Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 stycznia 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 547/21, odrzucił skargę kasacyjną E. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2021 r.
Sąd podał, że zarządzeniem z dnia "6 marca 2020 r." pełnomocnik skarżącej został wezwany do sprecyzowania pisma z dnia 15 grudnia 2021 r., poprzez wskazanie, czy pismo to stanowi skargę kasacyjną złożoną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 547/21, ze skargi E. W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli tak – zobowiązano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej przez: nadesłanie pisma zawierającego wniosek o uchylenie lub zmianę wyroku z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany wraz z jego 1 odpisem poświadczonym za zgodność z oryginałem; nadesłanie podpisanego egzemplarza skargi kasacyjnej wraz z jego 1 odpisem poświadczonym za zgodność z oryginałem; - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej w piśmie złożonym w dniu 4 stycznia 2022 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym), omyłkowo datowanym na 4 grudnia 2021 r. sprostował, że skarga kasacyjna dotyczy wyroku wydanego w niniejszej sprawie, tj. wyroku z dnia 24 września 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 547/21, ponadto wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości. Do pisma dołączył jego odpis oraz jeden egzemplarz podpisanego i potwierdzonego za zgodność z oryginałem odpisu skargi.
Sąd powołał się na dyspozycję art. 176, art. 46 § 1 pkt 4, art. 47 § 1 i § 2 i art. 177a, art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), a następnie stwierdził, że pełnomocnik skarżącej jedynie częściowo uzupełnił braki skargi kasacyjnej. W piśmie z dnia 4 stycznia 2022 r. wskazał, że domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości, złożył odpis tego pisma, jak również dołączył 1 podpisany egzemplarz skargi kasacyjnej. Nie złożył natomiast odpisu skargi kasacyjnej w celu doręczenia jej organowi. Tym samym skarga kasacyjna zawiera brak formalny, który mimo wezwania nie został uzupełniony. Sąd podkreślił, że wezwanie do uzupełnienia tego braku było precyzyjne ("nadesłanie podpisanego egzemplarza skargi kasacyjnej wraz z jego 1 odpisem poświadczonym za zgodność z oryginałem") i zostało skierowane do profesjonalnego pełnomocnika. W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 178 p.p.s.a., odrzucił skargę kasacyjną.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła E. W., wnosząc o jego uchylenie w całości i zarzucając naruszenie art. 178 w zw. z art. 49 "ustawy", polegające na błędnym przyjęciu, że złożona w terminie skarga i podpisana skarga kasacyjna nie może otrzymać biegu, pomimo że skarżąca w terminie wskazanym przez Sąd dostarczyła podpisany i poświadczony za zgodność z oryginałem odpis skargi dla strony przeciwnej. W jego uzasadnieniu wskazano, że pełnomocnik skarżącej wykonał wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej w terminie. Wezwanie zrozumiał w ten sposób, że Sąd poinformował go, że skarga kasacyjna była podpisana, lecz nie został podpisany odpis dla strony przeciwnej. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że w wyniku wezwania do usunięcia braków formalnych został doręczony tylko jeden odpis skargi kasacyjnej, a więc w aktach sprawy znajduje się zarówno skarga wcześniej wysłana jak i jej odpis później dosłany. Sprawa może więc otrzymać bieg nawet jeżeli pełnomocnik nie wykonał ściśle wezwania Sądu i doręczył tylko jeden odpis skargi, a nie dwa odpisy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać: 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części;
- przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie;
- wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany (§ 1). Poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy (§ 2). Stosownie do art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W myśl zaś art. 47 § 1 i 2 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisami w rozumieniu § 1 mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej. Braki formalne skargi kasacyjnej podlegają sanacji. Jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 177a p.p.s.a.). Stosownie do art. 178 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
W niniejszej sprawie, pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia, poprzez wskazanie, czy złożona skarga kasacyjna dotyczyła niniejszej sprawy zakończonej wyrokiem z dnia 24 września 2021 r., a także, poprzez nadesłanie pisma zawierającego wniosek o uchylenie lub zmianę wyroku z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany wraz z jego 1 odpisem poświadczonym za zgodność z oryginałem oraz nadesłanie podpisanego egzemplarza skargi kasacyjnej wraz z jego 1 odpisem poświadczonym za zgodność z oryginałem.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, niewadliwie Sąd Wojewódzki stwierdził, że pełnomocnik skarżącej jedynie częściowo wykonał zarządzenie Sądu, w postaci nadesłania żądanych odpisów skargi kasacyjnej, albowiem nadesłał tylko jeden podpisany egzemplarz, który został włączony do akt sądowych sprawy. Nie złożył natomiast odpisu skargi kasacyjnej w celu doręczenia jej organowi. Błędne zrozumienie treści wezwania (choć było ono precyzyjne) nie może skutkować zmianą zapatrywania, co do skuteczności wywiązania się przez pełnomocnika strony z nałożonego obowiązku.
Sąd w składzie obecnie orzekającym podziela stanowisko wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13 (ONSAiWSA 2014 r., nr 3, poz. 39), że nieprzedłożenie wymaganych odpisów środka zaskarżenia jest brakiem istotnym, tj. takim, który uniemożliwia nadanie danemu pismu dalszego prawidłowego biegu. NSA stoi również na stanowisku, że mając na uwadze dobro prawem chronione, jakim jest prawo do sądu, stronie należy umożliwić uzupełnienie braków formalnych wnoszonych środków zaskarżenia. Jeżeli jednak z takiej możliwości strona nie skorzystała w sposób odpowiedni, to ponosi konsekwencje procesowe swego zaniedbania. Każde nieuzupełnienie właściwie ustalonych istotnych braków formalnych skargi, sprzeciwu, skargi kasacyjnej, czy zażalenia skutkuje ich odrzuceniem. Nie można też uznać, aby w niniejszej sprawie doszło do ograniczenia, czy nieuprawnionej odmowy konstytucyjnego prawa do sądu, skoro stanowisko Sądu I instancji, znajduje bezpośrednie oparcie w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, których zgodność z Konstytucją RP nie została zakwestionowana przez Trybunał Konstytucyjny. Z faktu nienależytej staranności w prowadzeniu spraw, w tym niezastosowania się do oczywistego w swojej treści wezwania Sądu I instancji, nie można wywodzić skutków, jakie strona chciałaby osiągnąć, poprzez zarzucenie Sądowi braku dopuszczenia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania, skoro odrzucenie skargi kasacyjnej nie naruszało prawa i było konsekwencją uchybień strony (zob. postanowienia NSA: z dnia 17 września 2021 r., sygn. akt II OZ 583/21; z dnia 18 stycznia 2022 r., sygn. akt III OZ 1334/21).
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.