Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18 listopada 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 1738/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze sprzeciwu M. B. (dalej "skarżąca") od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2020 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, w punkcie pierwszym, odrzucił sprzeciw, zaś w punkcie drugim, zwrócił skarżącej wpis sądowy od sprzeciwu.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII z 1 października 2020 r. skarżąca została wezwana do podpisania sprzeciwu znajdującego się w aktach sprawy lub nadesłania sprzeciwu własnoręcznie podpisanego, a także do nadesłania numeru PESEL – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. W dniu [...] października 2020 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przesyłka od skarżącej, nadana w placówce pocztowej operatora publicznego w dniu [...] października 2020 r. zawierająca kserokopię podpisanej skargi wraz ze wskazaniem numeru PESEL.
Sąd wskazał, że strona złożyła w terminie sprzeciw ze wskazanym numerem PESEL i zawierający na końcu podpis. Jednakże dokument ten jest kserokopią innego, na którym prawdopodobnie umieszczony jest podpis własnoręczny. Sąd wyjaśnił, że koniecznym warunkiem formalnym pisma strony jest umieszczenie podpisu osoby, która to pismo wnosi. Podpis musi być własnoręczny. Odtworzony mechanicznie na piśmie wzór podpisu nie czyni zadość wymogowi przewidzianemu w art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r. poz. 2325; dalej "p.p.s.a."). Podpisem strony jest podpis w rozumieniu art. 78 k.c. Nie musi to być podpis czytelny. Wobec zaistniałego braku formalnego Sąd I instancji, na podstawie art. 64b § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. odrzucił wniesiony sprzeciw.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie. W piśmie wskazała, że nie wiedziała o konieczności zrobienia ksero, a później "podpisania każdej strony niebieskim długopisem". Skarżąca zrobiła odwrotnie i najpierw podpisała sprzeciw w domu, a później zrobiła ksero i przesłała do Sądu. Zaznaczyła, że jest osobą schorowaną, a mąż jest na wózku inwalidzkim. Dodatkowo skarżąca opisała swoją trudną sytuację materialną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Prawidłowe wszczęcie oraz kontynuowanie postępowania przed sądem administracyjnym uzależnione zostało od zachowania właściwej formy, czasu oraz miejsca dokonywania poszczególnych czynności procesowych. Jak stanowi art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie w 7-dniowym terminie, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, a w przypadku skargi jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a.). W przypadku sprzeciwu dodatkowo zastosowanie ma art. 64b § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym do sprzeciwu stosuje się przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
W myśl art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo procesowe powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Podpis w znaczeniu powszechnie używanym jest to napisany lub uwierzytelniony własnoręczny znak. Przepisy prawne, a w szczególności art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., nie dają podstaw do nadania pojęciu "podpis" odmiennego znaczenia od powszechnie używanego. Istotne jest zatem aby podpis był własnoręczny. Jego wszelkiego rodzaju mechaniczne odtworzenie nie może stanowić podpisu. Dlatego też nie jest podpisem, w rozumieniu art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., podpis wypisany maszyną, faksymilia, czy też kserokopia (podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy na tle art. 125 k.p.c. będącego odpowiednikiem art. 46 p.p.s.a. w wyroku z dnia 23 lipca 1998 r., sygn. akt III CKN 482/98, LEX nr 50698). Nadesłanie kserokopii podpisu nie będzie zatem spełniać wymagań art. 46 § 1 p.p.s.a.
W przedmiotowej sprawie od skarżącej nie wymagano szczegółowej wiedzy w zakresie przepisów prawnych. Powszechnie wiadomym jest, że pisma urzędowe winny być podpisane przez stronę je wnoszącą. Skarżąca została wezwana przez Sąd do podpisania złożonego sprzeciwu lub nadesłania jego kopii opatrzonej własnoręcznym podpisem. W wezwaniu nie było mowy o konieczności podpisania każdej strony niebieskim długopisem, o czym wspomina w zażaleniu skarżąca. Trudna sytuacja materialna skarżącej niestety, w świetle obowiązującego prawa, nie zwalnia jej z obowiązku dochowania podstawowej staranności w dbaniu o stronę formalną składanych pism.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.