Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 listopada 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 756/15 odmówił zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2015 r. wydanego w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. W., M. W., J. W. i M. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia.
Sąd mając na uwadze treść art. 165 P.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) stwierdził, że pod pojęciem "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie, jednakże muszą to być takie zmiany okoliczności, które uzasadniają zmianę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie. Jeżeli brak jest podstaw do stwierdzenia, iż okoliczności sprawy uległy zmianie (tj. istotnemu pogorszeniu uległa sytuacja materialna), kolejny wniosek tej samej strony, dotyczący przyznania prawa pomocy w tym zakresie, nie może zostać uwzględniony.
Zdaniem Sądu, skarżący nie wskazali na okoliczności, które dawałyby podstawę do przyjęcia, iż wystąpiły przesłanki z art. 165 P.p.s.a. Wnioskodawcy nie wykazali bowiem, by w okresie od wydania postanowienia z dnia 16 grudnia 2015 r. do dnia wydania niniejszego postanowienia przez Sąd nastąpiła istotna zmiana okoliczności dotycząca ich sytuacji majątkowej, co uzasadniałoby wydanie postanowienia o treści innej, niż treść postanowienia z 16 grudnia 2015 r. Sąd dokonał porównania oświadczeń złożonych na potrzeby udzielenia prawa pomocy w pierwotnym wniosku z dnia 25 maja 2015 r. oraz w ponownym wniosku z dnia 10 marca 2016 r. i wskazał, że dane tam zawarte nie świadczą o istotnej zmianie okoliczności w sytuacji majątkowej skarżących. Zauważył, że ich dochody z tytułu emerytury wzrosły o dodatek pielęgnacyjny i wynoszą [...] zł miesięcznie. Sytuacja finansowa zmieniła się na ich korzyść. Analizując koszty i wydatki wnioskodawców Sąd stwierdził, że nadal nie wykazują oni jakie są ich koszty bieżącego utrzymania, koszty utrzymania lokalu, w którym mieszkają oraz nie udokumentowali wydatków ponoszonych na leki w wysokości wskazanej we wniosku.
Przekazane przez nich dane o wydatkach są ogólnikowe. Sąd zauważył także, że koszty ponoszone w związku ze sprawami sądowymi nie należą do kosztów związanych z koniecznym utrzymaniem. Wnioskodawcy nie przedstawili w sposób szczegółowy swojej sytuacji majątkowej i tym samym nie wykazali, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania oraz ustanowienia adwokata. Mając powyższe nas uwadze Sąd uznał, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zmiany postanowienia Sądu z dnia 16 grudnia 2015 r. i w związku z tym na podstawie art. 165 P.p.s.a. odmówił jego zmiany.
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli skarżący domagając się jego uchylenia i przyznania im prawa pomocy "do opłat i do kasacji" w niniejszej sprawie. Wyrażając swoje niezadowolenie zakwestionowali rozstrzygnięcia organów administracji i sądów w zainicjowanych przez nich sprawach. Wskazali, że nie mają środków na opłacenie sporządzenia uzasadnień w tych sprawach. Ścigani są przez komornika w związku z brakiem opłat za sporządzenie uzasadnień. Nie stać ich na adwokata, który jest uprawniony do wniesienia kasacji od wyroków. Nie wskazali przy tym jak dokładnie przedstawia się ich sytuacja majątkowa. Nie przedstawili argumentów przeciwko kwestionowanemu postanowieniu, tak co do rozstrzygnięcia jak i jego uzasadnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie NSA Sąd I instancji słusznie stwierdził, że w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie przywołali okoliczności pozwalających stwierdzić, że ich sytuacja materialna uległa istotnej zmianie i to w sposób wskazujący na nieaktualność poprzednio dokonanej oceny w zakresie niespełnienia przez nich przesłanek do udzielenia im prawa pomocy w zakresie całkowitym. Podobnie jak poprzednio, Sąd I instancji mógł oprzeć się jedynie o wniosek złożony na urzędowym formularzu, który nie zawierał żadnych nowych okoliczności, które wskazywałyby na pogorszenie sytuacji materialnej wnioskodawców. Porównując wniosek z dnia 25 maja 2015 r. oraz ten z 10 marca 2016 r. nie sposób uznać, że jakiekolwiek okoliczności dotyczące sytuacji finansowej skarżących uległy istotnej zmianie, w szczególności pogorszeniu. W obu wnioskach wskazano, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z emerytury odpowiednio [...] zł i [...] zł. Sąd miał rację, że w tym zakresie sytuacja materialna wnioskodawców uległa nieznacznemu polepszeniu w stosunku do poprzednio opisanej.
Z zestawienia wniosków wynika, że mieszkają w mieszkaniu o pow. [...] m2 w N. bez wody, a ich majątek stanowi współwłasność działki nr [...] i [...] o pow. [...] m2 w N.. Także co do wydatków w obu przypadkach nie wskazano na istotną zmianę. Nadal skarżący bardzo ogólnie wypowiadają się co do ponoszonych wydatków związanych ze swoim utrzymaniem. O ile we wniosku z 25 maja 2015 r. i uzupełniających go pismach nie przekazano dokładnych informacji o wydatkach, to we wniosku z dnia 10 marca 2016 r. w zakresie ponoszonych wydatków - wskazano koszt utrzymania 500 zł, leki 800 zł a koszty sądowe ok. 1000 zł bez potwierdzenia tych twierdzeń stosowną dokumentacją. Zdaniem NSA, takie przedstawienie ponoszonych wydatków nie odpowiada obowiązkowi dokładnego przedstawienia własnej sytuacji majątkowej, od której uzależniona jest ocena czy należy przyznać prawo pomocy w żądanym przez strony zakresie.
Sąd I instancji właściwie uznał, że w obu rozpatrywanych wnioskach z uwagi na brak szczegółowych danych i ich potwierdzenia dokumentacją źródłową nie można było dokonać właściwej oceny sytuacji majątkowej skarżących, a tym samym wydać innego rozstrzygnięcia aniżeli odmowa udzielenia prawa pomocy. W zaskarżonym postanowieniu Sąd właściwie uznał, że w okolicznościach sprawy nie sposób uznać by sytuacja wnioskodawców uległa istotnej zmianie w stosunku do stanu z dnia 25 maja 2015 r. Słusznie uznano, że odpadła możliwość zmiany postanowienia z dnia 16 grudnia 2015 r. na zasadzie art. 165 P.p.s.a. W istocie z informacji przekazanych we wniosku z dnia 10 marca 2016 r. nie wynika, że w sytuacji majątkowej skarżących nastąpiła taka zmiana, która uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W tej sytuacji nie sposób skutecznie zakwestionować ustaleń Sądu I instancji, że nie zachodzą okoliczności wpływające na zmianę uprzednio prezentowanego stanowiska odmawiającego przyznania skarżącym prawa pomocy. Skoro brak było podstaw do odmiennej niż w postanowieniu z dnia 16 grudnia 2015 r. oceny sytuacji majątkowej skarżących pod kątem przesłanek udzielenia prawa pomocy, to art. 165 P.p.s.a. warunkujący zmianę takiego postanowienia z uwagi na zmianę okoliczności sprawy nie mógł mieć zastosowania.
W zażaleniu skarżący nie kwestionują ustaleń Sądu I instancji, skupiając się na wadach aktów administracyjnych, których dotyczą ich skargi. Zażalenie nie zawiera kontrargumentów odnośnie do odmowy zmiany postanowienia z dnia 16 grudnia 2015 r. odmawiającego prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.