Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 19 listopada 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 1491/19, odmówił skarżącej K. G. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] stycznia 2019 r. w przedmiocie zobowiązania do powrotu. Postanowienie to zostało wydane w związku z wnioskiem, w którym twierdzono, powołując się na opinie psychologiczne, zaświadczenia psychiatryczne oraz dokumentację z leczenia szpitalnego, że skarżąca cierpi na zespół stresu pourazowego ze współtowarzyszącymi epizodami depresji, zaburzeń dysocjacji, zaburzeniami o podłożu psychosomatycznym oraz nawracające kryzysy samobójcze.
W związku z tym twierdzono, że powrót skarżącej do kraju pochodzenia (Czeczenii) stanowi bezpośrednie zagrożenie jej zdrowia i życia. Ponadto twierdzono, że skarżąca obawia się, że po powrocie do kraju pochodzenia będzie prześladowana przez władze Czeczenii oraz że stanie się ofiarą zabójstwa honorowego. Podniesiono też, że w razie wykonania zaskarżonej decyzji skarżąca nie będzie mogła powrócić do Polski w celu kontynuowania postępowania w sprawie zobowiązania jej do powrotu oraz że postępowanie to zostanie umorzone ze względu na jego bezprzedmiotowość.
Postanowienie z 19 stycznia 2019 r. uprawomocniło się z uwagi na odrzucenie przez WSA w Warszawie postanowieniem z 27 stycznia 2020 r. wniesionego od niego zażalenia.
W piśmie z 25 marca 2020 r. skarżąca wniosła o zmianę postanowienia z 19 stycznia 2019 r. Twierdziła, że z uwagi na stan zdrowia w razie powrotu do kraju pochodzenia będzie zagrożone jej życie i zdrowie. W odniesieniu do stanu zdrowia załączyła zaświadczenie psychologa z 17 grudnia 2019 r. Wskazała, że dodatkowym zagrożeniem dla jej zdrowia w przypadku powrotu do kraju pochodzenia jest epidemia COVID-19. Ponadto podniosła, że jest ścigana w kraju pochodzenia. Na dowód tego twierdzenia przedłożyła tłumaczenie wezwania na przesłuchanie z 8 lutego 2019 r. Podniosła też, że w razie wykonania zaskarżonej decyzji zostanie pozbawiona prawa do sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 1 lipca 2020 r. oddalił wniosek skarżącej o zmianę postanowienia z 19 listopada 2019 r.
W zażaleniu na postanowienie z 1 lipca 2020 r. skarżąca zarzuciła naruszenie art. 106 § 5 p.p.s.a. poprzez, po pierwsze, wadliwą ocenę zaświadczenia z 17 grudnia 2019 r. i pominięcie, że w tym zaświadczeniu stwierdzono, iż ponowna detencja lub powrót skarżącej do kraju pochodzenia może spowodować nawrót choroby ("retraumatyzację") oraz że istnieje ryzyko podjęcia próby samobójczej, po drugie, pominięcie wezwania na przesłuchanie z dnia 8 lutego 2019 r.
W oparciu o powyższe wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie pełnomocnikowi skarżącej kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 61 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wykazała, aby doszło do zmiany okoliczności, które stanowiły podstawę wydania postanowienia z 19 listopada 2019 r. Zauważyć należy, że postanowieniem tym odmówiono skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, mimo że skarżąca twierdziła, iż powrót do kraju pochodzenia z uwagi na jej stan zdrowia może zagrażać jej zdrowiu i życiu oraz że zagraża jej w kraju pochodzenia prześladowanie i zabójstwo honorowe. Dodać należy, że jak wynika z uzasadnienia postanowienia z 19 listopada 2019 r. Sąd uwzględnił okoliczności związane także z postępowaniami w sprawie udzielenia skarżącej ochrony międzynarodowej toczącymi się od marca 2014 r. i dotyczącymi również męża skarżącej.
W tej sytuacji brak podstaw aby uznać, że kolejne zaświadczenie o stanie zdrowia skarżącej oraz nieoryginalne wezwanie na przesłuchanie stanowić mogły o zmianie okoliczności, które były podstawą podjęcia poprzedniego postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Postanowienie z 19 listopada 2019 r. zostało wydane także mimo tego, że skarżąca twierdziła, iż powrót do kraju pochodzenia pozbawi ją prawa do sądu. W związku z tym obecnie podnoszone kwestie związane z zapewnieniem prawa do sądu też nie mogą wpływać na jego zmianę. Niezależnie od tego wskazać należy, że NSA postanowieniem z 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt II OSK 460/21, rozpoznając zawarty w skardze kasacyjnej skarżącej od wyroku Sądu pierwszej instancji wydanego w niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oparty na twierdzeniu, że wykonanie tej decyzji pozbawi skarżącą prawa do sądu, oddalił ten wniosek.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Odnośnie do zawartego w zażaleniu wniosku o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu NSA wyjaśnia, że nie orzekł w postanowieniu o tym żądaniu, gdyż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa, przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 p.p.s.a.