Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 7 listopada 2016 r., II SA/GL 819/16, odmówił W. K. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że jak wynika z akt niniejszej sprawy egzemplarz zaskarżonego postanowienia został doręczony skarżącemu, który odebrał je osobiście 13 czerwca 2016 r., zatem termin do wniesienia skargi do Sądu upłynął 13 lipca 2016 r. Stosownie bowiem do art. 53 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od doręczenia stronie skarżącej rozstrzygnięcia w sprawie.
Z kolei art. 86 § 1 p.p.s.a. przewiduje, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanawia przywrócenie terminu. Jednakże wniosek taki musi spełniać określone przepisami warunki. W myśl art. 87 p.p.s.a pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§ 3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Niemniej jednak, aby wniosek mógł zostać uwzględniony, powołane powyższej przesłanki przywrócenia terminu muszą wystąpić łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu, bądź też – w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego – odrzuceniu przez sąd.
Zdaniem Sądu I instancji w niniejszej sprawie przyjąć należy, że został zachowany siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Sąd uznał, że wskazany termin rozpoczął bieg w dniu odebrania błędnie zaadresowanej przesyłki zawierającej skargę, tj. [...] sierpnia 2016 r., natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wraz ze skargą został nadany w urzędzie pocztowym [...] sierpnia 2016 r. Zatem przedmiotowy wniosek został wniesiony w terminie, a jednocześnie z nim dokonano uchybionej czynności.
Jednakże samo wniesienie wniosku o przywrócenie terminu w przewidzianym do tego terminie oraz dokonanie czynności, dla której zakreślony był termin, nie jest wystarczającą przesłanką przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Odwołując się do ugruntowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądu Sąd wskazał, że wniosek strony o przywrócenie terminu, musi wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu. Konieczne jest zatem uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. Oceniając wystąpienie przesłanki braku winy strony należy przyjąć obiektywny miernik staranności, której można i należy wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Kryterium braku winy w uchybieniu terminu natomiast wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu uchybionej czynności. O jej wystąpieniu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu spraw, skutkują odmową przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności.
W ocenie Sądu I instancji w przedmiotowej sprawie nie sposób przyjąć, że wnioskodawca dochował należytej staranności wnosząc skargę. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że zmieniony adres siedziby Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach znajdował się na korespondencji kierowanej do skarżącego, tj. na przesłanym do wiadomości piśmie organu I instancji z [...] maja 2016 r., nr [...], w załączeniu którego przekazano odwołanie skarżącego, a także w nagłówku zaskarżonego postanowienia. Nie istniała wobec tego żadna obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca prawidłowe zaadresowane przesyłki zawierającej skargę. Omyłkowe wykorzystanie przez skarżącego nieaktualnego adresu siedziby organu odwoławczego, nie może usprawiedliwiać uchybienia terminowi do wniesienia skargi, nawet jeśli tak błędnie zaadresowana skarga została złożona w placówce pocztowej w przewidzianym do tego terminie.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył W. K., wnosząc o jego zmianę i przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz o orzeczenie o kosztach postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że wniósł skargę w przewidzianym terminie, a jedynie z uwagi na fakt, że "nie wiedział o zmianie adresu siedziby Sądu" wysłał go na znany mu adres, który figuruje w wielu bazach adresowych. Wskazał również, że nie został powiadomiony o "zmianie adresu Sądu".
Naczelny Sąd administracyjny zważył, co następuje
Art. 86 § 1 p.p.s.a. przewiduje możliwość przywrócenia przez Sąd uchybionego terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym. Przywrócenie takie uzależnione jest od wykazania przez stronę braku jej winy w uchybieniu, zaś okoliczności wskazujące na brak winy wykazane winny być we wniosku o przywrócenie terminu, co wynika z art. 87 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
Przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione należy wziąć pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro art. 86 § 2 p.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy przyjąć, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może zatem nastąpić tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie.
W zaskarżonym postanowieniu Sąd zasadnie przyjął, że skarżący nie uprawdopodobnił, że do uchybienia terminu w zakresie wniesienia skargi doszło bez jego winy. Strona brak swojej winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności upatruje w tym, że nie została poinformowana przez organ o zmianie siedziby i tym samym działała w zaufaniu, że adres jest aktualny. W konsekwencji skarżący nadał skargę w terminie, lecz na nieaktualny adres organu. Błędne oznaczenie na kopercie adresu organu drugiej instancji skutkowało zwrotem pisma nadawcy Odnosząc się do tak uzasadnionego wniosku o przywrócenie terminu należy przede wszystkim wskazać, że, jak słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji, aktualny adres siedziby Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ul. Powstańców 41a) znajdował się na korespondencji kierowanej do skarżącego, tj. na przesłanym do wiadomości piśmie organu I instancji z [...] maja 2016 r., nr [...], w załączeniu którego przekazano odwołanie skarżącego, a także w nagłówku zaskarżonego postanowienia z [...] maja 2016 r. nr [...].
Na ten adres siedziby Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ul. Powstańców 41a), który znajdował się w nagłówku zaskarżonego postanowienia, skarżący powinien wnieść skargę. Nie było żadnego powodu, żeby nadawać skargę na inny adres niż wskazany w zaskarżonym postanowieniu. Ponadto podkreślić należy również, że organ przeniósł swoją siedzibę w listopadzie 2015 r. W takich okolicznościach sprawy błędne zaadresowanie koperty ze skargą świadczy o braku należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych, a zatem nie stanowi usprawiedliwionej przesłanki do przywrócenia terminu. Tego typu błędu nie może usprawiedliwiać powoływanie się na informacje (dane adresowe) znajdujące się na stronach internetowych nienależących do organu.
Tym samym, Sąd I instancji trafnie ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w przekroczeniu terminu, a zatem nie ma podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia skargi na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.