Uzasadnienie
N. K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, w skardze z dnia [...] listopada 2016 r. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2016 r. w przedmiocie zobowiązania skarżącej oraz jej małoletniego syna V. K. do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państwa obszaru Schengen, zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadniając wniosek skarżąca podniosła, że powrót do kraju pochodzenia spowoduje wyrządzenie jej znacznej szkody, albowiem po powrocie do kraju nie będzie mogła wrócić do miejscowości, w której wcześniej zamieszkiwała, gdyż toczą się tam walki. Natomiast pobyt w innej części [...] nie zapewni skarżącej godnych warunków życia. Cudzoziemka podniosła, że po powrocie do kraju pochodzenia zostanie pozbawiona środków do życia. Skarżąca wskazała, że sprawuje opiekę nad małoletnim dzieckiem, które po powrocie do kraju pochodzenia nie będzie miało zapewnionych warunków zgodnych z prawami dziecka, a nadto zostanie "wyrwane" z dotychczasowego środowiska, w którym czuje się bezpiecznie.
Postanowieniem z 10 maja 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 157/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu pierwszej instancji, w sprawie zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wyjazd cudzoziemki z Rzeczypospolitej Polski przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd pozbawiłoby ją możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, a tym samym skorzystania w pełnym zakresie z prawa do sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu zażalenia Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, postanowieniem z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1061/17, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Rozpoznając ponownie wniosek skarżącej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 listopada 2017 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że opuszczenie przez skarżącą i jej małoletniego syna terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed zbadaniem sprawy przez Sąd nie pozbawi skarżącej i jej małoletniego dziecka prawa do sądu, albowiem skarżąca w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata, co – w powiązaniu ze specyfiką tego postępowania, które nie wymaga osobistego udziału strony na rozprawie i zasadą orzekania na podstawie akt sprawy (art. 107 p.p.s.a. i art. 133 § 1 p.p.s.a.) – wyklucza przyjęcie, że do zapewnienia stronie prawa do sądu konieczne jest orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła, aby jej dotychczasowe doświadczenie zawodowe i posiadane wykształcenie uniemożliwiało podjęcie pracy zarobkowej na terytorium [...]. Nie sposób zaś jedynie na podstawie twierdzeń strony ocenić jakie skutki dla kariery zawodowej i sytuacji bytowej skarżącej będzie miało wykonanie zaskarżonej decyzji. Ponadto nie można uznać, aby okoliczność relokacji w kraju pochodzenia stanowiła przesłankę do udzielania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. Skarżąca nie jest bowiem zmuszona do powrotu do dotychczasowego miejsca zamieszkania objętego walkami zbrojnymi. Ma możliwość zamieszkania w bezpiecznej części [...] znajdującej się pod zarządem władz w [...], gdzie będzie miała zagwarantowane bezpieczeństwo i ochronę państwa. Okoliczność zmiany miejsca zamieszkania i, co za tym idzie, zmiany środowiska, jakkolwiek może powodować różne reakcje dziecka, nie jest jednak okolicznością uzasadniającą udzielenie skarżącej i jej małoletniemu dziecku ochrony tymczasowej. Na podstawie samych twierdzeń skarżącej, nieopartych żadnymi dokumentami źródłowymi np. w postaci opinii psychologa, nie można stwierdzić, że małoletnie dziecko skarżącej nie odnajdzie się w rzeczywistości [...] w tym stopniu, że spowoduje to wyrządzenie znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki, choć na tym etapie przedwczesna byłoby ocena czy konieczność powrotu na stałe wraz z zakazem ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państwa obszaru Schengen nie prowadziłaby do naruszenia praw dziecka. Kwestia ta będzie przedmiotem oceny Sądu na etapie rozpatrywania skargi.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca. Cudzoziemka wskazała, że niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powoduje dla niej negatywne konsekwencje, a dokładnie utratę prawa do świadczeń pomocy socjalnej przysługujących cudzoziemcowi w okresie postępowania o nadanie statusu uchodźcy oraz utratę prawa do wykonywania pracy na terytorium Polski.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Należy podkreślić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie był związany postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2017 r. sygn. akt II OZ 1061/17. Istotne znaczenie ma również fakt, że w stosunku do skarżącej postępowanie o udzielenie ochrony międzynarodowej zakończyło się. Obawy skarżącej przed powrotem do kraju pochodzenia były już przedmiotem odrębnego postępowania. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego odnośnie indywidualnej sytuacji cudzoziemki nie wykazała uzasadnionej obawy przed prześladowaniem. Zaskarżona decyzja jest konsekwencją zakończenia postępowania o udzielenie ochrony międzynarodowej. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła, że nastąpiła zmiana okoliczności, które uzasadniałyby udzielenie ochrony tymczasowej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji słusznie stwierdził, że skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła, aby jej dotychczasowe doświadczenie zawodowe i posiadane wykształcenie uniemożliwiło podjęcie pracy zarobkowej na terytorium [...]. Skarżąca nie jest zmuszona do powrotu do dotychczasowego miejsca zamieszkania objętego walkami zbrojnymi. Ma możliwość zamieszkania w bezpiecznej części [...] znajdującej się pod rządem władz w [...], gdzie będzie miała zagwarantowane bezpieczeństwo i ochronę państwa.
Odnosząc się do kwestii utraty prawa do świadczeń pomocy socjalnej przysługujących cudzoziemcowi w okresie postępowania uchodźczego oraz utraty prawa do wykonywania pracy na terytorium Polski należy wskazać, że zaskarżona decyzja dotyczy zobowiązania cudzoziemca do powrotu, a zatem nie ma wpływu na uprawnienia związane z postępowaniem o udzielenie ochrony międzynarodowej. Odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie ma więc wpływu na pozbawienie skarżącej pomocy socjalnej oraz możliwości wykonywania pracy, co powoduje, że jej wykonanie nie wywołuje skutków, które można by zakwalifikować według przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Reasumując zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a tym samym, że zachodzi konieczność udzielenia jej ochrony tymczasowej.
Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.