2 października 2001 r., sygn. akt. II K 350/01 i z dnia 30 czerwca 2004 r., sygn. akt II K 427/03, a także wyroków WSA we Wrocławiu z dnia 17 stycznia 2000 r., II SA/Wr 917/98, z dnia 15 listopada 2007 r., II SA/Wr 152/07, z dnia 28 kwietnia 2011 r., II SA/Wr 432/10, z dnia 9 maja 2012 r., II SA/Wr 512/11, z dnia 30 kwietnia 2014 r., II SA/Wr 799/12, z dnia 29 maja 2014 r., II SA/Wr 412/13, z dnia 16 lutego 2016 r., II SAB/Wr 52/15, z dnia 25 października 2016 r., II SAB/Wr 12/16 i z dnia 15 listopada 2016 r., II SA/Wr 11/16.
Dalej skarżący przedstawił argument, że udział sędziego WSA Olgi Białek w orzekaniu w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 682/15 budzi wątpliwości co do jej bezstronności. Jest to przesłanka, która umożliwia wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. Skarżący stwierdził, że bezstronność łączy się z obiektywizmem. Oznacza ona brak uprzedzeń, a bezstronnym jest ten, kto kieruje się obiektywizmem, czyli nie jest stronniczy. Pojęcie to odnosi się zarówno do stosunku sędziego do stron, jak i do przedmiotu sprawy.
W dniu 23 maja 2017 r. do akt sprawy wpłynęło pismo sędziego WSA Olgi Białek, w którym oświadczyła, że w tej sprawie nie zachodzą w stosunku do niej okoliczności wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.- dalej p.p.s.a.), ani inne tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności (art. 19 p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 29 maja 2017 r., na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. oddalił wniosek.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że przyczyny wyłączenia sędziego skarżący upatruje w tym, że sędzia WSA Olga Białek brała udział w wydaniu wyroku z dnia 14 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 727/16. Sądowi z urzędu jest wiadome, że wyrok ten (oddalający skargę) zapadł w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy – we wznowionym postępowaniu – uchylenia decyzji Starosty Oławskiego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej W. S. pozwolenia na rozbudowę pawilonu handlowego o część usługową i mieszkaniową wraz z wykonaniem wewnętrznej linii zasilania, przyłącza wodociągowego, rozbudowy wewnętrznej instalacji gazowej, przełożenia dwóch przyłączy wodociągowych oraz chodników w J. na działce nr [...], obręb L. Wyrok ten nie jest prawomocny, bowiem skarżący wniósł od niego skargę kasacyjną.
Niniejsza sprawa dotyczy skargi J. K. na decyzję utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Jelcza-Laskowic z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], ustalającą, na rzecz Mariusza Krzemińskiego warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej rozbudowę budynku usługowego z przebudową oraz nadbudową o jedną kondygnację mieszkalną, przewidzianej do realizacji na działkach nr [...] i nr [...], położonych przy ul. [...] w J., [...]. Z porównania przedmiotów obu spraw wynika bezsprzecznie, że dotyczą one innych spraw administracyjnych, prowadzonych w oparciu o różne przepisy prawa materialnego i w stosunku do innych nieruchomości.
Ponadto niedopuszczalne byłoby wyłączenie sędziego tylko z tej przyczyny, że w innych sprawach w danym sądzie wydawał wyroki czy postanowienia, które w mniemaniu wnioskodawcy są dla niego niekorzystne. Również to, że sędzia reprezentuje pogląd prawny niekorzystny dla strony, czy wydaje odmienne z jej oczekiwaniami rozstrzygnięcia, nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego i taka sytuacja nie może być oceniana, jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Nadto w ocenie Sądu uwzględnienia wniosku nie uzasadnia również subiektywne przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadził inne postępowanie z uchybieniem prawa procesowego.
Sąd badając wniosek o wyłączenie sędziego nie jest właściwy do polemizowania z gołosłownymi opiniami skarżącego. Zadaniem Sądu jest wyłącznie ocena, czy obiektywnie zachodzi w sprawie którakolwiek z okoliczności wymienionych w art. 18 lub art. 19 p.p.s.a. Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić oraz być uzasadniona, co się wiąże z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji.
Ponadto Sąd wziął pod uwagę, że sędzia, której wyłączenia zażądano, złożyła na piśmie oświadczenie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 p.p.s.a., ani inne tego rodzaju, że mogłyby wywołać wątpliwości co do jej bezstronności (art. 19 p.p.s.a.).
Pismem z dnia 23 czerwca 2017 r. J. K. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 29 maja 2017 r. zarzucając naruszenie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i oddalenie wniosku oraz naruszenie art. 19 p.p.s.a. poprzez jego nie zastosowanie i nie uwzględnienie wniosku o wyuczenie sędziego WSA Olgi Białek od rozstrzygania w niniejszej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I p.p.s.a. Art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 p.p.s.a.
Stwierdzić należy, że Sąd I instancji zasadnie ocenił, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego Olgi Białek od orzekania. Skarżący uzasadniając wniosek powołuje się jedynie na przesłankę wyłączenia sędziego określoną w art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. Zgodnie z art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie.
W niniejszej sprawie skarga została wniesiona na decyzję wydaną w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, nie zaś w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, już z tego tylko względu przesłanka z art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. nie będzie miała zastosowania. Należy zauważyć, że w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 727/16, w której orzekała sędzia Olga Białek, skarga została wniesiona na decyzję w przedmiocie odmowy we wznowionym postępowaniu uchylenia decyzji Starosty Oławskiego z dnia [...] lipca 2012 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia W.S. pozwolenia na rozbudowę pawilonu handlowego, a więc dotyczącą innego przedmiotu niż w rozpoznawanej sprawie. Orzekanie przez tego samego sędziego w innych sprawach, w których skarżący jest stroną, o odmiennym przedmiocie kontroli, nie stanowi zaś dostatecznego uzasadnienia do postawienia takiemu sędziemu zarzutu stronniczości.
Podkreślenia wymaga, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak stwierdził Sąd Najwyższy "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z dnia 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Sędzia Olga Białek złożyła oświadczenie, że w sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 p.p.s.a., ani inne tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności (art. 19 p.p.s.a.), a tym samym – wobec braku podważenia prawdziwości tego oświadczenia, stwierdzić trzeba, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie wskazanego wyżej sędziego było zgodne z prawem.
Należy także podzielić pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że skoro sędzia, którego wniosek o wyłączenie dotyczy, złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. akt II OZ 1474/06, z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 441/08, z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 332/10, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.