Postanowienie NSA z 2 marca 2006 r., II OZ 200/06

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 2 marca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1768/04 o odmowie przyznania S. T. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu

Sprawa

w sprawie ze skargi S. T. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 14 października 2004 r. znak [...] w przedmiocie przekazania zgłoszenia zmiany użytkowania budynku według właściwości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Skład

Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 9 stycznia 2006r., sygn. akt VII SA/Wa 1768/04, odmówił S. T. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.

Sąd powołując się na treść art. 245, 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej u.p.s.a., uznał iż wysokość uzyskiwanych dochodów oraz fakt uiszczenia przez skarżącego zarówno wpisu sądowego od skargi jak i skargi kasacyjnej potwierdzają, że jest on w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie oraz zgromadzić środki finansowe na poniesienie wydatków związanych ustanowieniem adwokata z urzędu.

W zażaleniu na powyższe postanowienie S. T. podniósł, iż Sąd I instancji błędnie ocenił jego żądanie, jako wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wyjaśnił, że w swoim piśmie wyraźnie oświadczył, że koszty sądowe pokryje z niewielkich oszczędności, i w związku z tym wnosi tylko o ustanowienie adwokata z urzędu. Jego zdaniem, Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie podał podstawy prawnej rozstrzygnięcia, to znaczy przepisu, który określałby wysokość dochodu przypadającego na jedną osobę, uprawniającego do skorzystania z prawa pomocy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 245 § 1 u.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie całkowitym obejmuje ono zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przy czym częściowe zwolnienie od opłat i wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§ 3 i 4).

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, iż w dniu 20 października 2005r. S. T. złożył w Sądzie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Następnie w skardze kasacyjnej z dnia 10 listopada 2005r., w punkcie drugim wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu z uwagi na złą sytuację materialną. W dniu 6 grudnia 2005r. złożył na urzędowym formularzu wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. W związku z powyższym postanowieniem z dnia 7 grudnia 2005r., wydanym przez referendarza sądowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odmówił S. T. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. W sprzeciwie od postanowienia z dnia 7 grudnia 2005r. strona ograniczyła swoje żądanie tylko do wniosku o przyznanie adwokata z urzędu, twierdząc, że koszty sądowe postara się pokryć z pożyczonych od rodziny pieniędzy. W tej sytuacji, Sąd I instancji postanowieniem z dnia 9 stycznia 2006r. odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić trzeba, iż skarżący wielokrotnie zmieniał swoje żądanie w zakresie oczekiwanego prawa pomocy. Nie oznacza to jednak, iż zakres tego żądania może być określony przez Sąd, niezależnie od woli wnioskodawcy. Ograniczenie w sprzeciwie wniosku o prawo pomocy, do ustanowienia adwokata z urzędu, obligowało Sąd do rozważenia zebranego materiału dowodowego wyłącznie pod kątem przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Podkreślenia wymaga, iż w myśl art. 246 § 1 w/w ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki te są zróżnicowane i niewątpliwie odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, nie przesądza o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.

Nierozważnie przez Sąd, poczynionych w sprawie ustaleń, co do sytuacji rodzinnej i materialnej wnioskodawcy pod kątem przesłanek częściowego przyznania prawa pomocy, uzasadnia zatem na podstawie art. 185§1 w związku z art.197§2 u.p.s.a., uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.