Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 594/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie pozostawił bez rozpoznania wniosek S. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. B., S. B. i S. B. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2009 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, iż skarżącemu doręczono pismo sądowe wraz z formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy z pouczeniem, że formularz powinien zostać odesłany w terminie 7 dni od daty jego doręczenia pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżący nie złożył wymaganego formularza w zakreślonym terminie, a zamiast niego skierował pismo wyjaśniające sytuację materialną.
Wobec nieprzedłożenia w zakreślonym terminie wniosku na urzędowym formularzu, Sąd pierwszej instancji - na podstawie art. 257 w związku z art. 252 § 1 i § 2 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - pozostawił wniosek bez rozpoznania.
Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył S. B., wnosząc o jego uchylenie oraz uznanie, że nie jest stroną w sprawie. W uzasadnieniu podniósł, iż pozostawienie wniosku o zwolnienie od kosztów bez rozpoznania, może narazić skarżącego na wezwanie przez Sąd do uiszczenia wpisu i innych kosztów sądowych, których nie ma zamiaru ponosić. Wskazał, że stroną w sprawie jest jego matka M. B. i to ona może składać wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych. Natomiast skarżący oraz jego brat, który też nie jest stroną w sprawie, tylko pełnomocnikiem skarżącego oraz jego matki, nie dokonają opłaty wpisu od skargi. Skarżący wskazał, iż wraz z matką i bratem skierowali zażalenia na zarządzenie Sądu z dnia 2 maja 2009 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, na które do tej pory nie otrzymali "odpowiedzi". Skarżący podał, że nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu wskazując, że ogólnie znajduje się w trudnej sytuacji i nie powinno to rodzic dla niego negatywnych skutków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W myśl tego przepisu pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania ma miejsce, gdy strona złożyła wniosek w innej formie niż na urzędowym formularzu, którego wzór stanowi załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. Nr 227, poz. 2245), jak również gdy strona nie uzupełniła w zakreślonym przez sąd terminie braków wniosku, uniemożliwiając tym samym ocenę możliwości płatniczych lub zakresu wniosku.
Wymóg złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF przewiduje art. 252 § 2 p.p.s.a.
W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania.
W rozpoznawanej sprawie skarżący S. B. w dniu 20 maja 2009 r. złożył zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 maja 2009 r., w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 21 maja 2009 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie tego wniosku na urzędowym formularzu PPF – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie do uzupełniania braków wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie wniosku na urzędowym formularzu PPF - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania - zostało doręczone skarżącemu w dniu 29 maja 2009 r. Pomimo wezwania skarżący nie złożył wymaganego formularza w zakreślonym terminie, tylko skierował pismo wyjaśniające jego sytuację materialną.
Wzywając stronę do uzupełnienia braków formalnych przez złożenie wniosku na urzędowym formularzu Sąd I instancji wskazał dokładnie, jakie braki skarżący ma uzupełnić, zakreślił siedmiodniowy termin uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wyraźnie określił rygor niezachowania terminu. Skarżący nie wykonał jednak powyższego obowiązku.
Rygor przewidziany w art. 257 p.p.s.a. ma charakter zobiektywizowany, a termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku jest terminem ustawowym i nie może być skracany, ani przedłużany.
Z uwagi na nie złożenie w zakreślonym terminie wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, Sąd pierwszej instancji zasadnie pozostawił wniosek bez rozpoznania.
Odnosząc się do podnoszonej w zażaleniu kwestii, że S. B. nie jest stroną postępowania w niniejszej sprawie, wskazać należy, iż z akt administracyjnych wynika, że był on uczestnikiem postępowania. Natomiast w dniu 26 marca 2009 r. wraz z M. B. i S. B. złożył skargę na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2009 r.
Nadto należy wskazać, iż zażalenie skarżącego na zarządzenie Sądu z dnia 2 maja 2009 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zostanie poddane kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego po prawomocnym rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.