Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 stycznia 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 2679/17 odrzucił zażalenie K. W. na postanowienie tego Sądu z dnia 4 grudnia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 2679/17.
W uzasadnieniu postanowienia z dnia 30 stycznia 2020 r. Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 4 grudnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek K. W. o wyłączenie sędziego WSA w Warszawie Włodzimierza Kowalczyka w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2017 r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę napowietrznej linii elektroenergetycznej. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Zarządzeniem z 8 lutego 2019 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Odpis zarządzenia doręczono skarżącej 22 lutego 2019 r.
W dniu 19 lutego 2019 r. skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 10 kwietnia 2019 r. sygn. akt VII SPP/Wa 83/19 odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Następnie postanowieniem z dnia 2 lipca 2019 r. sygn. akt VII SPP/Wa 83/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy ww. postanowienie.
Zarządzeniem z dnia 13 listopada 2019 r. wezwano skarżącą do wykonania zarządzenia z dnia 8 lutego 2019 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z dnia 4 grudnia 2018 r., w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Jednocześnie pouczono skarżącą, że złożenie kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie wstrzymuje biegu do uiszczenia wpisu od zażalenia. Odpis zarządzenia skarżąca otrzymała 9 grudnia 2019 r. Po sprawdzeniu w Rejestrze Opłat Sądowych ustalono, że do 27 stycznia 2020 r. nie zidentyfikowano do niniejszej sprawy wpłaty z tytułu wpisu sądowego od zażalenia.
Wobec faktu, że skarżąca nie uiściła wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z dnia 4 grudnia 2018 r., Sąd odrzucił ww. zażalenie na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
K. W. wniosła zażalenie na postanowienie z dnia 30 stycznia 2020 r., wnosząc o jego uchylenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.
Zgodnie z treścią art. 220 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Zasadą jest zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma. Wyjątki od takiego obowiązku wymieniają przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i są to podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239) czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 i następne). W niniejszej sprawie skarżąca nie jest zwolniona z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia – czy to na podstawie przepisów ustawy, czy też na podstawie orzeczenia Sądu.
Należy mieć na uwadze, że w przypadku zażalenia obowiązek uiszczenia wpisu od tego pisma powstaje tylko wówczas, gdy zażalenie jest dopuszczalne, tj. gdy ustawa przewiduje taki środek zaskarżenia. Uiszczenie należnego wpisu sądowego, określonego zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), jest jednym z warunków skutecznego wniesienia zażalenia i jego merytorycznego rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny. W przypadku jednak, gdy strona wnosi zażalenie na postanowienie, od którego ustawa nie przewiduje takiego środka zaskarżenia, jego merytoryczne rozpoznanie nie jest możliwe i z tego względu zażalenie podlega odrzuceniu bez wzywania do uzupełnienia braków formalnych takiego pisma (art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 222 p.p.s.a. nie żąda się opłat od pisma, jeżeli już z niego wynika, że podlega ono odrzuceniu. Przepis ten znajdzie zastosowanie w sytuacji, gdy z treści pisma w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że zostanie ono odrzucone. Wzywanie do uiszczenia opłaty w takim wypadku mijałoby się z celem, gdyż zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wniesiony w takiej sytuacji wpis podlegałby i tak zwrotowi z urzędu. Przepis art. 222 p.p.s.a. ma zastosowanie m.in. do zażalenia podlegającego odrzuceniu z powodu nieprzysługiwania tego środka. W niniejszej sprawie wystąpiła opisana wyżej sytuacja.
Zgodnie z treścią art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione enumeratywnie w punktach od 1 do 10 tego przepisu. Przepis art. 194 § 1 pkt 6 p.p.s.a. daje stronie postępowania prawo do wniesienia zażalenia tylko na postanowienie, którego przedmiotem jest oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego. We wskazanym przepisie nie zastosowano bowiem zwrotu "w sprawie wniosków o wyłączenie sędziego lub sędziów", lecz ustawodawca wskazał wprost na możliwość zaskarżenia zażaleniem tylko postanowienia, którego przedmiotem jest oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego. Wobec faktu, że możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie odrzucające wniosek o wyłączenie sędziego nie została przewidziana również w innych przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznać należy, że nie jest dopuszczalne wnoszenie zażalenia na wskazane postanowienie (por. postanowienia NSA: z 9 lutego 2011 r., II GZ 53/11; z 31 maja 2016 r., I OZ 553/16; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zażalenie skarżącej na postanowienie z dnia 4 grudnia 2018 r. było niedopuszczalne. Przy doręczaniu odpisu ww. postanowienia z uzasadnieniem prawidłowo pouczono skarżącą, że na powyższe postanowienie nie przysługuje zażalenie. Mimo tego, po wpłynięciu zażalenia K. W. na postanowienie z dnia 4 grudnia 2018 r., wezwano stronę do uiszczenia wpisu sądowego od tego zażalenia. Jak już wyżej wyjaśniono, zastosowanie w tym przypadku powinien mieć art. 222 p.p.s.a. Brak wpisu od zażalenia na postanowienie o odrzuceniu wniosku o wyłączenie sędziego nie stanowił braku podlegającego uzupełnieniu na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a., a niewykonanie wadliwego zarządzenia wzywającego do jego uiszczenia nie mógł skutkować odrzuceniem zażalenia na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Zażalenie skarżącej na postanowienie z dnia 4 grudnia 2018 r. podlegało odrzuceniu, ale na innej podstawie – jako niedopuszczalne, w myśl art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne.
W konsekwencji stwierdzić należy, że mimo błędnego wezwania skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego i zastosowania jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie mającego w tym przypadku zastosowania przepisu art. 220 § 3 p.p.s.a., mimo błędnego uzasadnienia postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2020 r. o odrzuceniu zażalenia K. W. na postanowienie z dnia 4 grudnia 2018 r. jest prawidłowe. W tej sytuacji rozpoznawane obecnie zażalenie skarżącej na ww. postanowienie podlega oddaleniu.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.