Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Szczecinie odmówił wstrzymania wykonania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej PINB) w Kołobrzegu z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w sprawie ze skargi A. G. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej ZWINB) w Szczecinie z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.
W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia [...] września 2014 r., nr [...] PINB w Kołobrzegu nałożył na skarżącą A. G. grzywnę w wysokości 10.000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązków określonych w tytule wykonawczym tego organu nr [...] z dnia [...] września 2014 r., polegających na rozbiórce czterech tymczasowych obiektów budowlanych.
Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r., nr [...] ZWINB w Szczecinie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Pismem z dnia 20 listopada 2014 r. A. G. wniosła do WSA w Szczecinie skargę na postanowienie organu II instancji z dnia [...] października 2014 r., w której zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia PINB w Kołobrzegu z dnia [...] września 2014 r.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca opisała treść art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej Ppsa), powołała postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ 86/04 oraz wskazała, że z uwagi na możliwości zarobkowe nie jest w stanie uiścić grzywny w żądanej wysokości.
Wskazując na powyższe sąd I instancji stwierdził, że skarżąca poza ogólnikowym powołaniem się na możliwości zarobkowe, w żaden sposób nie uprawdopodobniła, że wykonanie tego postanowienia wywoła skutki określone w art. 61 § 3 Ppsa. Również analiza akt sprawy wykazała brak danych, które pozwoliłyby, np. na ocenę sytuacji majątkowej skarżącej.
Zażaleniem A. G. zaskarżyła w całości ww. postanowienie i zarzuciła:
- - naruszenie art. 61 § 2 pkt 1 Ppsa poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji ich niewłaściwe zastosowanie przez przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest wstrzymanie wykonania decyzji lub postanowienia.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o:
- 1. uchylenie postanowienia wydanego przez WSA w dniu 19 stycznia 2015 r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,
- 2. zasądzenie na rzecz skarżącej od Skarbu Państwa – PINB w Szczecinie zwrotu kosztów postępowania, niezbędnych do celowego dochodzenia prawa, wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniosła, że już w toku postępowania administracyjnego podkreślała, iż ze względu na możliwości zarobkowe, nie jest w stanie uiścić grzywny w żądanej wysokości. Nie jest właścicielem żadnych nieruchomości poza zajmowanym przez siebie lokalem i nie posiada żadnych wartościowych ruchomości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest nieuzasadnione i podlega oddaleniu. Otóż pomijając nawet to, że w zażaleniu podniesiono zarzut naruszenia przepisu art. 61 § 2 pkt 1 Ppsa, który dotyczy postanowienia wydawanego nie przez sąd, lecz przez organ administracyjny - co wynika wprost z przepisu - a zarzut powinien odnosić się do naruszenia art. 61 § 3 Ppsa, gdyż to on był podstawą prawną wydanego postanowienia, to zażalenie jest nieuzasadnione.
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 Ppsa po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mógłby dla strony wywołać taki akt, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Odnosi się ona do sytuacji szczególnego i wyjątkowego zagrożenia, która wymaga zastosowania specjalnego rodzaju tymczasowej ochrony strony postępowania. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków.
W rozpoznawanej sprawie WSA w Szczecinie prawidłowo przyjął, że wniosek skarżącej nie zawiera argumentów, które przemawiałyby za koniecznością wstrzymania wykonania postanowienia organu I instancji. Należy podkreślić, iż instytucja wstrzymania wykonania aktu powołana została właśnie do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Złożenie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej.
Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania aktu istotnie trudne do odwrócenia. Zauważyć należy, że wykonanie każdego aktu pociąga za sobą określone konsekwencje, zaś jego uchylenie powoduje, że wykonanie aktu okazuje się zbędne. Istotą ochrony tymczasowej jest jednak przeciwdziałanie takim skutkom wydanego aktu, które byłyby trudne do naprawienia pomimo przywrócenia stanu sprzed wydania aktu, co nie zachodzi w przedmiotowej sprawie.
Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Skarżąca powinna wykazać spełnienie ww. przesłanek już we wniosku o wstrzymanie wykonania tego aktu. We wskazanym wniosku konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę – majątkową lub niemajątkową – której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04).
O znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Mając powyższe na uwadze, należy podzielić stanowisko sądu I instancji, że wniosek skarżącej dotyczący wstrzymania wykonania postanowienia organu I instancji nie mógł zostać uwzględniony, bowiem skarżąca nie wykazała, aby zostały spełnione przesłanki określone w art. 61 § 3 Ppsa. W przepisie tym chodzi bowiem o szczególne i wyjątkowe zagrożenie odpowiadające specjalnemu rodzajowi ochrony tymczasowej strony postępowania. Podniesione przez skarżącą okoliczności nie pozwalają na uznanie, iż w związku z wykonaniem tego postanowienia zachodziłoby niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów pozwalających na dokonanie oceny jej sytuacji finansowej i weryfikację, czy poniesienie wskazanej grzywny może spowodować niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 Ppsa.
W tej sytuacji zaskarżone postanowienie należy uznać za prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 Ppsa w zw. z art. 197 § 1 i 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.