Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wr 372/07, wydanym na podstawie art. 49 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." Sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pozostawił bez rozpoznania pismo M. B. zawierające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Wr 618/05.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że rozstrzygnięcie w sprawie przywrócenia terminu uzależnione jest od łącznego spełnienia przez stronę przesłanek z art. 86 § i 2 oraz art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a. W przypadku, gdy strona składając wniosek o przywrócenie terminu nie dokona jednocześnie czynności, dla której określony był termin, to ten brak formalny podlega usunięciu w trybie postępowania naprawczego - art. 49 § 1 - 3 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 26 października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę M. B. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 sierpnia 2006 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 618/05 z uwagi na uchybienie trzymiesięcznego terminu do jej wniesienia przewidzianego w art. 277 p.p.s.a. Pismem z dnia 9 października 2007 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.
Zarządzeniem z dnia 26 października 2007 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania - w terminie 7 dni - pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania poprzez dopełnienie przez wnoszącego o przywrócenie terminu obowiązku dokonania czynności procesowej dla której był przewidziany termin, tj. załączenia oddzielnie sporządzonej skargi o wznowienie postępowania, wyraźne wskazanie przyczyn uchybienia terminowi z oznaczeniem dnia, w którym ustała przyczyna jego uchybienia oraz uprawdopodobnienie okoliczności, które wskazywałyby na brak winy w uchybieniu terminu.
W odpowiedzi na powyższe zarządzenie, złożonej po upływie 3 dni od przewidzianego terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku, skarżący nie załączył oddzielnie sporządzonej skargi o wznowienie postępowania, nie wskazał przyczyn uchybienia terminowi z oznaczeniem dnia, w którym ustała przyczyna jego uchybienia, a także nie uprawdopodobnił okoliczności, które wskazywałyby na brak winy w uchybieniu terminu.
W tej sytuacji uznano, że braki w zakresie dopełnienia wymogów formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, a przede wszystkim uchybienie terminu do ich uzupełnienia uniemożliwiają nadanie biegu temu pismu i z tych względów na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a. zarządzono o pozostawieniu pisma bez rozpoznania.
W zażaleniu na powyższe zarządzenie M. B. wniósł o uchylenie powyższego zarządzenia wskazując, iż konieczne jest wznowienie postępowania. Ponadto skarżący podniósł szereg kwestii nie odnoszących się do treści zaskarżonego zarządzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest zasadne.
Stosownie do art. 86 § 1 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a." - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
W niniejszej sprawie M. B. wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 sierpnia 2006 r. o sygn. akt II SA/Wr 618/05, która została odrzucona postanowieniem Sądu pierwszej instancji z dnia 26 października 2007 r.
Następnie skarżący w dniu 9 października 2007 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 sierpnia 2006 r.
Jak stanowi przepis art. 86 § 4 p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W niniejszej sprawie M. B. złożył już skargę o wznowienie postępowania w dniu 10 lipca 2007 r. (odrzuconą postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 października 2007 r. - z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia), a zatem warunek z art. 86 § 4.p.p.s.a. został już spełniony i dla rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania zbędne było składanie skargi o wznowienie postępowania (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod. red. J. P. Tarno, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 225).
Nie można w związku z tym zgodzić się z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia, iż złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania wymagało wniesienia nowej skargi o wznowienie postępowania. A zatem, brak było podstaw prawnych do wezwania M. B. do złożenia "oddzielnie sporządzonej skargi o wznowienie postępowania". To zaś oznacza, iż niezłożenie przez M. B. "kolejnej" skargi o wznowienie postępowania nie mogło stanowić przesłanki pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.
W tym miejscu podkreślić należy, iż powołane w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 października 1954 r., sygn. akt I CZ 238/54 (OSN 1954 nr 2, poz. 44), dotyczy innej sytuacji, a mianowicie nieuiszczenia opłat sądowych wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od rewizji.
Ponadto należy stwierdzić, iż w rozpoznawanej sprawie błędnie zastosowano art. 49 § 1 w związku z art. 87 § 2 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepis ten dotyczy zatem braków formalnych pisma
Natomiast brak uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.) oraz uprawdopodobnienia okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.) nie stanowią braków formalnych, których nieuzupełnienie skutkowałoby pozostawieniem pisma bez rozpoznania.
W tym miejscu przypomnieć należy, iż warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). A zatem, wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności wniosku.
W toku merytorycznego rozpoznania wniosku Sąd bada, czy zachodzi przesłanka ustanowiona w art. 86 § 1 p.p.s.a. warunkująca przywrócenie uchybionego terminu. W zależności od oceny zawinienia strony w uchybieniu terminu Sąd przywraca termin do dokonania czynności, bądź oddala wniosek.
W przypadku braku we wniosku okoliczności o jakich mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. Przewodniczący Wydziału (sędzia) może wezwać stronę do podania okoliczności uprawdopodabniających zasadność przywrócenia terminu, lecz winien to uczynić pod rygorem oddalenia wniosku. Jak bowiem już wyżej wskazano uprawdopodobnienie braku winy stanowi przesłankę merytoryczną wniosku. Podobnie Przewodniczący Wydziału (sędzia) może wezwać stronę do podania daty ustania przyczyny uchybienia terminu, lecz jeśli nie można ustalić, czy termin z art. 87 § 1 p.p.s.a. został zachowany, Sąd winien wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie błędnie określono w zarządzeniu z dnia 26 października 2007 r. rygor pozostawienia wniosku bez rozpoznania, a tym samym brak było podstaw do zastosowania tego rygoru w przypadku niewykonania zarządzenia.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę, iż w niniejszym postępowaniu zażaleniowym przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostaje wyłącznie kwestia zgodności z prawem zarządzenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 grudnia 2007 r. o pozostawieniu bez rozpoznania pisma zawierającego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. W niniejszym postępowaniu zażaleniowym poza zakresem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostają pozostałe kwestie podnoszone przez skarżącego w zażaleniu.
Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.