Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 16/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie Stowarzyszenia S. z siedzibą w R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 16/17 zmieniającego postanowienie referendarza sądowego i odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów wpisu sądowego, w sprawie ze skargi Stowarzyszenia S. z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 30 września 2016 r., nr SKO.GP.4000.1051.2016, w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego.
W zaskarżonym postanowieniu WSA stwierdził, że aktualne brzmienie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.- dalej jako p.p.s.a.) wskazuje, iż na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane w wyniku rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego nie przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec powyższego, skoro Stowarzyszeniu nie przysługiwało prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu dotyczące zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 18 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 16/17, WSA w Poznaniu złożone zażalenie na postanowienie tego Sądu z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 16/17, na podstawie art. 178 p.p.s.a. w zw. z. art. 197 § 2 p.p.s.a. odrzucił jako niedopuszczalne.
Na powyższe postanowienie Stowarzyszenie S. z siedzibą w R. złożyło zażalenie, domagając się jego uchylenia, a także sprostowania i uzupełnienia części orzekającej, uchylenia postanowienia z dnia 23 maja 2017 r., zwolnienia z kosztów sądowych w części oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Odnośnie do wniosku o uzupełnienie i sprostowanie postanowienia strona skarżąca zarzuciła, że brak w części orzekającej zaskarżonego postanowienia określenia, iż postępowanie dotyczy budowy turbin wiatrowych, co jest niezbędne ponieważ inwestor prowadzi kilka takich samych inwestycji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 poz. 1369 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wskazane w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Oznacza to, że zażalenie przysługuje stronie tylko na orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych, a ponadto zażalenie jest dopuszczalne tylko, kiedy ustawa jednoznacznie stanowi o możliwości jego wniesienia.
Wskazać należy, że dnia 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie nowelizacja ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na mocy której został zmieniony m.in. art. 260 p.p.s.a. Na podstawie art. 1 pkt 73 ustawy nowelizującej, art. 260 p.p.s.a. otrzymał w § 1 następujące brzmienie: "Rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy". W § 2 przyjęto natomiast, że: "W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu", a w § 3, że: "Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym".
Postępowanie zostaje wszczęte z dniem złożenia skargi przez uprawniony podmiot. Oznacza to, że przy przyjętym w art. 54 § 1 p.p.s.a. trybie wnoszenia skargi do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, datę wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego wyznacza data wniesienia skargi do tego organu. W niniejszej sprawie strona skarżąca wniosła skargę za pośrednictwem organu w dniu 5 grudnia 2016 r., a więc już w dacie obowiązywania zmian wynikających z ustawy nowelizującej. Zastosowanie w sprawie ma zatem art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, z którego wynika obecnie, że sąd, rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, a więc wydane przez niego postanowienie, na podstawie art. 260 p.p.s.a., jest prawomocne i nie służy już od niego żaden środek zaskarżenia. Prawo do wniesienia zażalenia na takie rozstrzygnięcie nie wynika w tym przypadku także z żadnego przepisu szczególnego.
Zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Przepis art. 178 p.p.s.a. stanowi natomiast, że wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną (a więc odpowiednio również zażalenie) wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną (zażalenie), której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W niniejszej sprawie stronie skarżącej nie przysługiwało zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 maja 2017 r., a więc Sąd prawidłowo zaskarżonym postanowieniem odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne.
Odnośnie do wniosku dotyczącego sprostowania i uzupełnienia części orzekającej zaskarżonego postanowienia, Sąd stwierdza, że w zaskarżonym postanowieniu, jak również w postanowieniu je poprzedzającym z dnia 23 maja 2017 r., precyzyjnie i w sposób niebudzący wątpliwości, określony został przedmiot skargi. WSA w Poznaniu w obydwu postanowieniach wskazał datę, numer, przedmiot zaskarżonego do Sądu postanowienia oraz organ administracji publicznej je wydający.
Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.