Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił skarżącemu J. J. przyznania prawa pomocy.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w toku postępowania skarżący składał wnioski o przyznanie prawa pomocy w różnym zakresie, które nie zostały uwzględnione. Wnioskiem z dnia 10 listopada 2015 r. skarżący ponownie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W złożonym formularzu PPF rubryki od 7 do 11 ponownie opatrzone zostały sformułowaniem "brak", a do formularza dołączono pismo z dnia 24 listopada 2015 r., w którym wnioskodawca wskazał, że "[...] jest kawalerem bezdzietnym, odbywam karę w więzieniu od 01.02.00 do 26.05.17, nie pracuję z uwagi na moje wykształcenie podstawowe bez zawodu i mój zły ogólny stan zdrowia".
Odmawiając przyznania skarżącemu prawa pomocy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku podkreślił, że zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 8 grudnia 2015 r. skarżący został zobowiązany do przedstawienia:
- nowych (zmienionych) okoliczności związanych z jego sytuacją majątkową i możliwościami płatniczymi, które uzasadniałyby zmianę dotychczasowego stanowiska w kwestii przyznania wnioskodawcy prawa pomocy;
- oświadczenia, czy w od dnia 1 czerwca 2015 r. do chwili obecnej inicjował postępowania w przedmiocie przewlekłości postępowania sądowego przed sądami powszechnymi; jeżeli tak – przed jakimi, jakie zapadły rozstrzygnięcia oraz jakie kwoty pieniężne zostały mu przyznane i wypłacone;
- oświadczenia, czy występuje obecnie w charakterze strony powodowej w sprawach o zapłatę; jeżeli tak – winien był wskazać sądy, przed którymi postępowania się toczą, sygnatury spraw; daty i treści zapadłych rozstrzygnięć, w tym wysokość kwot zasądzonych lub wypłaconych na jego rzecz.
W odpowiedzi skarżący ponownie wskazał, że: "jestem kawalerem bezdzietnym, odbywam karę w więzieniu od 01.02.00 do 26.05.17, nie pracuję z uwagi na moje wykształcenie podstawowe bez zawodu i mój zły ogólny stan zdrowia".
Jak podkreślił Sąd, rozpoznanie kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem, które w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest zatem dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. W kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca nie przedstawił jakikolwiek nowych okoliczności uzasadniających zmianę dotychczasowego stanowiska w kwestii przyznania prawa pomocy. Wnioskodawca nie wykazał żadnych zmian w stosunku do sytuacji prezentowanej w poprzednim wniosku. Ponadto treść pisma wnioskodawcy z dnia 16 grudnia 2015 r. nie zawiera odpowiedzi na wezwanie określone w pkt 1a) zarządzenia referendarza sądowego z dnia 8 grudnia 2015 r. Jeżeli od momentu prawomocnego oddalenia poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie powstaną okoliczności, które w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (które strona powinna przedstawić w sposób nie budzący wątpliwości), Sąd - przy biernej postawie wnioskodawcy - nie ma podstaw do wydania rozstrzygnięcia uwzględniającego ponowny wniosek. Natomiast, podniesione w sprzeciwie okoliczności, dotyczące stanu zdrowia wnioskodawcy oraz zawiłości sprawy nie mieszczą się w katalogu ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 P.p.s.a. orzekł jak na wstępie.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. J. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie z kolei do art. 165 P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Uwzględniając treść powyższych norm prawnych stwierdzić trzeba, że Sąd pierwszej instancji zasadnie zaskarżonym postanowieniem odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jak wynika z akt sprawy sytuacja materialna skarżącego była w niniejszej sprawie oceniana już dwukrotnie (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 stycznia 2015 r. – zażalenie oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2015 r. sygn. akt II OZ 177/15 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 września 2015 r. – zażalenie oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2015 r. sygn. akt II OZ 985/15) i jak słusznie przyjął Sąd pierwszej instancji – ocena ta jest wiążącą na dalszych etapach postępowania. Obowiązkiem skarżącego domagającego się zmiany postanowienia w tym przedmiocie było natomiast wykazanie, że nastąpiła zmiana sytuacji majątkowej w porównaniu do tej ocenianej poprzednio, czego jednak nie wykazał. Skarżący nie przedstawił żadnych nowych okoliczności, które uzasadniałyby zmianę dotychczasowego stanowiska.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie